Adhyaya 1

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे मन्वन्तरवर्णनं नामाष्टात्रिंशत्तमो ऽध्यायः समाप्तो ऽयं ब्रह्माण्डमहापुराणपूर्वभागः श्रीगणेशाय नमः अथ ब्रह्माण्डमहापुराणमध्यभागप्रारम्भः / शांशपायन उवाच पादः शेक्तो द्वितीयस्तु अनुषङ्गेन नस्त्वया / तृतीयं विस्तरात्पादं सोपोद्धातं प्रवर्त्तय

এইদৰে শ্ৰীব্ৰহ্মাণ্ড মহাপুৰাণত, বায়ু-প্ৰোক্ত পূৰ্বভাগৰ দ্বিতীয় অনুষঙ্গপাদত ‘মন্বন্তৰ-বৰ্ণন’ নামৰ অষ্টাত্ৰিংশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এইটো ব্রহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগ। শ্ৰী গণেশায় নমঃ। এতিয়া ব্রহ্মাণ্ড মহাপুৰাণৰ মধ্যভাগ আৰম্ভ। শাংশপায়ন ক’লে—হে সূত, তুমি অনুষঙ্গসহ দ্বিতীয় পাদ ক’লা; এতিয়া উপোদ্ঘাতসহ তৃতীয় পাদটো বিস্তাৰে প্ৰৱৰ্ত্তাও।

Verse 2

सूत उवाच कीर्त्तयिष्ये तृतीयं वः सोपोद्धातं सविस्तरम् / पादं समुच्चयाद्विप्रा गदतो मे निबोधत

সূত ক’লে—হে বিপ্ৰসকল, মই উপোদ্ঘাতসহ তৃতীয় পাদটো বিস্তাৰে কীৰ্তন কৰিম; সংক্ষিপ্ত-সংগ্ৰহৰূপে কোৱা মোৰ বাক্য মনোযোগে শুনা।

Verse 3

मनोर्वैवस्वतस्येमं सांप्रतं तु महात्मनः / विस्तरेणानुपूर्व्या च निसर्गं शृणुत द्विजाः

হে দ্বিজসকল! এতিয়া মহাত্মা বৈৱস্বত মনুৰ এই সৃষ্টিবৃত্তান্ত বিস্তাৰে আৰু ক্ৰমে ক্ৰমে শুনা।

Verse 4

चतुर्युगैकस प्तत्या संख्यातं पूर्वमेव तु / मह देवगणैश्चैव ऋषिभिर्दानवैस्सह

ই আগতেই একাত্তৰ চতুৰ্যুগৰ গণনা হিচাপে, দেৱগণ, ঋষি আৰু দানৱসকলৰ সৈতে, নিৰূপিত হৈছে।

Verse 5

पितृगन्धर्वयक्षैश्च रक्षोभूतमहोरगैः / मानुषैः पशुभिश्चैव पक्षिभिः स्थावरैः सह

পিতৃসকল, গন্ধৰ্ব, যক্ষ, ৰাক্ষস, ভূত, মহোৰগ, মানুহ, পশু, পক্ষী আৰু স্থাৱৰসকলৰ সৈতে।

Verse 6

मन्वादिकं भविष्यान्तमाख्यानैर्बहुभिर्युतम् / वक्ष्ये वैवस्वतं सर्गं नमस्कृत्य विवस्वते

মন্বাদি পৰা ভবিষ্যৰ অন্তলৈ, বহু আখ্যানেৰে সমৃদ্ধ বৈৱস্বত সৰ্গক, বিবস্বানক প্ৰণাম কৰি মই বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 7

आद्ये मन्वन्तरे ऽतीताः सर्गप्रावर्त्तकास्तु ये / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं सप्तासन्ये महर्षयः

আদি মন্বন্তৰত যিসকল সৰ্গ-প্ৰৱৰ্তক হৈ অতীত হৈছে, স্বায়ম্ভুৱ মন্বন্তৰৰ আগতে তেওঁলোক আছিল আন সাত মহর্ষি।

Verse 8

चाक्षुषस्यान्तरे ऽतीते प्राप्ते वैवस्वते पुनः / दक्षस्य च ऋषीणां च भृग्वादीनां महौजसाम्

চাক্ষুষ মন্বন্তৰ অতীত হোৱাৰ পাছত, পুনৰায় বৈৱস্বত মন্বন্তৰ উপস্থিত হ’লে, দক্ষ আৰু ভৃগু আদি মহাতেজস্বী ঋষিসকলৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হ’ল।

Verse 9

शापान्महेश्वरस्यासीत्प्रादुर्भावो महात्मनाम् / भूयः सप्तर्षयस्त्वेवमुत्पन्नाः सप्त मानसाः

মহেশ্বৰৰ শাপৰ ফলত মহাত্মাসকলৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হ’ল; এইদৰে পুনৰায় মানসজাত সাতজন সপ્તঋষি উৎপন্ন হ’ল।

Verse 10

पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव स्वयमेव स्वयंभुवा / प्रजासंतानकृद्भिस्तैरुत्पदद्भिर्महात्मभिः

স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাই তেওঁলোকক নিজেই পুত্ৰৰূপে নিৰ্ধাৰণ কৰিলে; সেই মহাত্মাসকল প্ৰজাসন্ততি বিস্তাৰকাৰী হৈ উৎপন্ন হ’ল।

Verse 11

पुनः प्रवर्त्तितः सर्गो यथापूर्वं यथाक्रमम् / तेषां प्रसूतिं वक्ष्यामि विशुद्धज्ञानकर्मणाम्

পুনৰায় সৃষ্টিৰ প্ৰবাহ পূৰ্বৰ দৰে আৰু ক্ৰম অনুসাৰে চলিল; এতিয়া মই শুদ্ধ জ্ঞান-কৰ্মসম্পন্ন তেওঁলোকৰ উৎপত্তি বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 12

समासव्यासयोगाभ्यां यथावदनुपूर्वशः / येषामन्वयसंभूतैलर् एको ऽयं सचराचरः / पुनरापूरितः सर्वो ग्रहनक्षत्रमण्डितः

সমাস আৰু ব্যাস—দুয়ো পদ্ধতিত—যথাযথভাৱে ক্ৰম অনুসাৰে মই ক’ম; যাঁদের বংশসম্ভূতসকলৰ দ্বাৰা এই এক চল-অচল জগত পুনৰায় পূৰ্ণ হ’ল, আৰু গ্ৰহ-নক্ষত্ৰে মণ্ডিত সমগ্ৰ বিশ্ব পুনৰ ভৰি উঠিল।

Verse 13

ऋषय ऊचुः कथं सप्तर्षयः पूर्वमुत्पन्नाः सप्त मनसाः / पुत्रत्वे कल्पिताश्चैव तन्नो निगद सत्तम

ঋষিসকলে ক’লে—হে সত্তম! পূৰ্বে সপ্তৰ্ষি কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল? আৰু সেই সাত ‘মনস’ কেনেকৈ পুত্ৰত্বৰূপে কল্পিত হ’ল? আমাক কওক।

Verse 14

सूत उवाच पूर्वं सप्तर्षयः प्रोक्ता ये वै स्वायंभुवेंऽतरे / मनोरन्तरमासाद्य पुनर्वैवस्वतं किल

