Anuvaka 11
এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয়—আথৰ্বণীয় লক্ষ্যভিত্তিক মন্ত্র-চৰ্মৰ দ্বাৰা প্ৰাণশক্তি সুৰক্ষিত কৰা: স্বাস্থ্য, পুৰুষত্ব/ক্ষমতা, ৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধি। উপবিষয়সমূহত আছে—বাজীকৰণ (যৌন বল আৰু জনন-দৃঢ়তা), বশীকৰণ (অন্যৰ মনক সন্মতিত আনোৱা), সুৰক্ষামণ্ডল আৰু তাবিজ-ৰক্ষা, কাশি/ঠাণ্ডা-পীড়া আৰু হঠাৎ ধস/অচেতনতা আদিৰ বাবে ভৈষজ্য চিকিৎসা, শত্ৰুনাশন/অভিচাৰধৰ্মী বান্ধনিৰে শত্ৰুক স্থবিৰ কৰা, আৰু ধন-চিহ্নৰ সৈতে সংযুক্ত মেধা (বুদ্ধি) আহ্বান।
Suktas in Anuvaka 11
Sukta 101
AV 6.101 এটা সংক্ষিপ্ত বাজিকৰণ মন্ত্র, য’ত চিকিৎসা-আৰু-পৌষ্টিক কৰ্ম হিচাপে পুৰুষ জননাঙ্গৰ উত্তেজনা, বৃদ্ধি আৰু দৃঢ়তা বাক্যৰূপে স্থাপন কৰা হৈছে। বলদ-উন্মাদনা আৰু ধনু-টান দোৰীৰ দৰে জীৱন্ত পশুসদৃশ আৰু যুদ্ধময় চিত্ৰকল্পৰ জৰিয়তে এই সূক্তে দুৰ্বলতা বা ঢিলাভাবক নিয়ন্ত্ৰিত টানলৈ ৰূপান্তৰ কৰে, লক্ষ্য হৈছে সফল যৌন সম্পাদন আৰু পুনৰুদ্ধাৰিত বল-স্ফূৰ্তি।
Sukta 102
এই সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক বশীকৰণ সূক্তৰ লক্ষ্য হৈছে আকাংক্ষিত ব্যক্তিৰ মনক বক্তাৰ সৈতে সুৰ মিলাই একমত কৰোৱা—যাতে সি “মিলি আহে, ঘূৰি আহে, আৰু একেটা পথত স্থিৰ হৈ থাকে”। ইয়াত নিয়ন্ত্ৰণৰ দুটা ধাৰা একেলগে মিহলি হৈছে—পৌৰাণিক দৃষ্টান্ত (অশ্বিনদ্বয়ৰ নিখুঁত সমন্বিত বাহন-চালনা) আৰু ব্যৱহাৰিক বাঁধনি-চিত্র (লগাম, ঘাঁহেৰে মেৰিয়াই ধৰা)। শেষত ই এক ভেষজ/সৌন্দৰ্য-সংমিশ্ৰণত উপনীত হয়, যিয়ে সম্মতি আৰু অনুকূল মনোভাৱ উৎপন্ন কৰে।
Sukta 103
এই সৰু অথৰ্ববেদীয় মন্ত্রটোৱে চুক্তি আৰু সামাজিক সংহতিৰ দেৱীয় জামিনদাৰ—বৃহস্পতি, সবিতা, মিত্ৰ, আৰ্যমণ, ভাগ আৰু অশ্বিনদ্বয়—ক আহ্বান কৰি, গ্ৰাহক (গৃহস্থালি, সৈন্যদল বা সমাজ)ৰ চাৰিওফালে সুৰক্ষাময় শৃঙ্খলা “বন্ধি” দৃঢ় কৰে। ইয়াত দড়ি/বন্ধনৰ দ্বাৰা শত্রুশক্তিক আচারগতভাৱে বান্ধি অচল কৰি তোলাৰ লক্ষ্য থাকে—নেতা, মধ্যস্ত যোদ্ধা আৰু পদাতিককে ধৰি সকলো স্তৰত—যাতে তেওঁলোকৰ আগবঢ়া, সংকেত আৰু সমন্বয় ভাঙি পৰে। স্তোত্ৰটোৰ শক্তি এই সমীকৰণত নিহিত—সামাজিক বন্ধন (মিত্ৰ–আৰ্যমণ) আৰু ভৌতিক বন্ধন (দামন/সংদান) একেটাই, কাৰ্যকৰী আৰু বাধ্যতামূলক নিয়ন্ত্ৰণ হিচাপে একেলগে কাম কৰে।
Sukta 104
AV 6.104 এটা সংক্ষিপ্ত শত্রুনাশন মন্ত্র, য’ত “আদান” (ধৰা/কেঢ়ি লোৱা) আৰু “সংদান” (দৃঢ়কৈ বান্ধি থোৱা) ক অস্ত্ৰ কৰি বৈৰী শক্তিক অচল কৰা হয় আৰু তেঁওলোকৰ জীৱনীশক্তি ছিন্ন কৰা হয়। ই প্ৰাণ-তত্ত্বৰ জৰিয়তে শত্রুনাশক বুজায়: শত্রুৰ প্ৰাণ আৰু অপানক আচারগতভাৱে নিয়ন্ত্ৰিত/বন্ধন কৰা হয়, যাতে জীৱনশক্তিয়েই জীৱন বিচ্ছিন্ন কৰে। এই বন্ধন-ক্ৰিয়াক অনুমোদন আৰু বঢ়াই তুলিবলৈ ইন্দ্ৰ–অগ্নিৰ যৌথ শক্তি (সোম আৰু মৰুতগণসহ) আহ্বান কৰা হয়।
Sukta 105
AV 6.105 এটা সংক্ষিপ্ত চিকিৎসামূলক মন্ত্র, য’ত কাহ (কাস) ক ব্যক্তিৰূপ দুখ-ব্যাধি হিচাপে সম্বোধন কৰি তৎক্ষণাৎ আঁতৰি যাবলৈ আদেশ দিয়া হৈছে। মনৰ উৰণ, ধাৰ দিয়া কাঁড়, আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মি—এই তিনিটা দ্ৰুত উপমাৰ জৰিয়তে মন্ত্রটোৱে ব্যাধিটোক বাহিৰলৈ খেদি পঠিয়াই, অধিক দূৰৰ “পথ/চেনেল” (বায়ু-পথ, পৃথিৱীৰ সীমা, সাগৰ)লৈ নিক্ষেপ কৰে, যেতিয়ালৈকে সি ছিটিকি পৰি বিলীন হৈ যায়।
