Sukta 4
Rishi: Atharvanic tradition (funerary book; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions)
Devata: Lokakṛt/Pathikṛt powers (a class of invoked recipients; often treated as divine/ancestral order-establishers)
Chandas: Anuṣṭubh (predominant cadence; with Atharvanic stylistic variation)
AV 18.4 এটা এক দীঘল অন্ত্যেষ্টি–পিতৃয় লিটাৰ্জি, যিয়ে যজ্ঞক স্থিৰ কৰে আৰু হবি তথা পৰলোকগতিক আগতে যিসকল গৈছে তেওঁলোকৰ প্ৰতিষ্ঠিত “পুৰণি পথ” ধৰি আগবঢ়াই নিয়ে। ইয়াত বাৰে বাৰে আহুতিক আসনত স্থাপন কৰা হয়, অধিকাৰপ্ৰাপ্ত গ্ৰাহকসকলক—বিশেষকৈ লোককৃত/পথিকৃত (‘জগত- আৰু পথ-নিৰ্মাতা’) শক্তিসকলক—আহ্বান কৰা হয়, আৰু মৃত্যু-অনুষ্ঠানৰ সমগ্ৰ পৰিসৰত নিৰ্বিঘ্ন গমন, সুৰক্ষা, আৰু ভাগ-বণ্টনৰ শুদ্ধ ব্যৱস্থা নিশ্চিত কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
पितृमेधः। (८६ ककुम्मती, ८७ शंकुमती), ८८ त्र्यवसाना पथ्यापङ्क्तिः, ८९ पञ्चपदा पथ्यापङ्क्तिः। आ रो॑हत॒ जनि॑त्रीं जा॒तवे॑दसः पितृ॒याणैः सं व॒ आ रो॑हयामि । अवा॑ड्ढ॒व्येषि॒तो ह॑व्य॒वाह ईजा॒नं यु॒क्ताः सु॒कृतां॑ धत्त लो॒के
পিতৃমেধ। পিতৃলোকলৈ যোৱা পথেদি তোমালোক জনিত্ৰী (জননী)-লৈ আৰোহণ কৰা। জাতবেদসৰ সৈতে মই তোমালোকক একেলগে উঠাই দিছোঁ। হব্যে প্ৰেৰিত হব্যবাহ (অগ্নি) তলৰ পৰা আহিছে; যুক্ত হৈ, যজ্ঞকাৰীৰ নিজৰ লোকত সু-কৃত (সু-কৃত্য)ৰ সুফল স্থাপন কৰা।
Mantra 2
दे॒वा य॒ज्ञमृ॒तवः॑ कल्पयन्ति ह॒विः पु॑रो॒डाशं॑ स्रु॒चो य॑ज्ञायु॒धानि॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभि॑र्देव॒यानै॒र्यैरी॑जा॒नाः स्व॒र्गं यन्ति॑ लो॒कम्
দেৱতাসকল—ঋতুবিলাক—যজ্ঞ সজাই তোলে: হৱিঃ, পুৰোডাশ, স্ৰুচ (চামুচ), আৰু যজ্ঞৰ অস্ত্ৰ-উপকৰণ। সেইবোৰ পথেদি—দেৱযান পথেদি—আগবাঢ়া; যি পথেদি যজ্ঞকাৰীসকল স্বৰ্গলোকলৈ যায়।
Mantra 3
ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मनु॑ पश्य सा॒ध्वङ्गि॑रसः सु॒कृतो॑ येन॒ यन्ति॑ । तेभि॑र्याहि प॒थिभिः॑ स्व॒र्गं यत्रा॑दि॒त्या मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति तृ॒तीये॒ नाके॒ अधि॒ वि श्र॑यस्व