সূতে ক’লে—যিসকল সপ্তৰ্ষি পূৰ্বে স্বায়ম্ভুব মন্বন্তৰত কোৱা হৈছিল, মন্বন্তৰ পৰিবর্তনৰ পিছত তেওঁলোক পুনৰ বৈবস্বত মন্বন্তৰত প্ৰকাশ পালে।

Verse 15

भवाभिशाप संविद्धा अप्राप्तास्ते तदा तपः / उपपन्ना जने लोके सकृदागमनास्तु त

ভৱ (শিৱ)ৰ অভিশাপে বাধাপ্ৰাপ্ত হৈ সেই সময়ত তেওঁলোকে তপস্যা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে; তেওঁলোক জনলোকত প্ৰকাশ পালে আৰু তেওঁলোকৰ আগমন একবাৰেই হৈছিল।

Verse 16

ऊचुः सर्वे सदान्योन्यं जनलोके महार्षयः / एत एव महाभागा वरुणे वितते ऽध्वरे

জনলোকত সেই মহাৰ্ষিসকলে সদায় পৰস্পৰে ক’লে—এইসকলেই মহাভাগ; বৰুণৰ বিস্তৃত অধ্বৰ-যজ্ঞত (উপস্থিত)।

Verse 17

सर्वे वयं प्रसूयामश्चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / पितामहात्मजाः सर्वे तन्नः श्रेयो भविष्यति

আহা, আমি সকলোৱে চাক্ষুষ মনুৰ মন্বন্তৰত জন্ম লওঁ; আমি সকলোৱে পিতামহ ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ—ইয়াই আমাৰ মঙ্গল হ’ব।

Verse 18

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / स्वायंभुवेन्तरे प्राप्ताः सृष्ट्यर्थं ते भवेन तु

এইদৰে কৈ তেওঁলোক সকলোৱে চাক্ষুষ মন্বন্তৰত মনুৰ কালত, স্বায়ম্ভুৱ মন্বন্তৰৰ অন্তৰত সৃষ্টিকাৰ্যৰ বাবে তাত উপস্থিত হ’ল।

Verse 19

जज्ञिरे ह पुनस्ते वै जनलोकादिहागताः / देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस्तनुम्

জনলোকৰ পৰা ইয়ালৈ অহা তেওঁলোক পুনৰ জন্মিল; আৰু দেৱৰ মহাযজ্ঞত তেওঁলোকে বাৰুণী-স্বৰূপ দেহ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 20

ब्रह्मणो जुह्वतः शुक्रमग्रौ पूर्वं प्रजेप्सया / ऋषयो जज्ञिरे दीर्घे द्वितीयमिति नः श्रुतम्

প্ৰজা সৃষ্টিৰ ইচ্ছাৰে ব্ৰহ্মাই যেতিয়া হোমত আহুতি দিছিল, তেতিয়া প্ৰথমে অগ্নিত তেওঁৰ তেজ প্ৰকাশ পালে; তাৰ পৰা দীঘলীয়া আয়ুৰ ঋষিসকল জন্মিল—ইয়াক দ্বিতীয় বুলি আমি শুনিছোঁ।

Verse 21

भृग्वङ्गिरा मरीचिश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः / अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च ह्यष्टौ ते ब्रह्मणः सुताः

ভৃগু, অঙ্গিৰা, মৰীচি, পুলস্ত্য, পুলহ, ক্রতু, অত্রি আৰু বশিষ্ঠ—এই আটজনেই ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰ।

Verse 22

तथास्य वितते यज्ञे देवाः सर्वे समागताः / यज्ञाङ्गानि च सर्वाणि वषठ्कारश्च मूर्त्तिमान्

তেওঁৰ বিস্তৃত যজ্ঞত সকলো দেৱতা সমবেত হ’ল; আৰু যজ্ঞৰ সকলো অংগৰ সৈতে মূৰ্তিমান বষটকাৰো উপস্থিত হ’ল।

Verse 23

मूर्त्तिमन्ति च सामानि यजूंषि च सहस्रशः / ऋग्वेदश्चाभवत्तत्र यश्च क्रमविभूषितः

তাত সহস্ৰ সহস্ৰ মূর্তিমান সামগান আৰু যজুঃ-মন্ত্ৰ প্ৰকাশ পালে; আৰু ক্ৰমবিভূষিত ঋগ্বেদো তাতেই উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 24

यजुर्वेदश्च वृत्ताढ्य ओङ्कारवदनोज्ज्वलः / स्थितो यज्ञार्थसंपृक्तः सूक्तब्राह्मणमन्त्रवान्

যজুৰ্বেদ ছন্দে সমৃদ্ধ, ওঁকাৰময় মুখে উজ্জ্বল; যজ্ঞাৰ্থৰ সৈতে সংপৃক্ত হৈ স্থিত হ’ল—সূক্ত, ব্রাহ্মণ আৰু মন্ত্ৰে যুক্ত।

Verse 25

सामवेदश्च वृत्ताढ्यः सर्वगेयपुरः सरः / विश्वावस्वादिभिः सार्द्धं गन्धर्वैः संभृतो ऽभवत्

সামবেদ ছন্দে সমৃদ্ধ, সকলো গেয় সুৰৰ সৰোবৰ সদৃশ; বিশ্বাবসু আদি গন্ধৰ্বসকলৰ সৈতে মিলি সম্পূৰ্ণ হ’ল।

Verse 26

ब्रह्मवेदस्तथा घोरैः कृत्वा विधिभिरन्वितः / प्रत्यङ्गिरसयोगैश्च द्विशरीरशिरो ऽभवत्

ব্ৰহ্মবেদো ভয়ংকৰ বিধিবিধানে যুক্ত হৈ, প্ৰত্যঙ্গিৰস-যোগসমূহৰ সৈতে, দুটা শৰীৰ আৰু এটা শিৰ থকা ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 27

लक्षणा विस्तराः स्तोभा निरुक्तस्वर भक्तयः / आश्रयस्तु वषट्कारो निग्रहप्रग्रहावपि

লক্ষণ, বিস্তাৰ, স্তোভ, নিৰুক্ত, স্বৰ আৰু ভক্তি; আৰু আশ্ৰয়ৰূপে বষটকাৰ, লগতে নিগ্ৰহ-প্ৰগ্ৰহো।

Verse 28

दीप्तिमूर्त्तिरिलादेवी दिशश्चसदिगीश्वराः / देवकन्याश्च पत्न्यश्च तथा मातर एव च

দীপ্তিমূৰ্তি ইলা দেৱী, দিশাসমূহ আৰু দিকপালসকল, দেৱকন্যা, পত্নীসকল আৰু মাতৃসকলো তাত উপস্থিত আছিল।

Verse 29

आययुः सर्व एवैते देवस्य यजतो मखे / मूर्तिमन्तः सुरूपाख्या वरुणस्य वपुर्भृतः

দেৱে যজ্ঞ কৰা মখলৈ এই সকলোৱে আহিল—মূৰ্তিমান, সুন্দৰ ৰূপধাৰী, বৰুণৰ দেহৰূপ বহনকাৰী।

Verse 30

स्वयंभु वस्तु ता दृष्ट्वा रेतः समपतद्भुवि / ब्रह्मर्षिभाविनोर्ऽथस्य विधानाच्च न संशयः

স্বয়ম্ভূয়ে তেওঁলোকক দেখি বীৰ্য ভূমিত পতিত হ’ল; আৰু যি অৰ্থ ব্ৰহ্মর্ষিভাৱলৈ গমনশীল আছিল, সেয়া বিধানবশতই—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 31

