Adhyaya 178: Sage Kaṇḍu, Pramlocā’s Temptation, and Liberation at Puruṣottama
অধ্যায় ১৭৮ তপস্যাৰ দুর্বলতা, দেৱীয় হস্তক্ষেপ আৰু মোক্ষদায়িনী পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ-মহিমা বিষয়ে উপদেশমূলক আখ্যান। ব্যাসে গোমতীৰ একান্ত তীৰত বেদজ্ঞ, জিতেন্দ্ৰিয় ঋষি কণ্ডুৰ ঘোৰ তপস্যা বৰ্ণনা কৰে। তপোতেজত ভীত ইন্দ্ৰ (শক্ৰ) কাম, বায়ু আৰু বসন্তৰ সহায়ত অপ্সৰা প্ৰম্লোচাক পঠাই তেওঁৰ ব্ৰহ্মচৰ্য ভংগ কৰাবলৈ চেষ্টা কৰে। কণ্ডু মোহত পৰি কৰ্মানুষ্ঠান ত্যাগ কৰি শতাব্দীৰ পিছত শতাব্দী আসক্তিত থাকে আৰু সময়ৰ গতি নুবুজে। সত্য প্ৰকাশ পালে তেওঁ তপোধন ক্ষয়ৰ বাবে নিজকে নিন্দা কৰি প্ৰম্লোচাক বিদায় দিয়ে; গছপালাই ৰক্ষা কৰা স্বেদ/গৰ্ভৰ পৰা, বায়ু-চন্দ্ৰৰ পোষণত মাৰিষাৰ আশ্চৰ্য জন্ম কোৱা হৈছে। পাছত কণ্ডু দক্ষিণ সমুদ্ৰতীৰৰ পুৰুষোত্তম ক্ষেত্ৰত বিষ্ণুৰ ধামলৈ গৈ ‘ব্ৰহ্মপাৰ’ নামৰ একাগ্ৰ জপ কৰে, হৰিৰ দৰ্শন আৰু মোক্ষৰ আশ্বাস পায়, আৰু ইন্দ্ৰিয়-নিগ্ৰহ তথা অদ্বৈত ধ্যানৰ দ্বাৰা শেষত মুক্তি লাভ কৰে।
Chapter Arc
{"opening_hook":"Vyāsa introduces Kaṇḍu as a near-ideal tapasvin—Veda-versed, sense-restrained—kindling immediate suspense by placing him alone on the secluded Gomatī bank where austerity is said to ‘heat’ the three worlds.","rising_action":"Indra, fearing the power of tapas, deploys a classic purāṇic counter-force: Pramlocā aided by Kāma (desire), Vāyu (restless movement), and Vasanta (seasonal allure). Sensory beauty and subtle disturbance erode Kaṇḍu’s brahmacarya; he drops sandhyā, japa, homa, svādhyāya, and niyamas, and centuries pass unnoticed in attachment at Mandara-droṇī.","climax_moment":"The moral and theological pivot comes when Kaṇḍu awakens to the deception, laments the ruin of his tapas, yet refuses to curse Pramlocā—placing blame on his own unmastered senses—and then turns to the salvific geography of Puruṣottama-kṣetra, where his ‘brahmapāra’ japa and expansive stuti draw Hari’s direct darśana and mokṣa-assurance.","resolution":"The chapter closes with restoration through bhakti and jñāna: Kaṇḍu regains equanimity, restrains the senses, contemplates the nirguṇa/nirlepa Puruṣottama, and attains supreme liberation; a phalaśruti adds that hearing/reciting this account purifies and leads to heavenly ascent.","key_verse":"Teaching (sense-control + refuge in Puruṣottama): “Not another is to be blamed—my own senses, ungoverned, became the cause of my fall. Taking refuge in Puruṣottama, and fixing the mind on Hari beyond guṇas, one attains the highest release.” (rendered summary-translation of the chapter’s central instruction)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Puruṣottama-kṣetra as mokṣa-giving refuge after ascetic fall (tīrtha-soteriology).","secondary_themes":["Ascetic vulnerability: tapas without vigilant indriya-nigraha is unstable","Indra’s obstruction motif: deva-fear of tapas as a purāṇic test-pattern","Accountability over scapegoating: Kaṇḍu blames his senses, not Pramlocā","Mythic genealogy: Māriṣā’s wondrous birth and linkage to Dakṣa-lineage"],"brahma_purana_doctrine":"Puruṣottama on the southern ocean shore is presented as rare, wish-fulfilling, and explicitly muktida: concentrated japa and bhakti there, joined to nirguṇa contemplation, overrides even severe spiritual loss and culminates in mokṣa.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ the chapter models a foundational purāṇic pedagogy: (1) tapas is powerful yet precarious, (2) bhakti-centered tīrtha is a universal corrective, and (3) cosmic genealogy and sacred geography are woven into a single salvation narrative."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"शान्त","climax_rasa":"अद्भुत","closing_rasa":"शान्त","rasa_transitions":["शान्त → रौद्र (Indra’s anxious opposition) → शृङ्गार (temptation) → करुण (Kaṇḍu’s remorse) → अद्भुत (Hari-darśana) → शान्त (mokṣa)"],"devotional_peaks":["Kaṇḍu’s ‘brahmapāra’ japa at Puruṣottama","The expansive stuti identifying Hari with kāla, bhūtas, and Veda","Hari’s boon discourse elevating bhakti as accessible to all and mokṣa-bestowing"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["गोमती नदी (Gomatī riverbank)","पुरुषोत्तमक्षेत्र (Puruṣottama-kṣetra)","दक्षिणोदधितीर (southern ocean shore)"],"jagannath_content":"Puruṣottama is praised as a rare, muktida Viṣṇu-āyatana on the southern seacoast; the emphasis is on darśana, japa, and liberation-granting power of the kṣetra (a core Puri/Jagannātha-zone valuation, even when Jagannātha is not foregrounded by name).","surya_content":null,"cosmology_content":"Stuti-material briefly universalizes Viṣṇu as the ground of time, elements, and Vedic order—cosmology invoked as theology rather than as a full sarga/pralaya account."}
Shlokas in Adhyaya 178
Verse 1
व्यास उवाच तस्मिन् क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठाः सर्वसत्त्वसुखावहे धर्मार्थकाममोक्षाणां फलदे पुरुषोत्तमे //
এইটো অধ্যায় ১৭৮ৰ প্ৰথম শ্লোক।
Verse 2
कण्डुर् नाम महातेजा ऋषिः परमधार्मिकः सत्यवादी शुचिर् दान्तः सर्वभूतहिते रतः //
এইটো দ্বিতীয় শ্লোক; পবিত্ৰ পুৰাণবচন, যিয়ে ধৰ্মাৰ্থ স্পষ্ট কৰে।
Verse 3
जितेन्द्रियो जितक्रोधो वेदवेदाङ्गपारगः अवाप परमां सिद्धिम् आराध्य पुरुषोत्तमम् //
এইটো তৃতীয় শ্লোক; পুৰাণত ধৰ্মবিস্তাৰ শ্ৰদ্ধাৰে নিৰূপণ কৰে।
Verse 4
अन्ये ऽपि तत्र संसिद्धा मुनयः संशितव्रताः सर्वभूतहिता दान्ता जितक्रोधा विमत्सराः //
এইটো চতুৰ্থ শ্লোক; শাস্ত্ৰাৰ্থ সংগ্ৰহ কৰি পবিত্ৰ বচন কয়।
Verse 5
मुनय ऊचुः को ऽसौ कण्डुः कथं तत्र जगाम परमां गतिम् श्रोतुम् इच्छामहे तस्य चरितं ब्रूहि सत्तम //
এইটো পঞ্চম শ্লোক; পুৰাণধৰ্মৰ সাৰ শ্ৰোতাৰ হিতাৰ্থে দেখুৱায়।
Verse 6
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां तस्य मनोहराम् प्रवक्ष्यामि समासेन मुनेस् तस्य विचेष्टितम् //
এইটো ষষ্ঠ শ্লোক; পুণ্যপ্ৰদ জ্ঞান দি মোক্ষমাৰ্গ সূচায়।
Verse 7
पवित्रे गोमतीतीरे विजने सुमनोहरे कन्दमूलफलैः पूर्णे समित्पुष्पकुशान्वितैः //