ঋতৰ বিধান অনুসৰি সেই পথটো ভালকৈ চোৱা—হে অঙ্গিৰস—যে পথেদি সুকৃত (সৎকৰ্মী)সকল যায়। সেই পথেদি তুমিও স্বৰ্গলৈ যোৱা, য’ত আদিত্যসকলে মধু ভক্ষণ কৰে; তৃতীয় নাক (আকাশ-স্তৰ)ত তাতেই স্থিৰ আসন গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 4
त्रयः॑ सुप॒र्णा उप॑रस्य मा॒यू नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ वि॒ष्टपि॑ श्रि॒ताः । स्व॒र्गा लो॒का अ॒मृते॑न वि॒ष्ठा इष॒मूर्जं॒ यज॑मानाय दुह्राम्
তিনিটা সুপৰ্ণ (সুন্দৰ-পাখিওঁলা) — ওপৰৰ অঞ্চলৰ ধাৰক — নাক (স্বৰ্গ)ৰ পিঠিত, বিস্তৃত দৃঢ় আসনত স্থিত। স্বৰ্গীয় লোকসমূহ অমৃতৰ দ্বাৰা দৃঢ়ভাৱে স্থাপিত; সিহঁতে যজমানলৈ ইষ (পোষণ) আৰু ঊর্জ (বল) দুহি উলিয়াওক।
Mantra 5
जु॒हूर्दा॑धार॒ द्यामु॑प॒भृद॒न्तरि॑क्षं ध्रु॒वा दा॑धार पृथि॒वीं प्र॑ति॒ष्ठाम्। प्रती॒मां लो॒का घृ॒तपृ॑ष्ठाः स्व॒र्गाः कामं॑कामं॒ यज॑मानाय दुह्राम्
জুহূ-পাত্ৰে দ্যৌলোক ধৰি ৰাখিলে; উপভৃত-পাত্ৰে অন্তৰিক্ষ ধৰি ৰাখিলে; ধ্ৰুৱা-পাত্ৰে পৃথিৱীক দৃঢ় প্ৰতিষ্ঠা ৰূপে ধৰি ৰাখিলে। তাৰ উত্তৰত, ঘৃত-পৃষ্ঠ (ঘিউ-আবৃত) এই স্বৰ্গীয় লোকসমূহে যজমানলৈ কামে কামে—ইচ্ছাৰ ওপৰত ইচ্ছা—দুগ্ধৰ দৰে বৰ্ষণ কৰক।
Mantra 6
ध्रुव॒ आ रो॑ह पृथि॒वीं वि॒श्वभो॑जसम॒न्तरि॑क्षमुपभृदा क्र॑मस्व । जुहु॒ द्यां ग॑च्छ॒ यज॑मानेन सा॒कं स्रु॒वेण॑ व॒त्सेन॒ दिशः॒ प्रपी॑नाः॒ सर्वा॑ धु॒क्ष्वाहृ॑ण्यमानः
ধ্ৰুৱ (অচল) হৈ পৃথিৱীত আৰোহণ কৰা; উপভৃত্-লাডল (উপভৃৎ) লৈ সৰ্বভোজস (সৰ্বপোষক) অন্তৰিক্ষত পদক্ষেপ কৰা। জুহু (আহুতি দিয়া): যজমানৰ সৈতে একেলগে দ্যুলোকলৈ গমন কৰা। স্ৰুৱে, বৎসে সৈতে—দিশসমূহক, সকলোকে, পূৰ্ণ কৰি—ইয়ালৈ দুহি লোৱা, আহৰণ্যমান (আনি টানি) হৈ।
Mantra 7
ती॒र्थैस्त॑रन्ति प्र॒वतो॑ म॒हीरिति॑ यज्ञ॒कृतः॑ सु॒कृतो॒ येन॒ यन्ति॑ । अत्रा॑दधु॒र्यज॑मानाय लो॒कं दिशो॑ भू॒तानि॒ यदक॑ल्पयन्त
“তীৰ্থেৰে মহা ঢাল বগাই পাৰ হয়”—এইদৰে যজ্ঞকাৰী, সুকৃতীজন, সেই একে পথেদিয়েই গমন কৰে। ইয়াতেই তেওঁলোকে যজমানৰ বাবে এক লোক স্থাপন কৰিলে, যেতিয়া দিশসমূহ আৰু ভূত-সত্তাসমূহে সকলোকে যথাযথভাৱে সজাই দিলে।
Mantra 8
अङ्गि॑रसा॒मय॑नं॒ पूर्वो॑ अ॒ग्निरा॑दि॒त्याना॒मय॑नं॒ गार्ह॑पत्यो॒ दक्षि॑णाना॒मय॑नं दक्षिणा॒ग्निः । म॒हि॒मान॑म॒ग्नेर्विहि॑तस्य॒ ब्रह्म॑णा॒ सम॑ङ्गः॒ सर्व॒ उप॑ याहि श॒ग्मः