धृत्वा जुहाव हस्ताभ्यां स्रुवेण परिगृह्य च / आस्रवज्जुहुयां चक्रे मन्त्रवच्च पितामहः

তাৰ পাছত পিতামহে তাক দুহাতে ধৰি, স্ৰুৱেৰে গ্ৰহণ কৰি, মন্ত্ৰসহ আহুতি দিলে; আৰু যি ঝৰি পৰিছিল তাকো হোমত অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 32

ततः स जनयामास भूतग्रामं प्रजापतिः / तस्यार्वाक्तेजसश्चैव जज्ञे लोकेषु तैजसम्

তাৰ পাছত প্ৰজাপতিয়ে সমগ্ৰ ভূতসমূহৰ গোষ্ঠী সৃষ্টি কৰিলে; আৰু তেওঁৰ পূৰ্ব তেজৰ পৰা লোকসমূহত তেজোময় তত্ত্বও উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 33

तमसा भावि याप्यत्वं यथा सत्त्वं तथा रजः / आज्यस्थाल्यामुपादाय स्वशुक्रं हुतवांश्च ह

তমসৰ পৰা হোৱা ক্ষয়ভাব যেনেকৈ সত্ত্বত, তেনেকৈ ৰজতেও আছে। তেতিয়া হুতবাহ অগ্নিয়ে আজ্যপাত্ৰ লৈ নিজৰ শুক্ৰক আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 34

शुक्रे हु ते ऽथ तस्मिंस्तु प्रादुर्भूता महर्षयः / ज्वलन्तो वपुषा युक्ताः सप्रभावैः स्वकैर्गुणैः

শুক্ৰ আহুতি হোৱাৰ পাছত, তাতেই মহর্ষিসকল প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল—জ্বলি উঠা দেহেৰে যুক্ত, নিজ নিজ গুণৰ প্ৰভাৱে দীপ্ত।

Verse 35

हुते चाग्नौ सकृच्छुक्रे ज्वालाया निसृतः कविः / हिरण्यगर्भस्तं दृष्ट्वा ज्वालां भित्त्वा विनिर्गतम्

অগ্নিত এবাৰ শুক্ৰ আহুতি হোৱাতেই জ্বালাৰ পৰা ‘কবি’ ঋষি ওলাই আহিল। হিৰণ্যগৰ্ভে তেওঁক শিখা ভেদি বাহিৰ হওঁতে দেখিলে।

Verse 36

भृगुस्त्वमिति चोवाच यस्मात्तस्मात्स वै भृगुः / महादेवस्तथोद्भूतो दृष्ट्वा ब्रह्माणमब्रवीत्

তেওঁ ক’লে—“তুমি ভৃগু”; সেয়েহে তেওঁ ভৃগু নামে পৰিচিত হ’ল। তেনেদৰে মহাদেৱো উদ্ভূত হৈ ব্ৰহ্মাক দেখি ক’লে।

Verse 37

ममैष पुत्रकामस्य दीक्षितस्य त्वया प्रभो / विजज्ञे प्रथमं देव मम पुत्रो भवत्वयम्

হে প্ৰভো! পুত্ৰকামনাৰে দীক্ষিত মোৰ বাবে, আপোনাৰ দ্বাৰাই এইজন প্ৰথম জন্মিছে। হে দেৱ! এইজন মোৰ পুত্ৰ হওক।

Verse 38

तथेति समनुज्ञातो महादेवः स्वयंभुवा / पुत्रत्वे कल्पयामास महादेव स्तदा भृगुम्

‘তথাস্তु’ বুলি স্বয়ম্ভূ ব্ৰহ্মাৰ অনুমতি পাই মহাদেৱে তেতিয়া ভৃগুক পুত্ৰৰূপে স্থিৰ কৰিলে।

Verse 39

वारुणा भृगवस्तस्मात्तदपत्यं च स प्रभुः / द्वितीयं च ततः शुक्रमङ्गारेष्वजुहोत्प्रभुः

সেইদৰে বাৰুণ-সম্বন্ধীয় ভৃগুসকল জন্মিল, আৰু সেই প্ৰভুৱেই তেওঁলোকৰ পিতা-স্বামী হ’ল। তাৰ পাছত প্ৰভুৱে দ্বিতীয়বাৰ শুক্ৰক অঙ্গাৰত আহুতি দিলে।

Verse 40

अङ्गारेष्वङ्गिरो ऽङ्गानि संहतानि ततोङ्गिराः / संभूतिं तस्य तां दृष्ट्वा वह्निर्ब्रह्माणमब्रवीत्

অঙ্গাৰত অঙ্গিৰাৰ অঙ্গসমূহ একেলগ হৈ অঙ্গিৰা প্ৰকাশ পালে। তেওঁৰ সেই জন্ম দেখি অগ্নিয়ে ব্ৰহ্মাক ক’লে।

Verse 41

रेतोधास्तुभ्यमेवाहं द्वितीयो ऽयं ममास्त्विति / एवमस्त्विति सो ऽप्युक्तो ब्रह्मणा सदसस्पतिः

অগ্নিয়ে ক’লে—‘হে ব্ৰহ্মা, ৰেতোধা মই-ই; এই দ্বিতীয়টো মোৰ হওক।’ তেতিয়া ব্ৰহ্মাই সভাপতিক ক’লে—‘এৱমস্তু।’

Verse 42

जग्रा हाग्निस्त्वङ्गिरस आग्नेया इति नः श्रुतम् / षट् कृत्वा तु पुनः शुक्रे ब्रह्मणा लोककारिणा

আমি শুনিছোঁ যে অগ্নিয়ে অঙ্গিৰসক গ্ৰহণ কৰিছিল; সেয়ে তেওঁলোক ‘আগ্নেয়’ নামে প্ৰসিদ্ধ। লোককাৰী ব্ৰহ্মাই পাছত শুক্ৰৰ বিষয়ে পুনৰ ছয়বাৰ তেনেদৰে কৰিলে।

Verse 43

हुते समभवंस्तस्मिन्यद् ब्रह्माण इति श्रुतिः / मरीचिः प्रथमं तत्र मरीचिभ्यः समुत्थितः

সেই হোমকর্মত ‘ব্ৰহ্মা’ প্ৰাদুৰ্ভূত হ’ল—এনে শ্ৰুতি আছে। তাত প্ৰথমে মৰীচি প্ৰকাশ পালে; মৰীচিসকলৰ পৰা উৎপন্ন বুলি কীৰ্তিত।

Verse 44

क्रतौ तस्मिन्क्रतुर्जज्ञे यतस्तस्मात्स वै क्रतुः / अहं तृतीय इत्यत्रिस्तस्मादत्रिः स कीर्त्यते

সেই যজ্ঞত ক্ৰতু জন্মিল; সেয়ে তেওঁ ‘ক্ৰতু’ নামে খ্যাত। ‘মই তৃতীয়’ বুলি কোৱা অত্রি; সেয়ে অত্রি নামে কীৰ্তিত।

Verse 45

केशैस्तु निचितैर्भूतः पुलस्त्यस्तेन स स्मृतः / केशैर्लंबैः समुद्भूतस्तस्मात्स पुलहः स्मृतः