সপ্তম শ্লোক—ইয়াত মূলপাঠ কেৱল “7”; প্ৰকৃত শ্লোক নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 8
नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते नानापक्षिरुते रम्ये नानामृगगणान्विते //
অষ্টম শ্লোক—ইয়াত মূলপাঠ কেৱল “8”; প্ৰকৃত শ্লোক নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 9
तत्राश्रमपदं कण्डोर् बभूव मुनिसत्तमाः सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं कदलीखण्डमण्डितम् //
নৱম শ্লোক—ইয়াত মূলপাঠ কেৱল “9”; প্ৰকৃত শ্লোক নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 10
तपस् तेपे मुनिस् तत्र सुमहत् परमाद्भुतम् व्रतोपवासैर् नियमैः स्नानमौनसुसंयमैः //
দশম শ্লোক—ইয়াত মূলপাঠ কেৱল “10”; প্ৰকৃত শ্লোক নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 11
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षासु स्थण्डिलेशयः आर्द्रवासास् तु हेमन्ते स तेपे सुमहत् तपः //
একাদশ শ্লোক—ইয়াত মূলপাঠ কেৱল “11”; প্ৰকৃত শ্লোক নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 12
दृष्ट्वा तु तपसो वीर्यं मुनेस् तस्य सुविस्मिताः बभूवुर् देवगन्धर्वाः सिद्धविद्याधरास् तथा //
দ্বাদশ শ্লোক—ইয়াত মূল শ্লোক-পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে কেৱল ‘12’ সংখ্যাৰ সূচনাহে দেখা যায়।
Verse 13
भूमिं तथान्तरिक्षं च दिवं च मुनिसत्तमाः कण्डुः संतापयाम् आस त्रैलोक्यं तपसो बलात् //
ত্রয়োদশ শ্লোক—ইয়াত মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়; কেৱল ‘13’ সংখ্যাৰ সূচনাই আছে।
Verse 14
अहो ऽस्य परमं धैर्यम् अहो ऽस्य परमं तपः इत्य् अब्रुवंस् तदा दृष्ट्वा देवास् तं तपसि स्थितम् //
চতুৰ্দশ শ্লোক—ইয়াত মূল পাঠ দিয়া নাই; কেৱল ‘14’ সংখ্যাৰ সংকেত আছে।
Verse 15
मन्त्रयाम् आसुर् अव्यग्राः शक्रेण सहितास् तदा भयात् तस्य समुद्विग्नास् तपोविघ्नम् अभीप्सवः //
পঞ্চদশ শ্লোক—ইয়াত শ্লোকৰ মূল বাক্য নাই; কেৱল ‘15’ সংখ্যাই দেখুওৱা হৈছে।
Verse 16
ज्ञात्वा तेषाम् अभिप्रायं शक्रस् त्रिभुवनेश्वरः प्रम्लोचाख्यां वरारोहां रूपयौवनगर्विताम् //
ষোড়শ শ্লোক—ইয়াত মূল শ্লোকপাঠ দেখা নাযায়; কেৱল ‘16’ সংখ্যাৰ অংকনহে উপলব্ধ।
Verse 17
सुमध्यां चारुजङ्घां तां पीनश्रोणिपयोधराम् सर्वलक्षणसंपन्नां प्रोवाच फलसूदनः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 18
शक्र उवाच प्रम्लोचे गच्छ शीघ्रं त्वं यदासौ तप्यते मुनिः विघ्नार्थं तस्य तपसः क्षोभयस्वांशु सुप्रभे //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 19
प्रम्लोचोवाच तव वाक्यं सुरश्रेष्ठ करोमि सततं प्रभो किंतु शङ्का ममैवात्र जीवितस्य च संशयः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 20
बिभेमि तं मुनिवरं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितम् अत्युग्रं दीप्ततपसं ज्वलनार्कसमप्रभम् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 21
ज्ञात्वा मां स मुनिः क्रोधाद् विघ्नार्थं समुपागताम् कण्डुः परमतेजस्वी शापं दास्यति दुःसहम् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 22
उर्वशी मेनका रम्भा घृताची पुञ्जिकस्थला विश्वाची सहजन्या च पूर्वचित्तिस् तिलोत्तमा //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 23
अलम्बुषा मिश्रकेशी शशिलेखा च वामना अन्याश् चाप्सरसः सन्ति रूपयौवनगर्विताः //
এই শ্লোকৰ মূল পাঠ উপলব্ধ নহয়; সেয়ে ভাবাৰ্থসহ অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো লিখক।
Verse 24
सुमध्याश् चारुवदनाः पीनोन्नतपयोधराः कामप्रधानकुशलास् तास् तत्र संनियोजय //
সংস্কৃত মূল নাথাকিলে অনুবাদ যথোচিত নহয়; অনুগ্ৰহ কৰি ১৭৮.২৪ শ্লোকপাঠ দিয়ক।
Verse 25
ब्रह्मोवाच तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह शचीपतिः तिष्ठन्तु नाम चान्यास् तास् त्वं चात्र कुशला शुभे //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই; সেয়ে প্ৰামাণ্য অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ দিয়ক।
Verse 26
कामं वसन्तं वायुं च सहायार्थे ददामि ते तैः सार्धं गच्छ सुश्रोणि यत्रास्ते स महामुनिः //
১৭৮.২৬ শ্লোকৰ মূল পাঠ নাথাকিলে অৰ্থ-নিৰ্ণয় সম্ভৱ নহয়; অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত শ্লোক দিয়ক।
Verse 27
शक्रस्य वचनं श्रुत्वा तदा सा चारुलोचना जगामाकाशमार्गेण तैः सार्धं चाश्रमं मुनेः //
ইয়াত শ্লোকৰ পাঠ নিৰ্দেশিত; তাৰ অৰ্থ প্ৰসঙ্গানুসাৰে বুজিব লাগে।
Verse 28
गत्वा सा तत्र रुचिरं ददर्श वनम् उत्तमम् मुनिं च दीप्ततपसम् आश्रमस्थम् अकल्मषम् //
ইয়াত কেৱল শ্লোক-সংখ্যা দেখা যায়; মূলপাঠ পালে তেতিয়াহে যথার্থ অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 29
अपश्यत् सा वनं रम्यं तैः सार्धं नन्दनोपमम् सर्वर्तुवरपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् //
মূল শ্লোক ইয়াত দিয়া নাই; সেয়ে নিশ্চিত ভাৱানুবাদ কৰিব নোৱাৰি।
Verse 30
पुण्यं पद्मबलोपेतं सपल्लवमहाबलम् श्रोत्ररम्यान् सुमधुराञ् शब्दान् खगमुखेरितान् //
মূলপাঠ পালে, তাৰ পৱিত্ৰ অৰ্থ যথাশক্তি অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 31
सर्वर्तुफलभाराढ्यान् सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलान् अपश्यत् पादपांश् चैव विहंगैर् अनुनादितान् //
সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ মূল বাক্যসমূহ দিয়ক; তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ হ’ব।
Verse 32
आम्रान् आम्रातकान् भव्यान् नारिकेरान् सतिन्दुकान् अथ बिल्वांस् तथा जीवान् दाडिमान् बीजपूरकान् //
ইয়াত মূল শ্লোক দিয়া নাই; কেৱল “32” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত পাঠ দিয়ক, তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 33
पनसांल् लकुचान् नीपाञ् शिरीषान् सुमनोहरान् पारावतांस् तथा कोलान् अरिमेदाम्लवेतसान् //
ইয়াত মূল শ্লোক দিয়া নাই; কেৱল “33” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত পাঠ দিয়ক, তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 34
भल्लातकान् आमलकाञ् शतपर्णांश् च किंशुकान् इङ्गुदान् करवीरांश् च हरीतकीविभीतकान् //
ইয়াত মূল শ্লোক দিয়া নাই; কেৱল “34” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত পাঠ দিয়ক, তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 35
एतान् अन्यांश् च सा वृक्षान् ददर्श पृथुलोचना तथैवाशोकपुंनागकेतकीबकुलान् अथ //
ইয়াত মূল শ্লোক দিয়া নাই; কেৱল “35” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত পাঠ দিয়ক, তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 36
पारिजातान् कोविदारान् मन्दारेन्दीवरांस् तथा पाटलाः पुष्पिता रम्या देवदारुद्रुमांस् तथा //
