Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 52
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
आत्मप्राणाभिरक्षार्थं त्वमशेषशरीरिणः / हनिष्यसि कथं सत्सुनाप्नोषि वचनीयताम्
Transliteration
ātmaprāṇābhirakṣārthaṃ tvamaśeṣaśarīriṇaḥ / haniṣyasi kathaṃ satsunāpnoṣi vacanīyatām
Translation
নিজ প্ৰাণ ৰক্ষাৰ বাবে তুমি সকলো দেহধাৰীক কেনেকৈ হত্যা কৰিবা? সজ্জনৰ মাজত তুমি কেনেকৈ মান্য হ’বা?
Word by Word
आत्मप्राणाभिरक्षार्थम्for the sake of protecting (your) own life-breath
आत्मप्राणाभिरक्षार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeNoun
Rootआत्मन्-प्राण-अभिरक्षा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आत्मनः प्राणानाम् अभिरक्षायाः अर्थम्) = प्रयोजनार्थक-समास
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अशेषशरीरिणःof all embodied beings
अशेषशरीरिणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअशेष-शरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (अशेषाः शरीरिणः)
हनिष्यसिyou will kill
हनिष्यसि:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
सत्सुamong the good (people)
सत्सु:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), बहुवचन; ‘सत्’ = सज्जन
नnot
न:
Pratishedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
आप्नोषिyou attain/obtain
आप्नोषि:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वचनीयताम्worthiness to be spoken of / good repute
वचनीयताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचनीयता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक-नाम (abstract noun)