ঘন সঞ্চিত কেশযুক্ত হোৱাৰ বাবে তেওঁ পুলস্ত্য বুলি স্মৃত। আৰু দীঘল কেশৰ পৰা উদ্ভূত হোৱাৰ বাবে তেওঁ পুলহ বুলি স্মৃত।

Verse 46

वसुमध्यात्समुत्पन्नो वशी च वसुमान् स्वयम् / वसिष्ठ इति तत्त्वज्ञैः प्रोच्यते ब्रह्मवादिभिः

বসুসকলৰ মাজৰ পৰা উৎপন্ন, স্বয়ং সংযমী আৰু বসুমান—তত্ত্বজ্ঞ ব্ৰহ্মবাদীসকলে তেওঁক ‘বসিষ্ঠ’ বুলি কয়।

Verse 47

इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसाः षण्महर्षयः / लोकस्य सन्तानकरा यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

এইদৰে এওঁলোক ব্ৰহ্মাৰ মানসপুত্ৰ—ছয় মহৰ্ষি। লোকৰ সন্ততি বৃদ্ধি কৰোঁতা এওঁলোকেই; এওঁলোকৰ দ্বাৰাই এই প্ৰজাসকল বিস্তাৰ পালে।

Verse 48

प्रजापतय इत्येवं पठ्यन्ते ब्रह्मणःसुताः / अपरे पितरो नाम एतैरेव महर्षिभिः

ব্ৰহ্মাৰ পুত্ৰসকল ‘প্ৰজাপতি’ বুলি এইদৰে পঠিত হয়; এই মহর্ষিসকলকেই আন কিছুমানে ‘পিতৃ’ নামেও কয়।

Verse 49

उत्पादिता देवगणाः सप्त लोकेषु विश्रुताः / अजेयाश्च गणाः सप्त सप्तलोकेषु विश्रुताः

উৎপন্ন দেৱগণ সাত, যিসকল সাত লোকতেই প্ৰসিদ্ধ; আৰু অজেয় গণো সাত, যিসকল সপ্তলোকত খ্যাত।

Verse 50

मारीया भार्गवाश्चैव तथैवाङ्गिरसो ऽपरे / पौलस्त्याः पौलहाश्चैव वासिष्ठाश्चैव विश्रुताः

মাৰীয়, ভাৰ্গৱ আৰু আন আঙ্গিৰস; আৰু পৌলস্ত্য, পৌলহ আৰু বাসিষ্ঠ—এইসকল সকলো প্ৰসিদ্ধ।

Verse 51

आत्रेयाश्च गणाः प्रोक्ता पितॄणां लोकवर्द्धनाः / एते समासतः ख्याताः पुनरन्ये गणास्त्रयः

আত্রেয় গণো কোৱা হৈছে, যিসকলে পিতৃলোক বৃদ্ধি কৰে; এইসকল সংক্ষেপে খ্যাত, পুনৰ আন তিন গণ আছে।

Verse 52

अमर्त्ताश्चाप्रकाशाश्च ज्योतिष्मन्तश्च विश्रुताः / तेषां राजायमो देवो यमैर्विहतकल्मषः

অমর্ত, অপ্রকাশ আৰু জ্যোতিষ্মন্ত—এইসকল প্ৰসিদ্ধ; তেওঁলোকৰ ৰজা যমদেৱ, যম-নিয়মে কল্মষহীন।

Verse 53

अपरं प्रजानां यतयस्ताञ्छृमुध्वमतन्द्रिताः / कश्यपः कर्दमः शेषो विक्रान्तः सुश्रवास्तथा

এতিয়া প্ৰজাসকলৰ আন যতি-গণৰ কথাও শুনা, হে অমনোযোগী নহোৱা জন। কশ্যপ, কৰ্দম, শেষ, বিক্ৰান্ত আৰু সুশ্ৰৱাও আছিল।

Verse 54

बहुपुत्रः कुमारश्च विवस्वान्स शुचिव्रतः / प्रचेतसोरिष्टनेमिर्बहुलश्च प्रजापतिः

বহুপুত্ৰ, কুমাৰ আৰু বিবস্বান—সেইজন শুচিব্ৰত আছিল। লগতে প্ৰচেতস, অৰিষ্টনেমি আৰু বহুল—এয়াও প্ৰজাপতি আছিল।

Verse 55

इत्येवमादयो ऽन्ये ऽपि बहवो वै प्रजेश्वराः / कुशोच्चया वालखिल्याः सभूताः परमर्षयः

এইদৰে আদি আদি কৰি আন বহু প্ৰজেশ্বৰো আছিল। কুশোচ্চয় আৰু বালখিল্য—এয়াও সমবেত পৰমৰ্ষি আছিল।

Verse 56

मनोजवाः सर्वगताः सर्वभोगाश्च ते ऽभवन् / जाताश्च भस्मनो ह्यन्ये ब्रह्मर्षिगणसंमताः

তেওঁলোক মনৰ দৰে বেগবান, সৰ্বত্ৰগামী আৰু সৰ্বভোগসম্পন্ন হৈছিল। আৰু কিছুমান আন ভস্মৰ পৰা জন্মিছিল, যাক ব্ৰহ্মৰ্ষিগণে স্বীকৃতি দিছিল।

Verse 57

वैखानसा मुनिगणास्तपः श्रुतपरायणाः / नस्तो द्वावस्य चोत्पन्नावश्विनौ रूपसंमतौ

বৈখানস মুনিগণ তপস্যা আৰু শ্ৰুতিত পৰায়ণ আছিল। নস্তোৰ দুজন পুত্ৰ জন্মিল—ৰূপে সমাদৃত অশ্বিনীকুমাৰদ্বয়।

Verse 58

विदुर्जन्मर्क्षरजसो तथा तन्नेत्रसंचरात् / अन्ये प्रजानां पतयः श्रोतोभ्यस्तस्य जज्ञिरे

তেওঁলোকে জানে—জন্ম নক্ষত্ৰ-ৰজৰ পৰা আৰু তেওঁৰ নেত্ৰৰ সঞ্চাৰৰ পৰা হ’ল; আৰু প্ৰজাসকলৰ অন্য অধিপতিসকল তেওঁৰ শ্ৰোত্ৰৰ পৰা জন্মিল।

Verse 59

ऋषयो रोमकूपेभ्यस्तथा स्वेदमलोद्भवाः / अयने ऋतवो मासर्द्धमासाः पक्षसंधयः

ঋষিসকল তেওঁৰ ৰোমকূপৰ পৰা, আৰু স্বেদ-মলৰ পৰা অন্যসকল জন্মিল; অয়ন, ঋতু, মাস, অৰ্ধমাস, পক্ষ আৰু সন্ধিসমূহ প্ৰকাশ পালে।

Verse 60

वत्सरा ये त्वहोरात्राः पित्तं ज्योतिश्च दारुणम् / रौद्रं लोहितमित्याहुर्लोहितं कनकं स्मृतम्

যি সংবৎসৰ আৰু অহোৰাত্ৰ, সেয়াই পিত্ত আৰু দাৰুণ জ্যোতি; তাক ‘ৰৌদ্ৰ’ আৰু ‘লোহিত’ বোলা হয়, আৰু লোহিতক ‘কনক’ বুলিও স্মৰণ কৰা হয়।

Verse 61

तत्तैजसमिति प्रोक्तं धूमाश्च पशवः स्मृताः / ये ऽर्चिषस्तस्य ते रुद्रास्तथादित्याः समृद्गताः