ইয়াত মূল শ্লোক দিয়া নাই; কেৱল “36” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত পাঠ দিয়ক, তেতিয়াহে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 37
शालांस् तालांस् तमालांश् च निचुलांल् लोमकांस् तथा अन्यांश् च पादपश्रेष्ठान् अपश्यत् फलपुष्पितान् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “37” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোক-পাঠ দিয়ক, তেতিয়া যথাযথ অনুবাদ দিম।
Verse 38
चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गराजैस् तथा शुकैः कोकिलैः कलविङ्कैश् च हारीतैर् जीवजीवकैः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “38” সংখ্যা আছে। পাঠ দিলে, পবিত্ৰ অৰ্থানুসাৰে অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 39
प्रियपुत्रैश् चातकैश् च तथान्यैर् विविधैः खगैः श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश् चाप्य् अधिष्ठितम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই; কেৱল “39” আছে। পাঠ দিলে সঠিক অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 40
सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च कुमुदैः पुण्डरीकैश् च तथा नीलोत्पलैः शुभैः //
ইয়াত কেৱল “40” সংখ্যা; শ্লোক-পাঠ নাই। মূল সংস্কৃত দিলে, ধৰ্মীয় অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 41
कह्लारैः कमलैश् चैव आचितानि समन्ततः कादम्बैश् चक्रवाकैश् च तथैव जलकुक्कुटैः //
এই শ্লোকৰ মূল পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “41” আছে। সংস্কৃত শ্লোক দিলে, শ্ৰদ্ধাৰে অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 42
कारण्डवैर् बकैर् हंसैः कूर्मैर् मद्गुभिर् एव च एतैश् चान्यैश् च कीर्णानि समन्ताज् जलचारिभिः //
ইয়াত কেৱল “42” সংখ্যা দিয়া আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 43
क्रमेणैव तथा सा तु वनं बभ्राम तैः सह एवं दृष्ट्वा वनं रम्यं तैः सार्धं परमाद्भुतम् //
ইয়াত কেৱল “43” সংখ্যা দিয়া আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 44
विस्मयोत्फुल्लनयना सा बभूव वराङ्गना प्रोवाच वायुं कामं च वसन्तं च द्विजोत्तमाः //
ইয়াত কেৱল “44” সংখ্যা দিয়া আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 45
प्रम्लोचोवाच कुरुध्वं मम साहाय्यं यूयं सर्वे पृथक् पृथक् //
ইয়াত কেৱল “45” সংখ্যা দিয়া আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 46
ब्रह्मोवाच एवम् उक्त्वा तदा सा तु तथेत्य् उक्ता सुरैर् द्विजाः प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः //
ইয়াত কেৱল “46” সংখ্যা দিয়া আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 47
अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम् //
ইয়াত কেৱল ‘৪৭’ সংখ্যা আছে; মূল শ্লোক অনুপস্থিত, সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 48
ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः तथाप्य् अद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरम् //
ইয়াত কেৱল ‘৪৮’ সংখ্যা আছে; মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়, সেয়ে অনুবাদ দিয়া নাযায়।
Verse 49
इत्य् उक्त्वा प्रययौ साथ यत्रासौ तिष्ठते मुनिः मुनेस् तपःप्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम् //
ইয়াত কেৱল ‘৪৯’ সংখ্যা দেখা যায়; শ্লোকপাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 50
सा पुंस्कोकिलमाधुर्ये नदीतीरे व्यवस्थिता स्तोकमात्रं स्थिता तस्माद् अगायत वराप्सराः //
ইয়াত শ্লোক দিয়া নাই, কেৱল ‘৫০’ সংখ্যা আছে; সেয়ে অনুবাদ দিয়া সম্ভৱ নহয়।
Verse 51
ततो वसन्तः सहसा बलं समकरोत् तदा कोकिलारावमधुरम् अकालिकमनोहरम् //
ইয়াত কেৱল ‘৫১’ সংখ্যা দেখুওৱা হৈছে; শ্লোকপাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 52
ववौ गन्धवहश् चैव मलयाद्रिनिकेतनः पुष्पान् उच्चावचान् मेध्यान् पातयंश् च शनैः शनैः //
ইয়াত ‘বাৱন্ন’ শ্লোক-সংখ্যাৰ উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই।
Verse 53
पुष्पबाणधरश् चैव गत्वा तस्य समीपतः मुनेश् च क्षोभयाम् आस कामस् तस्यापि मानसम् //
ইয়াত ‘তেপন্ন’ শ্লোক-সংখ্যা মাত্ৰ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়।
Verse 54
ततो गीतध्वनिं श्रुत्वा मुनिर् विस्मितमानसः जगाम यत्र सा सुभ्रूः कामबाणप्रपीडितः //
ইয়াত ‘চৌৱন্ন’ শ্লোক-সংখ্যা আছে; মূল পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 55
दृष्ट्वा ताम् आह संदृष्टो विस्मयोत्फुल्ललोचनः भ्रष्टोत्तरीयो विकलः पुलकाञ्चितविग्रहः //
ইয়াত ‘পঞ্চাৱন্ন’ শ্লোক-সংখ্যা আছে; শ্লোকবাক্য দিয়া হোৱা নাই।
Verse 56
ऋषिर् उवाच कासि कस्यासि सुश्रोणि सुभगे चारुहासिनि मनो हरसि मे सुभ्रु ब्रूहि सत्यं सुमध्यमे //
ইয়াত ‘ছাপ্পন্ন’ শ্লোক-সংখ্যা আছে; মূল শ্লোকপাঠ অনুপস্থিত।
Verse 57
प्रम्लोचोवाच तव कर्मकरा चाहं पुष्पार्थम् अहम् आगता आदेशं देहि मे क्षिप्रं किं करोमि तवाज्ञया //
ইয়াত ৫৭তম শ্লোক উল্লেখিত; মূল সংস্কৃত পাঠ অনুপস্থিত, সেয়ে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 58
व्यास उवाच श्रुत्वैवं वचनं तस्यास् त्यक्त्वा धैर्यं विमोहितः आदाय हस्ते तां बालां प्रविवेश स्वम् आश्रमम् //
ইয়াত ৫৮তম শ্লোক উল্লেখিত; মূলপাঠ নথকাৰ বাবে অৰ্থব্যাখ্যা/অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 59
ततः कामश् च वायुश् च वसन्तश् च द्विजोत्तमाः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्यास् त्रिविष्टपम् //
ইয়াত ৫৯তম শ্লোক উল্লেখিত; পাঠ নাপোৱাৰ বাবে অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি।
Verse 60
शशंसुश् च हरिं गत्वा तस्यास् तस्य च चेष्टितम् श्रुत्वा शक्रस् तदा देवाः प्रीताः सुमनसो ऽभवन् //
ইয়াত ৬০তম শ্লোক উল্লেখিত; মূল শ্লোক নথকাৰ বাবে ভাবাৰ্থ দিব নোৱাৰি।
Verse 61
स च कण्डुस् तया सार्धं प्रविशन्न् एव चाश्रमम् आत्मनः परमं रूपं चकार मदनाकृति //
ইয়াত ৬১তম শ্লোক উল্লেখিত; পাঠৰ অভাৱত যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 62
रूपयौवनसंपन्नम् अतीव सुमनोहरम् दिव्यालंकारसंयुक्तं षोडशवत्सराकृति //
এইটো ১৭৮ অধ্যায়ৰ বাষট্টিতম শ্লোক।
Verse 63
दिव्यवस्त्रधरं कान्तं दिव्यस्रग्गन्धभूषितम् सर्वोपभोगसंपन्नं सहसा तपसो बलात् //
এইটো ১৭৮ অধ্যায়ৰ তেষট্টিতম শ্লোক।
Verse 64
दृष्ट्वा सा तस्य तद् वीर्यं परं विस्मयम् आगता अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्य् उक्त्वा मुदिताभवत् //
এইটো ১৭৮ অধ্যায়ৰ চৌষট্টিতম শ্লোক।
Verse 65
स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् व्रतोपवासनियमं ध्यानं च मुनिसत्तमाः //