পূৰ্ব দিশৰ অগ্নি অঙ্গিৰসসকলৰ যাত্ৰাপথ; গাৰ্হপত্য অগ্নি আদিত্যসকলৰ যাত্ৰাপথ; দক্ষিণাগ্নি দক্ষিণ দিশৰ শক্তিসমূহৰ যাত্ৰাপথ। হে সহায়কাৰী, সকলো অঙ্গত সম্পূৰ্ণ জন, বিধিপূৰ্বক স্থাপিত অগ্নিৰ মহিমালৈ ব্ৰহ্মণ (ব্ৰহ্ম-শক্তি/মন্ত্ৰ) দ্বাৰা ইয়ালৈ আহা।
Mantra 9
पूर्वो॑ अ॒ग्निष्ट्वा॑ तपतु॒ शं पु॒रस्ता॒च्छं प॒श्चात् त॑पतु॒ गार्ह॑पत्यः । द॒क्षि॒णा॒ग्निष्टे॑ तपतु॒ शर्म॒ वर्मो॑त्तर॒तो म॑ध्य॒तो अ॒न्तरि॑क्षाद् दि॒शोदि॑शो अग्ने॒ परि॑ पाहि घो॒रात्
পূৰ্ব দিশৰ অগ্নিয়ে তোমাক আগফালৰ পৰা কল্যাণৰ বাবে উষ্ণ কৰোক; পাছফালৰ পৰা কল্যাণৰ বাবে গাৰ্হপত্য উষ্ণ কৰোক। দক্ষিণাগ্নিয়ে তোমাক উষ্ণ কৰোক—আশ্ৰয়, বর্ম—উত্তৰৰ পৰা, মাজৰ পৰা, অন্তৰিক্ষৰ পৰা। হে অগ্নি, দিশে দিশে সকলো ফালৰ পৰা ভয়ংকৰৰ পৰা চাৰিওফালে ৰক্ষা কৰা।
Mantra 10
यू॒यम॑ग्ने॒ शंत॑माभिस्त॒नूभि॑रीजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। अश्वा॑ भू॒त्वा पृ॑ष्टि॒वाहो॑ वहाथ॒ यत्र॑ दे॒वैः स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति
হে অগ্নি, তোমালোক কল্যাণময়তম তনুসমূহেৰে যজমানক স্বৰ্গীয় লোকলৈ লৈ যোৱা। অশ্ব হৈ, পিঠিবাহন (পৃষ্ঠিবাহ) ৰূপে তাক তাত বহন কৰা—য’ত দেৱসকলৰ সৈতে সধমাদ-উৎসৱৰ একেলগীয়া আনন্দত তেওঁলোকে উল্লাস কৰে।
Mantra 11
शम॑ग्ने प॒श्चात् त॑प॒ शं पु॒रस्ता॒च्छमु॑त्त॒राच्छम॑ध॒रात् त॑पैनम्। एक॑स्त्रे॒धा विहि॑तो जातवेदः स॒म्यगे॑नं धेहि सु॒कृता॑मु लो॒के
হে অগ্নি, পিছফালৰ পৰা কল্যাণেৰে তাক তাপ দিয়া; আগফালৰ পৰা কল্যাণেৰে; উত্তৰৰ পৰা কল্যাণেৰে; তলৰ পৰা কল্যাণেৰে তাক তাপ দিয়া। হে জাতবেদ, তুমি একে হয়ো ত্ৰিধা-বিন্যস্ত; যথাযথভাৱে তাক সুকৃতসকলৰ লোকত স্থাপন কৰা।
Mantra 12
शम॒ग्नयः॒ समि॑द्धा॒ आ र॑भन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः । शृ॒तं कृ॒ण्वन्त॑ इ॒ह माव॑ चिक्षिपन्
কল্যাণেৰে, সমিদ্ধ অগ্নিসকল—হে জাতবেদসকল—প্ৰজাপত্য, মেধ্য (যজ্ঞীয় শুদ্ধ) বস্তুটোক আঁকোৱালি ধৰক। ইয়াত তাক সুস্থিৰভাৱে স্থাপন কৰি, তাক কেতিয়াও তললৈ নেপেলাব।
Mantra 13