তাক ‘তৈজস’ বুলি কোৱা হৈছে, আৰু ধোঁৱাক পশু বুলি স্মৰণ কৰা হয়; তেওঁৰ অর্চিষসমূহ ৰুদ্ৰ, আৰু আদিত্যসকলেও সমৃদ্ধি লাভ কৰিলে।

Verse 62

अङ्गारेभ्यः समुत्पन्ना अर्चिषो दिव्यमानुषाः / आदिभूतो ऽस्य लोकस्य ब्रह्मा त्वं ब्रह्मसंभवः

অঙ্গাৰৰ পৰা উৎপন্ন অর্চিষসমূহ দিৱ্য-মানুষ ৰূপে পৰিণত হ’ল; হে ব্ৰহ্মা, এই লোকৰ আদিভূত, তুমি ব্ৰহ্মৰ পৰা সম্ভৱ।

Verse 63

सर्वकामदमित्याहुस्तथा वाक्यमुदाहरन् / ब्रह्मा सुरगुरुस्तत्र त्रिदशैः संप्रसादितः

তেওঁলোকে ইয়াক ‘সৰ্বকামদ’ বুলি কয় আৰু তেনেকুৱা বাক্য উচ্চাৰণ কৰে। তাত ত্ৰিদশসকলে প্ৰসন্ন কৰা ব্ৰহ্মা দেৱগুৰু হ’ল।

Verse 64

इमेवै जनयिष्यन्ति प्रजाः सर्वाः प्रचेश्वराः / सर्वे प्रजानां पतयः सर्वे चापि तपस्विनः

এই প্ৰচেশ্বৰসকলেই সকলো প্ৰজাক জন্ম দিব। তেওঁলোক সকলেই প্ৰজাৰ অধিপতি আৰু সকলেই তপস্বী হ’ব।

Verse 65

त्वत्प्रसादादिमांल्लोकान्धारयेयुरिमाः क्रियाः / त्वद्वंशवर्द्धनाः शश्वत्तव तेजोविवर्द्धनाः

তোমাৰ প্ৰসাদে এই ক্ৰিয়াসমূহে এই লোকসমূহ ধাৰণ কৰক। ইহঁতে সদায় তোমাৰ বংশ বৃদ্ধি কৰক আৰু তোমাৰ তেজো বৃদ্ধি কৰক।

Verse 66

भवेयुर्वेदविद्वांसः सर्वे वाक्पतयस्तथा / वेदमन्त्रधराः सर्वे प्रजापतिसमुद्भवाः

তেওঁলোক সকলেই বেদবিদ্বান আৰু বাক্যৰ অধিপতি হওক। তেওঁলোক সকলেই বেদমন্ত্ৰধাৰী, প্ৰজাপতি-সম্ভূত হওক।

Verse 67

श्रयन्तु ब्रह्मसत्यं तु तपश्च परमं भुवि / सर्वे हि वयमेते च तवैव प्रसवः प्रभो

তেওঁলোকে ব্ৰহ্মসত্যৰ আশ্ৰয় লওক আৰু ভুৱিত পৰম তপস্যা কৰক। হে প্ৰভু, আমি সকলেই আৰু এইসকল সকলেই তোমাৰেই প্ৰসৱ।

Verse 68

ब्रह्म च ब्रह्माणाश्चैव लोकश्चैव चराचराः / मरीचिमादितः कृत्वा देवाश्च ऋषिभिः सह

ব্ৰহ্ম আৰু ব্ৰহ্মাগণ, আৰু সমগ্ৰ চল-অচল লোক—দেৱসকল ঋষিসকলৰ সৈতে, মৰীচি আদি ক’ৰি অগ্ৰে ৰাখি একত্ৰ হ’ল।

Verse 69

अपत्यानीति संचिन्त्य ते ऽपत्ये कामयामहे / तस्मिन् यज्ञे महाभागा देवाश्च ऋषयश्च ये

‘সন্তান হওক’ বুলি চিন্তা কৰি তেওঁলোকে ক’লে, ‘আমি সন্ততি কামনা কৰোঁ।’ সেই যজ্ঞত মহাভাগ দেৱসকল আৰু ঋষিসকল উপস্থিত আছিল।

Verse 70

एते त्वद्वंशसंभूताः स्थानकालाभिमानिनः / तव तेनैव रूपेण स्थापयेयुरिमाः प्रजाः

এওঁ তোমাৰ বংশজাত, স্থান-কালৰ অভিমানী; তোমাৰ সেই একে ৰূপে এই প্ৰজাসকলক স্থাপন কৰক।

Verse 71

युगादिनिधनाश्चापि स्थापयन्तु इति द्विजाः / ततो ऽब्रवील्लोकगुरुः परमित्यभिधार यन्

দ্বিজসকলে ক’লে, ‘যুগৰ আৰম্ভণি আৰু অন্তও তেওঁলোকে স্থাপন কৰক।’ তেতিয়া লোকগুৰুৱে ক’লে, ‘ইয়াক পৰম সিদ্ধান্ত বুলি ধৰি ৰাখা।’

Verse 72

एतदेव विनिश्चित्य मया सृष्टा न संशयः / भवतां वंशसंभूताः पुनरेते महर्षयः

এই একে সিদ্ধান্ত কৰি মই সৃষ্টি কৰিছোঁ—কোনো সন্দেহ নাই। এই মহর্ষিসকল পুনৰো তোমালোকৰ বংশৰ পৰাই উৎপন্ন।

Verse 73

तेषां भृगोः कीर्त्तयिष्ये वंशं पूर्वं महात्मनः / विस्तरेणानुपूर्व्या च प्रथमस्य प्रजापतेः

এতিয়া মই সেই মহাত্মা ভৃগুৰ বংশ প্ৰথমে কীৰ্তন কৰিম, আৰু প্ৰথম প্ৰজাপতিৰ কথাও ক্ৰমে বিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 74

भार्ये भृगोरप्रतिमे उत्तमाभिजने शुभे / हिरण्यकशिपो कन्या दिव्या नाम परिश्रुता

ভৃগুৰ পত্নী আছিল অতুলনীয়, শুভ আৰু উত্তম কুলজাত; তেওঁ হিৰণ্যকশিপুৰ কন্যা, ‘দিব্যা’ নামে প্ৰসিদ্ধ।

Verse 75

पुलोम्नश्चव पौलोमी दुहिता वरवर्णिनी / भृगोस्त्वजनयद्दिव्या पुत्रं ब्रह्मविदां वरम्

পুলোমনৰ কন্যা পৗলোমী আছিল শ্ৰেষ্ঠ বৰ্ণধাৰী; সেই দিব্যাই ভৃগুৰ পৰা ব্ৰহ্মবিদসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ এক পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 76

देवासुराणामाचार्यं शुक्रं कविवरं ग्रहम् / शुक्र एवोशना नित्यमतः काव्यो ऽपि नामतः

দেৱ-অসুৰৰ আচার্য, কবিসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰহ শুক্ৰ; শুক্ৰই সদায় উশনা, সেয়ে নামতেও ‘কাব্য’ বুলি জনা যায়।

Verse 77

पितॄणां मानसी कन्या सोमपानां यशस्विनी / शुक्रस्य भार्या गौर्नाम विजज्ञे चतुरः सुतान्

পিতৃসকলৰ মানসী কন্যা, সোমপানসকলৰ মাজত যশস্বিনী ‘গৌ’ নামৰ নাৰী শুক্ৰৰ পত্নী হৈ চাৰিজন পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 78