এইটো ১৭৮ অধ্যায়ৰ পঁয়ষট্টিতম শ্লোক।
Verse 66
त्यक्त्वा स रेमे मुदितस् तया सार्धम् अहर्निशम् मन्मथाविष्टहृदयो न बुबोध तपःक्षयम् //
এইটো ১৭৮ অধ্যায়ৰ ছেষট্টিতম শ্লোক।
Verse 67
संध्यारात्रिदिवापक्षमासर्त्वयनहायनम् न बुबोध गतं कालं विषयासक्तमानसः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “67” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ পঠিয়াওক, তেতিয়া শাস্ত্ৰসম্মত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 68
सा च तं कामजैर् भावैर् विदग्धा रहसि द्विजाः वरयाम् आस सुश्रोणिः प्रलापकुशला तदा //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “68” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ পঠিয়াওক, তেতিয়া শাস্ত্ৰসম্মত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 69
एवं कण्डुस् तया सार्धं वर्षाणाम् अधिकं शतम् अतिष्ठन् मन्दरद्रोण्यां ग्राम्यधर्मरतो मुनिः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “69” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ পঠিয়াওক, তেতিয়া শাস্ত্ৰসম্মত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 70
सा तं प्राह महाभागं गन्तुम् इच्छाम्य् अहं दिवम् प्रसादसुमुखो ब्रह्मन्न् अनुज्ञातुं त्वम् अर्हसि //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “70” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ পঠিয়াওক, তেতিয়া শাস্ত্ৰসম্মত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 71
तयैवम् उक्तः स मुनिस् तस्याम् आसक्तमानसः दिनानि कतिचिद् भद्रे स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “71” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ পঠিয়াওক, তেতিয়া শাস্ত্ৰসম্মত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 72
एवम् उक्ता ततस् तेन साग्रं वर्षशतं पुनः बुभुजे विषयांस् तन्वी तेन सार्धं महात्मना //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৭২; এই পদ্যৰ মূল পাঠ ইয়াত কেৱল সংখ্যাৰূপে সূচিত।
Verse 73
अनुज्ञां देहि भगवन् व्रजामि त्रिदशालयम् उक्तस् तयेति स पुनः स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৭৩; এই পদ্যৰ মূল পাঠ ইয়াত কেৱল সংখ্যাৰূপে সূচিত।
Verse 74
पुनर् गते वर्षशते साधिके सा शुभानना याम्य् अहं त्रिदिवं ब्रह्मन् प्रणयस्मितशोभनम् //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৭৪; এই পদ্যৰ মূল পাঠ ইয়াত কেৱল সংখ্যাৰূপে সূচিত।
Verse 75
उक्तस् तयैवं स मुनिः पुनर् आहायतेक्षणाम् इहास्यतां मया सुभ्रु चिरं कालं गमिष्यसि //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৭৫; এই পদ্যৰ মূল পাঠ ইয়াত কেৱল সংখ্যাৰূপে সূচিত।
Verse 76
तच्छापभीता सुश्रोणी सह तेनर्षिणा पुनः शतद्वयं किंचिद् ऊनं वर्षाणां समतिष्ठत //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৭৬; এই পদ্যৰ মূল পাঠ ইয়াত কেৱল সংখ্যাৰূপে সূচিত।
Verse 77
गमनाय महाभागो देवराजनिवेशनम् प्रोक्तः प्रोक्तस् तया तन्व्या स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল ‘৭৭’ সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তাৰ পিছত অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 78
तस्य शापभयाद् भीरुर् दाक्षिण्येन च दक्षिणा प्रोक्ता प्रणयभङ्गार्तिवेदिनी न जहौ मुनिम् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল পাঠ পোৱা নাই; কেৱল ‘৭৮’ লিখা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি সংস্কৃত শ্লোকটো দিয়ক, তাৰ পিছত অনুবাদ দিম।
Verse 79
तया च रमतस् तस्य परमर्षेर् अहर्निशम् नवं नवम् अभूत् प्रेम मन्मथासक्तचेतसः //
এই শ্লোকৰ সংস্কৃত মূল পাঠ দিয়া নাই; কেৱল ‘৭৯’ সংখ্যা আছে। মূল পাঠ দিলে অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 80
एकदा तु त्वरायुक्तो निश्चक्रामोटजान् मुनिः निष्क्रामन्तं च कुत्रेति गम्यते प्राह सा शुभा //
ইয়াত কেৱল ‘৮০’ দেখা যায়; শ্লোক-পাঠ নাই। অনুগ্ৰহ কৰি ব্ৰহ্মপুৰাণৰ সম্পূৰ্ণ শ্লোকটো লিখি দিয়ক।
Verse 81
इत्य् उक्तः स तया प्राह परिवृत्तम् अहः शुभे संध्योपास्तिं करिष्यामि क्रियालोपो ऽन्यथा भवेत् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল ‘৮১’ আছে। মূল শ্লোক দিলে সকলো ভাষাত অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 82
ततः प्रहस्य मुदिता सा तं प्राह महामुनिम् किम् अद्य सर्वधर्मज्ञ परिवृत्तम् अहस् तव गतम् एतन् न कुरुते विस्मयं कस्य कथ्यते //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৮২; মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই, সেয়ে ইয়াত কেৱল শ্লোক-সংকেত দিয়া হৈছে।
Verse 83
मुनिर् उवाच प्रातस् त्वम् आगता भद्रे नदीतीरम् इदं शुभम् मया दृष्टासि सुश्रोणि प्रविष्टा च ममाश्रमम् //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৮৩; মূল পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়, সেয়ে কেৱল শ্লোক-সংকেত দিয়া হৈছে।
Verse 84
इयं च वर्तते संध्या परिणामम् अहो गतम् अवहासः किमर्थो ऽयं सद्भावः कथ्यतां मम //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৮৪; মূল পাঠ অবিহনে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়, সেয়ে কেৱল শ্লোক-সংখ্যা উল্লেখ কৰা হৈছে।
Verse 85
प्रम्लोचोवाच प्रत्यूषस्य् आगता ब्रह्मन् सत्यम् एतन् न मे मृषा किंत्व् अद्य तस्य कालस्य गतान्य् अब्दशतानि ते //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৮৫; মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়, সেয়ে অনুবাদ দিয়া নাযায়, কেৱল সূচনাই আছে।
Verse 86
ततः ससाध्वसो विप्रस् तां पप्रच्छायतेक्षणाम् कथ्यतां भीरु कः कालस् त्वया मे रमतः सदा //
অধ্যায় ১৭৮ৰ শ্লোক ৮৬; মূল পাঠ অবিহনে শাস্ত্ৰীয় অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়, সেয়ে কেৱল শ্লোক-সংকেত আছে।
Verse 87
प्रम्लोचोवाच सप्तोत्तराण्य् अतीतानि नववर्षशतानि च मासाश् च षट् तथैवान्यत् समतीतं दिनत्रयम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাৰ্থ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 88
ऋषिर् उवाच सत्यं भीरु वदस्य् एतत् परिहासो ऽथवा शुभे दिनम् एकम् अहं मन्ये त्वया सार्धम् इहोषितम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; সেয়ে প্ৰমাণিক অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ দিয়ক।
Verse 89
प्रम्लोचोवाच वदिष्याम्य् अनृतं ब्रह्मन् कथम् अत्र तवान्तिके विशेषाद् अद्य भवता पृष्टा मार्गानुगामिना //
ইয়াত শ্লোকৰ সংস্কৃত মূল দিয়া নাই; সেয়ে ভাবানুবাদো নিশ্চিতভাৱে সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো লিখক।
Verse 90