Sukta 106
এই তিন-পদীয়া সূক্তত গৃহ-আশীৰ্বাদৰ চিত্ৰ (দুৱাৰদেহলীত দূৰ্বা ঘাঁহ আৰু প্ৰাণদায়িনী জল)ৰ সৈতে শীত-আক্ৰান্তি বিৰোধে এক কেন্দ্ৰিত চিকিৎসামূলক-অপোত্ৰোপায়িক কৰ্ম সংযুক্ত হৈছে। শেষত এক সংক্ষিপ্ত চিকিৎসা-মন্ত্ৰত গৃহৰ ভিতৰত সুৰক্ষাময় আৱৰণ (জৰায়ু/চৌল) পেঁচাই ধৰা হয় আৰু অগ্নিক আহ্বান কৰা হয় যাতে তেওঁ শীতক “ঔষধ”লৈ ৰূপান্তৰিত কৰে—ৰিতুৱাল তাপ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ/আবদ্ধকৰণৰ জৰিয়তে বিপদক প্ৰতিষেধলৈ ঘূৰাই দিয়ে।
Sukta 107
AVŚ 6.107 এটা সংক্ষিপ্ত পুষ্টিক–অপোত্ৰোপায়িক মন্ত্র, যিয়ে পাঠকক বিশ্বজিত/ত্ৰায়মাণাৰ ৰক্ষাশক্তিৰে “ঘেৰি” ৰাখে—এই শক্তিক চাৰিওফালে ঘেৰা বেণ্ড বা তাবিজ-দেৱতা হিচাপে কল্পনা কৰা হয়। ইয়াত বাৰে বাৰে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় যে গৃহস্থালীৰ সকলো সম্পদ—দ্বিপদ (মানুহ) আৰু চতুষ্পদ (পশুধন)—সুৰক্ষিত থাকক, আৰু এইদৰে সুৰক্ষা আৰু কল্যাণৰ সম্পূৰ্ণ পৰিধি স্থাপন হওক।
Sukta 108
AV 6.108 এটা সংক্ষিপ্ত মেধা-সূক্ত, য’ত ব্যক্তিৰূপে কল্পিত বুদ্ধি/মেধাক “আগতে আহা” বুলি আহ্বান কৰা হৈছে আৰু পাঠক/উচ্চাৰকৰ ভিতৰত স্থিৰভাৱে বাস কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত মেধাক সমৃদ্ধিৰ লক্ষণ (গৰু-ধন, ঘোঁৰা) আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়; শিক্ষাগ্ৰহণ, স্মৃতি আৰু যজ্ঞ-দক্ষতাক আলোকৰ ৰূপ বুলি ধৰি, সেয়া দিনজুৰি আচাৰগতভাৱে স্থাপন কৰি স্থিৰ কৰি ৰাখিব পাৰি বুলি দেখুওৱা হৈছে।
Sukta 109
এই সংক্ষিপ্ত ভৈষজ্য সূক্তত পিপ্পলী (দীঘল মৰিচ) ক দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা নিযুক্ত, জীৱন-পুনৰ্দায়িনী ঔষধ হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হৈছে—হঠাৎ ঢলি পৰি যোৱা, তীক্ষ্ণ বেদনা, আৰু বায়ু/ৱাত-সদৃশ পৱনজনিত দুখ-কষ্টৰ বাবে। ই ঔষধখনক শত্রুতাপূৰ্ণ গোপনতা (অসুৰসকল)ৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰি দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত বুলি দেখুৱায়; সেয়ে ঔষধবিদ্যাক ৰক্ষাকাৰী, অপোত্ৰোপায়িক শক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। মন্ত্রৰ বল হৈছে পিপ্পলীক “জীৱনৰ বাবে যথেষ্ট” বুলি ঘোষণা কৰা আৰু জন্মৰ পৰা অবিৰত যেন তাৰ সুৰক্ষাদায়ক কাৰ্যক্ষমতা বিস্তাৰ কৰা।
Sukta 110
এই সৰু আথৰ্বণিক সূক্তই অগ্নিৰ সদা-নৱীকৃত উপস্থিতিত যজমানক দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰি দীৰ্ঘায়ু আৰু সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰে—“পুৰাতন তথাপি নৱ” হোতৃ, যিয়ে নিজক আৰু উপাসকক ধাৰণ কৰে। তাৰ পাছত ই অপত্ৰাসক ৰূপ লয়—যম-সম্পৰ্কীয় প্ৰাণ-ছেদনকাৰী শক্তি আৰু গৃহস্থালীৰ শৃঙ্খলা বিঘ্নিত কৰিব পৰা অশুভ জন্ম/কাল-প্ৰভাৱৰ পৰা ৰক্ষা বিচাৰে—যাতে মানুহে দুৰ্ভাগ্য অতিক্ৰম কৰি “শত শৰৎ” পৰ্যন্ত জীৱন যাপন কৰিব পাৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.