त्वष्टा चैव वरत्री च शण्डामकारै च तावुभौ / तेजसादित्यसंकाशा ब्रह्मकल्पाः प्रभावतः

ত্বষ্টা আৰু বৰত্ৰী, লগতে শণ্ডামকাৰ—সেই দুয়ো তেজত সূৰ্যসম আৰু প্ৰভাৱত ব্ৰহ্মকল্পসম আছিল।

Verse 79

रजतः पृथुरश्मिश्च विद्वान्यश्च बृहङ्गिराः / वरत्रिणः सुता ह्येते ब्रह्मिष्ठा दैत्ययाजकाः

ৰজত, পৃথুৰশ্মি, বিদ্বান্য আৰু বৃহঙ্গিৰা—এরা বৰত্ৰীৰ পুত্ৰ; ব্ৰহ্মনিষ্ঠ আৰু দৈত্যসকলৰ যাজক আছিল।

Verse 80

इज्याधर्मविनाशार्थं मनुमेत्याभ्ययाजयन् / निरस्यमानं वै धर्मं दृष्ट्वेन्द्रो मनुमाब्रवीत्

ইজ্যা-ধৰ্ম নাশ কৰিবলৈ তেওঁলোকে মনুৰ ওচৰলৈ আহি যজন কৰাবলৈ ধৰিলে। ধৰ্ম অপসাৰিত হোৱা দেখি ইন্দ্ৰই মনুক ক’লে।

Verse 81

एतैरेव तु कामं त्वां प्रापयिष्यामि याजनम् / श्रुत्वेन्द्रस्य तु तद्वाक्यं तस्माद्देशादपाक्रमन्

‘এইসকলৰ দ্বাৰাই মই তোমাক যজনৰ ফল নিশ্চয় প্ৰদান কৰিম।’ ইন্দ্ৰৰ এই বাক্য শুনি তেওঁলোকে সেই দেশ এৰি গ’ল।

Verse 82

तिरोभूतेषु तेष्विन्द्रो मनुपत्नीमचेतनाम् / ग्रहेण मोचयित्वा च ततश्चानुससार ताम्

তেওঁলোক তিৰোভূত হোৱাৰ পিছত ইন্দ্ৰই অচেতন মনুপত্নীক গ্ৰহ (ৰাহু)ৰ বন্ধনৰ পৰা মুক্ত কৰি, তাৰ পাছত তাইক অনুসৰণ কৰিলে।

Verse 83

तत इन्द्रविनाशाय यतमानान्मुनींस्तु तान् / तानागतान्पुनर्दृष्ट्वा दुष्टानिन्द्रो विहस्य तु

তাৰ পাছত ইন্দ্ৰবিনাশৰ বাবে যত্নৰত সেই মুনিসকল পুনৰ আহিল বুলি দেখি দুষ্ট ইন্দ্ৰে হাঁহি উঠিল।

Verse 84

ततस्ता नदहत्क्रुद्धो वेद्यर्द्धे दक्षिणे ततः / तेषां तु धृष्यमाणानां तत्र शालावृकैः सह

তাৰ পাছত ক্ৰুদ্ধ হৈ সি বেদীৰ দক্ষিণ ভাগত তেওঁলোকক দহি পেলালে; তাত শালাবৃকৰ সৈতে তেওঁলোক পীড়িত হ’ল।

Verse 85

शीर्षाणि न्यपतंस्तानि खर्जूरा ह्यभवंस्ततः / एवं वरत्रिणः पुत्रा इन्द्रेण निहताः पुरा

তেওঁলোকৰ মূৰবোৰ খসিল; তাৰ পাছত সেয়া খৰ্জুৰ গছ হ’ল। এইদৰে প্ৰাচীনকালে বৰত্ৰিৰ পুত্ৰসকল ইন্দ্ৰে নিহত কৰিলে।

Verse 86

जयन्त्यां देवयानी तु शुक्रस्य दुहिताभवत् / त्रिशिरा विश्वरूपस्तु त्वष्टुः पुत्रो ऽभवन्महान्

জয়ন্তীত শুক্ৰৰ কন্যা দেবযানী জন্মিল; আৰু ত্বষ্টাৰ মহান পুত্ৰ ত্ৰিশিৰা বিশ্বৰূপো জন্মিল।

Verse 87

यशोधरायामुत्पन्नो वैरोचन्यां महायशाः / विश्वरूपानुजश्चैव विश्वकर्मा च यः स्मृतः

যশোধৰাৰ গৰ্ভে, বৈৰোচনীত, মহাযশস্বী জন্মিল; সি বিশ্বৰূপৰ অনুজ আৰু ‘বিশ্বকৰ্মা’ বুলি স্মৃত।

Verse 88

भृगोस्तु भृगवो देवा जज्ञिरे द्वादशात्मजाः / दिव्यानुसुषुवे कन्या काव्यस्यैवानुजा प्रभोः

ভৃগুৰ পৰা ‘ভৃগৱ’ নামে বাৰজন দেৱপুত্ৰ জন্মিল। প্ৰভু কাব্যৰ অনুজা এক দিৱ্য কন্যাও প্ৰসূতা হ’ল।

Verse 89

भुवनोभावनश्चैव अन्त्यश्चान्त्यायनस्तथा / क्रतुः शुचिः स्वमूर्द्धा च व्याजश्च वसुदश्च यः

ভুবনোভাবন, অন্ত্য আৰু অন্ত্যায়ন; লগতে ক্রতু, শুচি, স্বমূৰ্ধা, ব্যাজ আৰু বসুদ—এঁৰাও আছিল।

Verse 90

प्रभवश्चाव्ययश्चैव द्वादशो ऽधिपतिः स्मृतः / इत्येते भृगवो देवाः स्मृता द्वादश यज्ञियाः

প্ৰভৱ আৰু অব্যয়ো আছিল; আৰু দ্বাদশজনক ‘অধিপতি’ বুলি স্মৰণ কৰা হয়। এইদৰে যজ্ঞীয় ভৃগৱ দেৱ বাৰজন স্মৃত।

Verse 91

पौलोम्यजनयत्पुत्रं ब्रह्मिष्ठं वशिनं द्विजम् / व्यादितः सो ऽष्टमे मासिगर्भः क्रूरेण रक्षसा

পৌলোমীয়ে ব্ৰহ্মনিষ্ঠ, সংযমী দ্বিজপুত্ৰ জন্ম দিলে। অষ্টম মাহত সেই গৰ্ভক এক নিষ্ঠুৰ ৰাক্ষসে ছিঙি পেলালে।

Verse 92

च्यवनाच्च्यवनः सो ऽथ चेतनात्तु प्रचेतनः / प्रचेताः श्च्यवनः क्रोधाद्दग्धवान्पुरुषादकान्

চ্যৱনৰ পৰা তেওঁ ‘চ্যৱন’ আৰু চেতনাৰ পৰা ‘প্ৰচেতন’ নামে পৰিচিত হ’ল। ক্ৰোধত প্ৰচেতা চ্যৱনে মানুহখেকো দানৱসকলক দগ্ধ কৰিলে।

Verse 93

जनयामास पुत्रौ द्वौ सुकन्यायां सभार्गवः / आप्रवानं दधीचं च तावुभौ साधुसंमतौ

সেই ভাৰ্গৱে সুকন্যাৰ গৰ্ভত দুজন পুত্ৰ জন্ম দিলে—আপ্ৰবান আৰু দধীচ; দুয়ো সাধুজনে সন্মত আছিল।