व्यास उवाच निशम्य तद् वचस् तस्याः स मुनिर् द्विजसत्तमाः धिग् धिङ् माम् इत्य् अनाचारं विनिन्द्यात्मानम् आत्मना //
মূল পাঠ নাথাকিলে অনুবাদ যুক্তিসংগত নহয়; অনুগ্ৰহ কৰি ব্ৰহ্মপুৰাণৰ শ্লোকটো সঠিকভাৱে দিয়ক।
Verse 91
मुनिर् उवाच तपांसि मम नष्टानि हतं ब्रह्मविदां धनम् हृतो विवेकः केनापि योषिन् मोहाय निर्मिता //
শ্লোকৰ পাঠ পাইলেই মই তাৰ অৰ্থ পন্ধৰটা ভাষাত যথাসাধ্য অনুবাদ কৰিম; এতিয়া পাঠটো দেখা নাই।
Verse 94
च् देवराजस्य यत् क्षोभं कुर्वन्त्या भावचेष्टितैः
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “94” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 95
द् न त्वां करोम्य् अहं भस्म क्रोधतीव्रेण वह्निना सतां साप्तपदं मैत्र्यम् उषितो ऽहं त्वया सह //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “95” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 96
अथवा तव दोषः कः किं वा कुर्याम् अहं तव ममैव दोषो नितरां येनाहम् अजितेन्द्रियः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “96” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 97
यथा शक्रप्रियार्थिन्या कृतो मत्तपसो व्ययः त्वया दृष्टिमहामोहमनुनाहं जुगुप्सितः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “97” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 98
व्यास उवाच यावद् इत्थं स विप्रर्षिस् तां ब्रवीति सुमध्यमाम् तावत् स्खलत्स्वेदजला सा बभूवातिवेपथुः //
এইটো ১৭৮.৯৮ শ্লোক-সংখ্যা; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 99
प्रवेपमानां स च तां स्विन्नगात्रलतां सतीम् गच्छ गच्छेति सक्रोधम् उवाच मुनिसत्तमः //
এইটো ১৭৮.৯৯ শ্লোক-সংখ্যা; মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়, সেয়ে অনুবাদ দিয়া নাযায়।
Verse 100
सा तु निर्भर्त्सिता तेन विनिष्क्रम्य तदाश्रमात् आकाशगामिनी स्वेदं ममार्ज तरुपल्लवैः //
এইটো ১৭৮.১০০ শ্লোক-সংখ্যা; মূল পাঠ নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 101
वृक्षाद् वृक्षं ययौ बाला उदग्रारुणपल्लवैः निर्ममार्ज च गात्राणि गलत्स्वेदजलानि वै //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “101” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 102
ऋषिणा यस् तदा गर्भस् तस्या देहे समाहितः निर्जगाम सरोमाञ्चस्वेदरूपी तदङ्गतः //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০২ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 103
तं वृक्षा जगृहुर् गर्भम् एकं चक्रे च मारुतः सोमेनाप्यायितो गोभिः स तदा ववृद्धे शनैः //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০৩ ৰ সূচনা আছে; মূল শ্লোক নথকাৰ বাবে অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি।
Verse 104
मारिषा नाम कन्याभूद् वृक्षाणां चारुलोचना प्राचेतसानां सा भार्या दक्षस्य जननी द्विजाः //
ইয়াত কেৱল শ্লোক সংখ্যা ১০৪ দিয়া আছে; পাঠ নথকাৰ বাবে অৰ্থব্যাখ্যা সম্ভৱ নহয়।
Verse 105
स चापि भगवान् कण्डुः क्षीणे तपसि सत्तमः पुरुषोत्तमाख्यं भो विप्रा विष्णोर् आयतनं ययौ //
ইয়াত ১০৫ শ্লোকাঙ্ক দেখুওৱা হৈছে; মূল গ্ৰন্থপাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 106
ददर्श परमं क्षेत्रं मुक्तिदं भुवि दुर्लभम् दक्षिणस्योदधेस् तीरे सर्वकामफलप्रदम् //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০৬ নিৰ্দিষ্ট; মূল শ্লোকপাঠ নথকা অৱস্থাত পবিত্ৰ অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 107
सुरम्यं वालुकाकीर्णं केतकीवनशोभितम् नानाद्रुमलताकीर्णं नानापक्षिरुतं शिवम् //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০৭ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 108
सर्वत्र सुखसंचारं सर्वर्तुकुसुमान्वितम् सर्वसौख्यप्रदं नॄणां धन्यं सर्वगुणाकरम् //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০৮ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 109
भृग्वाद्यैः सेवितं पूर्वं मुनिसिद्धवरैस् तथा गन्धर्वैः किंनरैर् यक्षैस् तथान्यैर् मोक्षकाङ्क्षिभिः //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১০৯ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 110
ददर्श च हरिं तत्र देवैः सर्वैर् अलंकृतम् ब्राह्मणाद्यैस् तथा वर्णैर् आश्रमस्थैर् निषेवितम् //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১১০ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 111
दृष्ट्वैव स तदा क्षेत्रं देवं च पुरुषोत्तमम् कृतकृत्यम् इवात्मानं मेने स मुनिसत्तमः //
ইয়াত শ্লোক সংখ্যা ১১১ বুলি কেৱল উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 112
तत्रैकाग्रमना भूत्वा चकाराराधनं हरेः ब्रह्मपारमयं कुर्वञ् जपम् एकाग्रमानसः ऊर्ध्वबाहुर् महायोगी स्थित्वासौ मुनिसत्तमः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১২ বুলি নিৰ্দেশ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 113
मुनय ऊचुः ब्रह्मपारं मुने श्रोतुम् इच्छामः परमं शुभम् जपता कण्डुना देवो येनाराध्यत केशवः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১৩ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ ইয়াত দিয়া হোৱা নাই।
Verse 114
व्यास उवाच पारं परं विष्णुर् अपारपारः परः परेभ्यः परमात्मरूपः स ब्रह्मपारः परपारभूतः परः पराणाम् अपि पारपारः
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১৪; মূল পাঠ নথকাৰণে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 115
स कारणं कारणसंश्रितो ऽपि तस्यापि हेतुः परहेतुहेतुः कार्यो ऽपि चैष सह कर्मकर्तृ रूपैर् अनेकैर् अवतीह सर्वम्
ইয়াত ১১৫ শ্লোকাঙ্ক; মূল শ্লোক নেদেখাকৈ ব্যাখ্যা কৰা নাযায়।
Verse 116
ब्रह्म प्रभुर् ब्रह्म स सर्वभूतो ब्रह्म प्रजानां पतिर् अच्युतो ऽसौ ब्रह्माव्ययं नित्यम् अजं स विष्णुर् अपक्षयाद्यैर् अखिलैर् असङ्गः
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১৬; মূল পাঠ পালে তাৰ অৰ্থ যথাযথভাৱে দিয়া হ’ব।
Verse 117
ब्रह्माक्षरम् अजं नित्यं यथासौ पुरुषोत्तमः तथा रागादयो दोषाः प्रयान्तु प्रशमं मम //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১৭ৰ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 118
व्यास उवाच श्रुत्वा तस्य मुनेर् जाप्यं ब्रह्मपारं द्विजोत्तमाः भक्तिं च परमां ज्ञात्वा सुदृढां पुरुषोत्तमः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১১৮ৰ সূচনা আছে; মূল শ্লোক-পাঠ ইয়াত দেখুওৱা হোৱা নাই।
Verse 119
प्रीत्या स परया देवस् तदासौ भक्तवत्सलः गत्वा तस्य समीपं तु प्रोवाच मधुसूदनः //
ইয়াত কেৱল শ্লোক-সংখ্যা ১১৯ৰ উল্লেখ আছে; তাৰ মূল পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 120
मेघगम्भीरया वाचा दिशः संनादयन्न् इव आरुह्य गरुडं विप्रा विनताकुलनन्दनम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২০ নিৰ্দিষ্ট; মূল শ্লোকৰ বাক্য ইয়াত দেখা নাযায়।
Verse 121
श्रीभगवान् उवाच मुने ब्रूहि परं कार्यं यत् ते मनसि वर्तते वरदो ऽहम् अनुप्राप्तो वरं वरय सुव्रत //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২১ৰ উল্লেখ আছে; এই শ্লোকৰ মূল পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 122
श्रुत्वैवं वचनं तस्य देवदेवस्य चक्रिणः चक्षुर् उन्मील्य सहसा ददर्श पुरतो हरिम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২২ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 123
अतसीपुष्पसंकाशं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् शङ्खचक्रगदापाणिं मुकुटाङ्गदधारिणम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২৩ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 124
चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं पीतवस्त्रधरं शुभम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तं वनमालाविभूषितम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২৪ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 125
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वरत्नविभूषितम् दिव्यचन्दनलिप्ताङ्गं दिव्यमाल्यविभूषितम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২৫ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 126
ततः स विस्मयाविष्टो रोमाञ्चिततनूरुहः दण्डवत् प्रणिपत्योर्व्यां प्रणामम् अकरोत् तदा //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১২৬ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 127
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः इत्य् उक्त्वा मुनिशार्दूलास् तं स्तोतुम् उपचक्रमे //
ইয়াত ‘১২৭’ শ্লোক-সংখ্যা মাত্ৰ উল্লেখিত; মূল শ্লোক-পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 128
कण्डुर् उवाच नारायण हरे कृष्ण श्रीवत्साङ्क जगत्पते जगद्बीज जगद्धाम जगत्साक्षिन् नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত ‘১২৮’ শ্লোক-সংখ্যাৰ সংকেত মাত্ৰ আছে; মূল শ্লোক ইয়াত দিয়া হোৱা নাই।
Verse 129
अव्यक्त जिष्णो प्रभव प्रधानपुरुषोत्तम पुण्डरीकाक्ष गोविन्द लोकनाथ नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত কেৱল ‘১২৯’ শ্লোকাঙ্ক দেখা যায়; শ্লোক-পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 130
हिरण्यगर्भ श्रीनाथ पद्मनाथ सनातन भूगर्भ ध्रुव ईशान हृषीकेश नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত ‘১৩০’ শ্লোক-সংখ্যা নিৰ্দিষ্ট; মূল শ্লোক-পাঠ দিয়া হোৱা নাই।
Verse 131
अनाद्यन्तामृताजेय जय त्वं जयतां वर अजिताखण्ड श्रीकृष्ण श्रीनिवास नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত ‘১৩১’ শ্লোকাঙ্কৰ নিৰ্দেশ আছে; মূল পাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 132
पर्जन्यधर्मकर्ता च दुष्पार दुरधिष्ठित दुःखार्तिनाशन हरे जलशायिन् नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “১৩২” সংখ্যা দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ প্ৰেৰণ কৰক।
Verse 133
भूतपाव्यक्त भूतेश भूततत्त्वैर् अनाकुल भूताधिवास भूतात्मन् भूतगर्भ नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “১৩৩” সংখ্যা দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ প্ৰেৰণ কৰক।
Verse 134
यज्ञयज्वन् यज्ञधर यज्ञधाताभयप्रद यज्ञगर्भ हिरण्याङ्ग पृश्निगर्भ नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “১৩৪” সংখ্যা দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ প্ৰেৰণ কৰক।
Verse 135
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रभृत् क्षेत्री क्षेत्रहा क्षेत्रकृद् वशी क्षेत्रात्मन् क्षेत्ररहित क्षेत्रस्रष्ट्रे नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “১৩৫” সংখ্যা দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ প্ৰেৰণ কৰক।
Verse 136
गुणालय गुणावास गुणाश्रय गुणावह गुणभोक्तृ गुणाराम गुणत्यागिन् नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; কেৱল “১৩৬” সংখ্যা দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ প্ৰেৰণ কৰক।
Verse 137
त्वं विष्णुस् त्वं हरिश् चक्री त्वं जिष्णुस् त्वं जनार्दनः त्वं भूतस् त्वं वषट्कारस् त्वं भव्यस् त्वं भवत्प्रभुः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 138
त्वं भूतकृत् त्वम् अव्यक्तस् त्वं भवो भूतभृद् भवान् त्वं भूतभावनो देवस् त्वाम् आहुर् अजम् ईश्वरम् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 139
त्वम् अनन्तः कृतज्ञस् त्वं प्रकृतिस् त्वं वृषाकपिः त्वं रुद्रस् त्वं दुराधर्षस् त्वम् अमोघस् त्वम् ईश्वरः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 140
त्वं विश्वकर्मा जिष्णुस् त्वं त्वं शंभुस् त्वं वृषाकृतिः त्वं शंकरस् त्वम् उशना त्वं सत्यं त्वं तपो जनः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 141
त्वं विश्वजेता त्वं शर्म त्वं शरण्यस् त्वम् अक्षरम् त्वं शंभुस् त्वं स्वयंभूश् च त्वं ज्येष्ठस् त्वं परायणः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 142
त्वम् आदित्यस् त्वम् ॐकारस् त्वं प्राणस् त्वं तमिस्रहा त्वं पर्जन्यस् त्वं प्रथितस् त्वं वेधास् त्वं सुरेश्वरः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল “142” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 143
त्वम् ऋग् यजुः साम चैव त्वम् आत्मा संमतो भवान् त्वम् अग्निस् त्वं च पवनस् त्वम् आपो वसुधा भवान् //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল “143” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 144
त्वं स्रष्टा त्वं तथा भोक्ता होता त्वं च हविः क्रतुः त्वं प्रभुस् त्वं विभुः श्रेष्ठस् त्वं लोकपतिर् अच्युतः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল “144” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 145
त्वं सर्वदर्शनः श्रीमांस् त्वं सर्वदमनो ऽरिहा त्वम् अहस् त्वं तथा रात्रिस् त्वाम् आहुर् वत्सरं बुधाः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল “145” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 146
त्वं कालस् त्वं कला काष्ठा त्वं मुहूर्तः क्षणा लवाः त्वं बालस् त्वं तथा वृद्धस् त्वं पुमान् स्त्री नपुंसकः //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; কেৱল “146” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া অনুবাদ কৰিম।
Verse 147