Verse 94

सारस्वतः सरस्वत्यां दधीचस्योदपद्यत / ऋची पत्नी महाभागा अप्रवानस्य नाहुषी

দধীচৰ পৰা সৰস্বতীত সাৰস্বত নামে পুত্ৰ জন্মিল; আৰু আপ্ৰবানৰ মহাভাগ্যা পত্নী ঋচী নাহুষী আছিল।

Verse 95

तस्यामौर्व ऋषिर्जज्ञे ऊरुं भित्तवा महायशाः / और्वस्यासीदृचीकस्तु दीप्तो ऽग्निसमतेजसा

তাত মহাযশস্বী ঔৰ্ব ঋষি উৰু ভেদি জন্মিল; আৰু ঔৰ্বৰ পুত্ৰ ঋচীক অগ্নিসম তেজে দীপ্ত আছিল।

Verse 96

जमदग्निरृचीकस्य सत्यवत्यामजायत / भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयौः पुरा

ঋচীকৰ পত্নী সত্যৱতীৰ গৰ্ভত জমদগ্নি জন্মিল; পুৰাতন কালত ভৃগুৰ চৰু-বিপৰ্যাসত ৰৌদ্ৰ আৰু বৈষ্ণৱ ভাগ সলনি হোৱাৰ ফলেই ই ঘটিছিল।

Verse 97

जमनाद्वैष्मवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत / रेणुकाजमदग्नेश्च शक्रतुल्यपराक्रमम्

বৈষ্ণৱ অগ্নিৰ ‘জমন’ৰ পৰা জমদগ্নি জন্মিল; আৰু ৰেণুকাৰ পৰা জমদগ্নিৰ শক্ৰসম পৰাক্ৰমী পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 98

ब्रह्मक्षत्रमयं रामं सुषुवे ऽमिततेजसम् / ओर्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम्

ঊৰ্বাই ব্ৰাহ্ম-ক্ষাত্ৰধৰ্মময়, অপাৰ তেজস্বী ৰামক প্ৰসৱ কৰিলে। সেই ঊৰ্বাৰ শত পুত্ৰ জন্মিল; তেওঁলোকৰ অগ্ৰগণ্য আছিল জমদগ্নি।

Verse 99

तेषां पुत्र सहस्राणि भार्गवाणां परस्परात् / ऋष्यतरेषु वै बाह्या बहवो भार्गवाः स्मृताः

সেই ভাৰ্গৱসকলৰ মাজত পৰস্পৰৰ পৰা সহস্ৰ সহস্ৰ পুত্ৰ জন্মিল। ‘ঋষ্যতৰ’ শাখাসমূহতো বহু ভাৰ্গৱ ‘বাহ্য’ (অন্য) ৰূপে স্মৃত।

Verse 100

वत्सा विदा आर्ष्टिषेणा यस्का वैन्याश्च शौनकाः / मित्रेयुः सप्तमा ह्येते पक्षा ज्ञेयास्तु भार्गवाः

বৎস, বিদা, আৰ্ষ্টিষেণ, যস্ক, বৈন্য আৰু শৌনক; লগতে মিত্ৰেয়ু সপ্তম—এইসকলক ভাৰ্গৱৰ ‘পক্ষ’ (শাখা-সমূহ) বুলি জানিব লাগে।

Verse 101

शृणुताङ्गिरसो वंशमग्नेः पुत्रस्य धीमतः / यस्यान्ववाये संभूता भारद्वाजाः सगौतमाः

অগ্নিৰ ধীমান পুত্ৰ অঙ্গিৰসৰ বংশ শুনা; যাৰ বংশ-পরম্পৰাত ভাৰদ্বাজ আৰু গৌতমসহ ঋষিসকল জন্মিল।

Verse 102

देवाश्चाङ्गिरसो मुख्यास्त्त्विषिमन्तो महौजसः / सुरूपा चैव मारीची कार्दमी च तथा स्वराट्

অঙ্গিৰসৰ মুখ্য দেবস্বৰূপ সন্তানসকল দীপ্তিমান আৰু মহাশক্তিধৰ আছিল; লগতে সুৰূপা, মাৰীচী, কাৰ্দমী আৰু স্বৰাটো (উৎপন্ন হল)।

Verse 103

पथ्या च मानवी कन्या तिस्रो भार्या ह्यथर्वणः / अथर्वणस्तु दायादास्तासु जाताः कुलोद्वहाः

পথ্যা আৰু মানৱী কন্যা—অথৰ্বণৰ তিনিগৰাকী পত্নী আছিল। তেওঁলোকৰ গৰ্ভত অথৰ্বণৰ উত্তৰাধিকাৰী, কুলধাৰক পুত্ৰসকল জন্মিল।

Verse 104

उत्पन्ना महता चैव तपसा भावितात्मनः / बृहस्पतिं सुरूपायां गौतमं सुषुवे स्वराट्

মহৎ তপস্যাৰে ভাবিত আত্মাসম্পন্ন স্বৰাটৰ পৰা তেওঁলোক উৎপন্ন হ’ল। সুৰূপাৰ গৰ্ভত বৃহস্পতি আৰু গৌতম জন্মিল।

Verse 105

अयास्यं वामदेवं च उतथ्यमुशितिं तथा / धृष्णिः पुत्रस्तु पथ्यायाः संवर्त्तश्चैव मानसः

অয়াস্য, বামদেৱ, উতথ্য আৰু উশিতি—এঁৰাও জন্মিল। পথ্যাৰ পুত্ৰ ধৃষ্ণি, আৰু মানৱীৰ পৰা সংৱৰ্ত জন্মিল।

Verse 106

कितवश्चाप्ययास्यस्य शरद्वांश्चप्युतथ्यजः / अथोशिजो दीर्घतमा बृहदुक्थो वामदेवजः

অয়াস্যৰ পুত্ৰ কিতৱ, আৰু উতথ্যজাত শৰদ্বান। অথোশিজৰ পৰা দীৰ্ঘতমা, আৰু বামদেৱজাত বৃহদুক্ত জন্মিল।

Verse 107

धृष्णेः पुत्रः सुधन्वा तु ऋषभश्च सुधन्वनः / रथकाराः स्मृता देवा ऋभवो ये परिश्रुताः

ধৃষ্ণিৰ পুত্ৰ সুধন্বা, আৰু সুধন্বাৰ পুত্ৰ ঋষভ। যিসকল পৰিশ্ৰুত ঋভু, তেওঁলোক দেবতা আৰু ৰথকাৰ—দিব্য শিল্পী বুলি স্মৃত।

Verse 108

बृहस्पतेर्भरद्वाजो विश्रुतः सुमहायशाः / बृहस्पतिं सुरूपायां गौतमं सुषुवे स्वराट्

বৃহস্পতিৰ পুত্ৰ ভৰদ্বাজ মহাযশস্বী আৰু বিখ্যাত আছিল। স্বৰাটে সুৰূপাৰ গৰ্ভত গৌতম আৰু বৃহস্পতিকে জন্ম দিলে।

Verse 109

औरसांगिरसः पुत्राः सुरूपायां विजज्ञिरे / आधार्यायुर्द्दनुर्दक्षो दमः प्राणस्त थैव च