त्वं विश्वयोनिस् त्वं चक्षुस् त्वं स्थाणुस् त्वं शुचिश्रवाः त्वं शाश्वतस् त्वम् अजितस् त्वम् उपेन्द्रस् त्वम् उत्तमः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৪৭ৰ উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ অনুপস্থিত থাকিলেহে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 148
त्वं सर्वविश्वसुखदस् त्वं वेदाङ्गं त्वम् अव्ययः त्वं वेदवेदस् त्वं धाता विधाता त्वं समाहितः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৪৮ৰ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোকপাঠ নথকাৰ বাবে অনুবাদ/ব্যাখ্যা সম্ভৱ নহয়।
Verse 149
त्वं जलनिधिर् आमूलं त्वं धाता त्वं पुनर् वसुः त्वं वैद्यस् त्वं धृतात्मा च त्वम् अतीन्द्रियगोचरः //
ইয়াত ১৪৯ শ্লোক-সংখ্যা দেখা যায়; পাঠ নথকাৰ বাবে অৰ্থনির্ণয় আৰু অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 150
त्वम् अग्रणीर् ग्रामणीस् त्वं त्वं सुपर्णस् त्वम् आदिमान् त्वं संग्रहस् त्वं सुमहत् त्वं धृतात्मा त्वम् अच्युतः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫০; মূল পাঠ উপলব্ধ নহয় বাবে অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি।
Verse 151
त्वं यमस् त्वं च नियमस् त्वं प्रांशुस् त्वं चतुर्भुजः त्वम् एवान्नान्तरात्मा त्वं परमात्मा त्वम् उच्यते //
ইয়াত ১৫১ শ্লোক-সংখ্যা; মূল শ্লোকপাঠ দিয়া হোৱা নাই, সেয়ে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 152
त्वं गुरुस् त्वं गुरुतमस् त्वं वामस् त्वं प्रदक्षिणः त्वं पिप्पलस् त्वम् अगमस् त्वं व्यक्तस् त्वं प्रजापतिः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫২ উল্লেখ আছে; এই পদ্যৰ মূল পাঠ উপলব্ধ নহয়।
Verse 153
हिरण्यनाभस् त्वं देवस् त्वं शशी त्वं प्रजापतिः अनिर्देश्यवपुस् त्वं वै त्वं यमस् त्वं सुरारिहा //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫৩ উল্লেখ আছে; এই শ্লোকৰ মূল পাঠ পোৱা নাযায়।
Verse 154
त्वं च संकर्षणो देवस् त्वं कर्ता त्वं सनातनः त्वं वासुदेवो ऽमेयात्मा त्वम् एव गुणवर्जितः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫৪ নিৰ্দিষ্ট; এই শ্লোকৰ মূল বাক্য দেখা নাযায়।
Verse 155
त्वं ज्येष्ठस् त्वं वरिष्ठस् त्वं त्वं सहिष्णुश् च माधवः सहस्रशीर्षा त्वं देवस् त्वम् अव्यक्तः सहस्रदृक् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫৫; এই শ্লোকৰ মূল পাঠ লাভ নহয়।
Verse 156
सहस्रपादस् त्वं देवस् त्वं विराट् त्वं सुरप्रभुः त्वम् एव तिष्ठसे भूयो देवदेव दशाङ्गुलः //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৫৬ উল্লেখ আছে; এই শ্লোকৰ মূল পাঠ অনুপলব্ধ।
Verse 157
यद् भूतं तत् त्वम् एवोक्तः पुरुषः शक्र उत्तमः यद् भाव्यं तत् त्वम् ईशानस् त्वम् ऋतस् त्वं तथामृतः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ ইয়াত দিয়া নাই; সেয়ে যথাযথ অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠটো দিয়ক।
Verse 158
त्वत्तो रोहत्य् अयं लोको महीयांस् त्वम् अनुत्तमः त्वं ज्यायान् पुरुषस् त्वं च त्वं देव दशधा स्थितः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ উপলব্ধ নহয়; সেয়ে নিখুঁত অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ পঠিয়াওক।
Verse 159
विश्वभूतश् चतुर्भागो नवभागो ऽमृतो दिवि नवभागो ऽन्तरिक्षस्थः पौरुषेयः सनातनः //
ইয়াত শ্লোকৰ সংস্কৃত মূল পাঠ দিয়া হোৱা নাই; সেয়ে অৰ্থানুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি মূল পাঠ দিয়ক।
Verse 160
भागद्वयं च भूसंस्थं चतुर्भागो ऽप्य् अभूद् इह त्वत्तो यज्ञाः संभवन्ति जगतो वृष्टिकारणम् //
শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ নথকাৰ বাবে নিশ্চিত অনুবাদ সম্ভৱ নহয়; অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ দিয়ক।
Verse 161
त्वत्तो विराट् समुत्पन्नो जगतो हृदि यः पुमान् सो ऽतिरिच्यत भूतेभ्यस् तेजसा यशसा श्रिया //
এই পদ্যৰ সংস্কৃত মূল পাঠ নথকালে ভাবাৰ্থ নিৰ্ণয় কৰিব নোৱাৰি; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকপাঠ দিয়ক।
Verse 162
त्वत्तः सुराणाम् आहारः पृषदाज्यम् अजायत ग्राम्यारण्याश् चौषधयस् त्वत्तः पशुमृगादयः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “162” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ দিয়ক।
Verse 163
ध्येयध्यानपरस् त्वं च कृतवान् असि चौषधीः त्वं देवदेव सप्तास्य कालाख्यो दीप्तविग्रहः //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “163” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ দিয়ক।
Verse 164
जङ्गमाजङ्गमं सर्वं जगद् एतच् चराचरम् त्वत्तः सर्वम् इदं जातं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “164” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ দিয়ক।
Verse 165
अनिरुद्धस् त्वं माधवस् त्वं प्रद्युम्नः सुरारिहा देव सर्वसुरश्रेष्ठ सर्वलोकपरायण //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “165” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ দিয়ক।
Verse 166
त्राहि माम् अरविन्दाक्ष नारायण नमो ऽस्तु ते नमस् ते भगवन् विष्णो नमस् ते पुरुषोत्तम //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; কেৱল “166” সংখ্যা আছে। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকৰ পাঠ দিয়ক।
Verse 167
नमस् ते सर्वलोकेश नमस् ते कमलालय गुणालय नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु गुणाकर //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া শাস্ত্ৰীয় ভঙ্গীত অনুবাদ কৰিম।
Verse 168
वासुदेव नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सुरोत्तम जनार्दन नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सनातन //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া শাস্ত্ৰীয় ভঙ্গীত অনুবাদ কৰিম।
Verse 169
नमस् ते योगिनां गम्य योगावास नमो ऽस्तु ते गोपते श्रीपते विष्णो नमस् ते ऽस्तु मरुत्पते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া শাস্ত্ৰীয় ভঙ্গীত অনুবাদ কৰিম।
Verse 170
जगत्पते जगत्सूते नमस् ते ज्ञानिनां पते दिवस्पते नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु महीपते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া শাস্ত্ৰীয় ভঙ্গীত অনুবাদ কৰিম।
Verse 171
नमस् ते मधुहन्त्रे च नमस् ते पुष्करेक्षण कैटभघ्न नमस् ते ऽस्तु सुब्रह्मण्य नमो ऽस्तु ते //
ইয়াত শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া শাস্ত্ৰীয় ভঙ্গীত অনুবাদ কৰিম।
Verse 172
नमो ऽस्तु ते महामीन श्रुतिपृष्ठधराच्युत समुद्रसलिलक्षोभ पद्मजाह्लादकारिणे //
ইয়াত ‘১৭২’ সংখ্যক শ্লোক নিৰ্দেশিত; গ্ৰন্থত তাৰ মূল পাঠ যথাস্থানে দ্ৰষ্টব্য।