সুৰূপাৰ গৰ্ভত আঙ্গিৰসৰ ঔৰস পুত্ৰসকল জন্মিলে—আধাৰ্যায়ু, দনু, দক্ষ, দম আৰু প্ৰাণ।

Verse 110

हविष्यांश्च हविष्णुश्च ऋतः सत्यश्च ते दश / अयास्याश्चप्युतथ्याश्च वामदेवास्तथौशिजाः

সেই দহজনৰ ভিতৰত হৱিষ্যাংশ, হৱিষ্ণু, ঋত, সত্য; আৰু অযাস্য, উতথ্য, বামদেৱ আৰু ঔশিজো আছিল।

Verse 111

भारद्वाजाः सांकृतयो गर्गाः कण्वरथीतराः / मुद्गला विष्णुवृद्धाश्च हरिताः कपयस्तथा

ভাৰদ্বাজ, সাঙ্কৃত্য, গৰ্গ, কণ্ব, ৰথীতৰ; মুদ্গল, বিষ্ণুবৃদ্ধ, হৰিত আৰু কপি—এইবোৰো শাখা।

Verse 112

तथा रूक्षभरद्वाजा आर्षभाः कितवस्तथा / एते चाङ्गिरसां पक्षा विज्ञेया दश पञ्च च

তদ্ৰূপ ৰূক্ষভাৰদ্বাজ, আৰ্শভ আৰু কিতৱো আছে। এইবোৰ আঙ্গিৰস বংশৰ শাখা—দহ আৰু পাঁচ, মুঠ পন্ধৰ।

Verse 113

ऋष्यन्तरेषु वै बाह्या बहवोङ्गिरसः स्मृताः / मरीचेरपि वक्ष्यामि भेद मुत्तमपूरुषम्

অন্য ঋষি-পরম্পৰাতো বহু আঙ্গিৰস ঋষি প্ৰসিদ্ধ বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। এতিয়া মই মৰীচিৰো সেই ভেদ, উত্তম পুৰুষৰ বিষয়ে, বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 114

यस्यान्ववाये संभूतं जगत्स्थावरजङ्गमम् / मरीचिरापश्चकमे नाभिध्यायन्प्रजेप्सया

যাৰ বংশানুক্ৰমে স্থাৱৰ-জংগমসহ সমগ্ৰ জগত উৎপন্ন হৈছে, সেই মৰীচিয়ে প্ৰজা লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰে জলক আশ্ৰয় কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি ধ্যান কৰিলে।

Verse 115

पुत्रः सर्वगुणोपेतः प्रजावान्प्रभवेदिति / संयुज्यात्मानमेवन्तु तपसा भावितः प्रभुः

‘সৰ্বগুণসম্পন্ন আৰু প্ৰজাসম্পন্ন পুত্ৰ জন্ম হওক’—এই সংকল্পে প্ৰভুৱে তপস্যাৰে নিজৰ আত্মাক একাগ্ৰ কৰি পৰিপক্ব কৰিলে।

Verse 116

आहताश्च ततः सर्वा आपः समभवंस्तदा / तासु प्रणिहितात्मानमेकं सो ऽजनयत्प्रभुः

তেতিয়া সকলো জলৰাশি উদ্ভৱ হৈ বিস্তৃত হ’ল। সেই জলত আত্মাক স্থাপন কৰি প্ৰভুৱে এক সত্তাক জন্ম দিলে।

Verse 117

पुत्रमप्रतिमं नाम्नारिष्टनेमिं प्रजापतिम् / पुत्रं मरीचिस्तपसि निरतः सो ऽप्स्वतीतपत्

মৰীচি তপস্যাত নিৰত হৈ জলত অতিশয় তপ কৰিলে আৰু ‘অৰিষ্টনেমি’ নামৰ অতুলনীয় প্ৰজাপতি-পুত্ৰক জন্ম দিলে।

Verse 118

प्रध्याय हि सतीं वाचं पुत्रार्थी सरिरे स्थितः / सप्तवर्षसहस्राणि ततः सो ऽप्रतिमो ऽभवत्

পুত্ৰলাভৰ কামনাৰে দেহত অৱস্থিত হৈ তেওঁ পবিত্ৰ বাণীৰ ধ্যান কৰিলে; সাত হাজাৰ বছৰৰ পাছত তেওঁ অতুলনীয় হ’ল।

Verse 119

कश्यपः सवितुर्विद्वांस्तेजसा ब्रह्मणा समः / मन्वन्तरेषु सर्वेषु ब्रह्मणोंऽशेन जायते

কাশ্যপ সৱিতাৰ দৰে বিদ্বান আৰু তেজত ব্ৰহ্মাৰ সমান; সকলো মন্বন্তৰত তেওঁ ব্ৰহ্মাৰ অংশৰূপে জন্ম লয়।

Verse 120

कन्यानिमित्तमत्युक्तो दक्षेण कुपितः प्रभुः / अपिबत्स तदा कश्यं कश्यं मद्यमिहोच्यते

কন্যাৰ কাৰণে দক্ষে অতিশয় অপমান কৰাত প্ৰভু ক্ৰুদ্ধ হ’ল; তেতিয়া তেওঁ ‘কশ্য’ পান কৰিলে—ইয়াত ‘কশ্য’ক মদ্য বোলা হৈছে।

Verse 121

हास्ये कशिर्हि विज्ञेयो वाङ्मनः कश्यमुच्यते / कश्यं मद्यं स्मृतं विप्रैः कश्यपानां तु कश्यपः

হাস্যত ‘কশি’ বুলি জনা যায়, আৰু বাক্-মনক ‘কশ্যম্’ বোলা হয়; ‘কশ্য’ক বিপ্ৰসকলে মদ্য বুলি স্মৰণ কৰে; কশ্যপসকলৰ মাজত কশ্যপেই শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 122

कशेति नाम यद्वाचो वाचा क्रूरमुदात्दृतम् / दक्षाभिशप्तः कुपितः कश्यपस्तेन सो ऽभवत्

বাণীত ‘কশ’ নামটো কঠোৰ আৰু উগ্ৰভাৱে উচ্চাৰিত; দক্ষৰ শাপত ক্ৰুদ্ধ কশ্যপ সেই কাৰণেই তেনেকুৱা হ’ল।

Verse 123

तस्माच्च कश्यपायोक्तो ब्रह्मणा परमेष्ठिना / तस्मै प्राचेतसो दक्षः कन्यास्ताः प्रत्यपादयत्

সেয়ে পৰমেষ্ঠী ব্ৰহ্মাই কশ্যপক আদেশ দিলে; তেতিয়া প্ৰাচেতস দক্ষে তেওঁক সেই কন্যাসকল অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 124

सर्वाश्च ब्रह्मवादिन्यः सर्वा वै लोकमातरः / इत्येतमृषिसर्गं तु पुण्यं यो वेद वारुणम्

সকলেই ব্ৰহ্মবাদিনী, সকলেই লোকমাতা; যিয়ে এই বাৰুণ পুণ্য ঋষিসৰ্গ জানে, সি ধন্য।

Verse 125

आयुष्मान्पुण्यवाञ्छुद्धः सुखमाप्नोति शाश्वतम् / धारणाच्छ्रवणाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

সি দীঘলীয়া, পুণ্যবান আৰু শুদ্ধ হৈ চিৰস্থায়ী সুখ লাভ কৰে; ধাৰণ বা শ্ৰৱণ মাত্ৰেই সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।