Verse 173
अश्वशीर्ष महाघोण महापुरुषविग्रह मधुकैटभहन्त्रे च नमस् ते तुरगानन //
ইয়াত ‘১৭৩’ সংখ্যক শ্লোক নিৰ্দেশিত; গ্ৰন্থত তাৰ মূল পাঠ যথাস্থানে দ্ৰষ্টব্য।
Verse 174
महाकमठभोगाय पृथिव्युद्धरणाय च विधृताद्रिस्वरूपाय महाकूर्माय ते नमः //
ইয়াত ‘১৭৪’ সংখ্যক শ্লোক নিৰ্দেশিত; গ্ৰন্থত তাৰ মূল পাঠ যথাস্থানে দ্ৰষ্টব্য।
Verse 175
नमो महावराहाय पृथिव्युद्धारकारिणे नमश् चादिवराहाय विश्वरूपाय वेधसे //
ইয়াত ‘১৭৫’ সংখ্যক শ্লোক নিৰ্দেশিত; গ্ৰন্থত তাৰ মূল পাঠ যথাস্থানে দ্ৰষ্টব্য।
Verse 176
नमो ऽनन्ताय सूक्ष्माय मुख्याय च वराय च परमाणुस्वरूपाय योगिगम्याय ते नमः //
ইয়াত ‘১৭৬’ সংখ্যক শ্লোক নিৰ্দেশিত; গ্ৰন্থত তাৰ মূল পাঠ যথাস্থানে দ্ৰষ্টব্য।
Verse 177
तस्मै नमः कारणकारणाय योगीन्द्रवृत्तनिलयाय सुदुर्विदाय क्षीरार्णवाश्रितमहाहिसुतल्पगाय तुभ्यं नमः कनकरत्नसुकुण्डलाय
ইয়াত ১৭৭ নম্বৰ শ্লোক-সংখ্যা উল্লেখ আছে, কিন্তু মূল সংস্কৃত পাঠ নাই; সেয়ে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 178
व्यास उवाच इत्थं स्तुतस् तदा तेन प्रीतः प्रोवाच माधवः क्षिप्रं ब्रूहि मुनिश्रेष्ठ मत्तो यद् अभिवाञ्छसि //
ইয়াত ১৭৮ নম্বৰ শ্লোক-সংখ্যা আছে, কিন্তু মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়; সেয়ে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ দিয়ক।
Verse 179
कण्डुर् उवाच संसारे ऽस्मिञ् जगन्नाथ दुस्तरे लोमहर्षणे अनित्ये दुःखबहुले कदलीदलसंनिभे //
ইয়াত কেৱল ১৭৯ সংখ্যা আছে; শ্লোকপাঠ নাই, সেয়ে সঠিক অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো লিখক।
Verse 180
निराश्रये निरालम्बे जलबुद्बुदचञ्चले सर्वोपद्रवसंयुक्ते दुस्तरे चातिभैरवे //
ইয়াত ১৮০ শ্লোক-সংখ্যা আছে; কিন্তু মূল শ্লোক পোৱা নাই, সেয়ে অনুবাদ কৰিব নোৱাৰি। অনুগ্ৰহ কৰি মূল পাঠ দিয়ক।
Verse 181
भ्रमामि सुचिरं कालं मायया मोहितस् तव न चान्तम् अभिगच्छामि विषयासक्तमानसः //
ইয়াত কেৱল ১৮১ সংখ্যা আছে; মূল শ্লোকপাঠ নাথাকিলে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক।
Verse 182
त्वाम् अहं चाद्य देवेश संसारभयपीडितः गतो ऽस्मि शरणं कृष्ण माम् उद्धर भवार्णवात् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৮২ উল্লেখ আছে; মূল সংস্কৃত পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 183
गन्तुम् इच्छामि परमं पदं यत् ते सनातनम् प्रसादात् तव देवेश पुनरावृत्तिदुर्लभम् //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৮৩ উল্লেখ আছে; মূল শ্লোকপাঠ ইয়াত দিয়া হোৱা নাই।
Verse 184
श्रीभगवान् उवाच भक्तो ऽसि मे मुनिश्रेष्ठ माम् आराधय नित्यशः मत्प्रसादाद् ध्रुवं मोक्षं प्राप्यसि त्वं समीहितम् //
ইয়াত ১৮৪ শ্লোকাঙ্ক; তাৰ মূল পাঠ ইয়াত উপলব্ধ নহয়।
Verse 185
मद्भक्ताः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्रान्त्यजातिजाः प्राप्नुवन्ति परां सिद्धिं किं पुनस् त्वं द्विजोत्तम //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৮৫ নিৰ্দিষ্ট; মূল পাঠ নথকাৰণে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়।
Verse 186
श्वपाको ऽपि च मद्भक्तः सम्यक् श्रद्धासमन्वितः प्राप्नोत्य् अभिमतां सिद्धिम् अन्येषां तत्र का कथा //
ইয়াত শ্লোক-সংখ্যা ১৮৬; মূল শ্লোকপাঠ নাথাকিলে ভাবানুবাদ সিদ্ধ নহয়।
Verse 187
व्यास उवाच एवम् उक्त्वा तु तं विप्राः स देवो भक्तवत्सलः दुर्विज्ञेयगतिर् विष्णुस् तत्रैवान्तरधीयत //
ইয়াত কেৱল ১৮৭ শ্লোকসংখ্যা উল্লেখ আছে; মূল পাঠ দিয়া নাই। শ্লোক দিলে অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 188
गते तस्मिन् मुनिश्रेष्ठाः कण्डुः संहृष्टमानसः सर्वान् कामान् परित्यज्य स्वस्थचित्तो भवत् पुनः //
ইয়াত ১৮৮ শ্লোকসংখ্যা উল্লেখ আছে; মূল শ্লোক উপলব্ধ নহয়। পাঠ দিলে অনুবাদ সম্ভৱ।
Verse 189
सर्वेन्द्रियाणि संयम्य निर्ममो निरहंकृतिः एकाग्रमानसः सम्यग् ध्यात्वा तं पुरुषोत्तमम् //
ইয়াত ১৮৯ শ্লোকাংক আছে; কিন্তু মূল পাঠ নাই। শ্লোক পঠালে অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 190
निर्लेपं निर्गुणं शान्तं सत्तामात्रव्यवस्थितम् अवाप परमं मोक्षं सुराणाम् अपि दुर्लभम् //
ইয়াত ১৯০ শ্লোক সূচিত; মূল শ্লোক নথকাৰণে অনুবাদ সম্ভৱ নহয়। অনুগ্ৰহ কৰি পাঠ দিয়ক।
Verse 191
यः पठेच् छृणुयाद् वापि कथां कण्डोर् महात्मनः विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं स गच्छति //
ইয়াত ১৯১ শ্লোকসংখ্যা আছে; মূল পাঠ উপলব্ধ নহয়। শ্লোক দিলে যথাসাধ্য পবিত্ৰ অনুবাদ দিয়া হ’ব।
Verse 192
एवं मया मुनिश्रेष्ठाः कर्मभूमिर् उदाहृता मोक्षक्षेत्रं च परमं देवं च पुरुषोत्तमम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া যথাযথ অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 193
ये पश्यन्ति विभुं स्तुवन्ति वरदं ध्यायन्ति मुक्तिप्रदं भक्त्या श्रीपुरुषोत्तमाख्यम् अजरं संसारदुःखापहम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া যথাযথ অনুবাদ কৰা হ’ব।
Verse 194
ते भुक्त्वा मनुजेन्द्रभोगम् अमलाः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् यान्ति समस्तदोषरहिताः स्थानं हरेर् अव्ययम् //
এই শ্লোকৰ মূল সংস্কৃত পাঠ দিয়া হোৱা নাই; অনুগ্ৰহ কৰি শ্লোকটো দিয়ক, তেতিয়া যথাযথ অনুবাদ কৰা হ’ব।
Frequently Asked Questions
The chapter foregrounds the fragility of ascetic attainment when sense-control is compromised, presenting kāma as a destabilizing force even for accomplished sages. Its ethical pivot is self-accountability: Kaṇḍu ultimately attributes the lapse to his own unmastered faculties rather than demonizing the apsaras, and the narrative culminates in restoration through disciplined bhakti and nirguṇa contemplation of Puruṣottama.
It integrates multiple foundational purāṇic registers—ascetic trial motifs, a compact genealogical bridge (Māriṣā as mother of Dakṣa), and a strong sacred-topography frame centered on Puruṣottama-kṣetra. By linking moral narrative, lineage memory, and place-based soteriology under Viṣṇu’s supremacy, the chapter exemplifies the Brahma Purana’s early encyclopedic purāṇa style.
The chapter highlights pilgrimage and worship at Puruṣottama-kṣetra (Viṣṇu’s āyatana on the southern seashore) as mokṣa-oriented practice. It also foregrounds a specific devotional discipline—‘brahmapāra’ japa—performed with one-pointed concentration, alongside the broader frame of darśana, stuti, and continuous ārādhana of Hari as the operative soteriological method.