य॒ज्ञ ए॑ति॒ वित॑तः॒ कल्प॑मान ईजा॒नम॒भि लो॒कं स्व॒र्गम्। तम॒ग्नयः॒ सर्व॑हुतं जुषन्तां प्राजाप॒त्यं मेध्यं॑ जा॒तवे॑दसः
যজ্ঞ আগবাঢ়ে—প্ৰসাৰিত, বিধিমতে সজ্জিত—যজমানক অভিমুখে, স্বৰ্গলোকলৈ। সেই ‘সৰ্বহুত’ জনক, হে জাতবেদস অগ্নিসকল, অনুগ্ৰহ কৰি গ্ৰহণ কৰক—প্ৰজাপতিসম্বন্ধীয়, মেধ্য (যজ্ঞীয়-পবিত্ৰ)।
Mantra 14
ई॒जा॒नश्चि॒तमारु॑क्षद॒ग्निं नाक॑स्य पृ॒ष्ठाद् दिव॑मुत् पति॒ष्यन्। तस्मै॒ प्र भा॑ति॒ नभ॑सो॒ ज्योति॑षीमान्त्स्व॒र्गः पन्थाः॑ सु॒कृते॑ देव॒यानः॑
যজমান সত্যই অগ্নিত আৰূঢ় হ’ল, নাকৰ পৃষ্ঠৰ পৰা স্বৰ্গলৈ ওপৰলৈ উৰি উঠিব খোজে। তাৰ বাবে আকাশ-অন্তৰীক্ষত দীপ্তিময় জ্যোতি প্ৰকাশ পায়—স্বৰ্গীয় পথ, দেৱযান পথ—সুকৃত কৰোঁতাৰ বাবে।
Mantra 15
अ॒ग्निर्होता॑ध्व॒र्युष्टे॒ बह॒स्पति॒रिन्द्रो॑ ब्र॒ह्मा द॑क्षिण॒तस्ते॑ अस्तु । हु॒तोऽयं संस्थि॑तो य॒ज्ञ ए॑ति॒ यत्र॒ पूर्व॒मय॑नं हु॒ताना॑म्
অগ্নি তোমাৰ হোতা, তোমাৰ অধ্বৰ্যু; বৃহস্পতি, ইন্দ্ৰ আৰু ব্ৰহ্মা তোমাৰ সোঁফালে থাকক। হুত এই যজ্ঞ সুপ্ৰতিষ্ঠিত হৈ আগবাঢ়ে—য’ত পূৰ্বৰে পৰা হুতবস্তুসমূহৰ গতি-পথ আছে।
Mantra 16
अ॒पू॒पवा॑न् क्षी॒रवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
আপূপ (পিঠা) যুক্ত আৰু ক্ষীৰে সমৃদ্ধ চৰু-পাক আহুতি ইয়াত বহক। লোক-কৰ্তা, পথ-কৰ্তা সকলক আমি যজ্ঞ কৰোঁ—দেৱসকলৰ মাজত যিসকলৰ হুত-ভাগ আছে—আপোনালোক ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 17
अ॒पू॒पवा॒न् दधि॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
আপূপ (পিঠা) যুক্ত আৰু দধিয়ে সমৃদ্ধ চৰু-পাক আহুতি ইয়াত বহক। লোক-কৰ্তা, পথ-কৰ্তা সকলক আমি যজ্ঞ কৰোঁ—দেৱসকলৰ মাজত যিসকলৰ হুত-ভাগ আছে—আপোনালোক ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 18
अ॒पू॒पवा॑न् द्र॒प्सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপসহ, ৰস-বিন্দুৰে সমৃদ্ধ চৰু এইঠাই বহক। লোক-কৰ্তা, পথি-কৰ্তা সকলক আমি যজ্ঞ কৰোঁ—দেৱসকলৰ মাজত যিসকল হুতভাগী (আহুতি-অংশভোগী), সিহঁতে ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 19
अ॒पू॒पवा॑न् घृ॒तवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপসহ, ঘৃতসমৃদ্ধ চৰু এইঠাই বহক। লোক-কৰ্তা, পথি-কৰ্তা সকলক আমি যজ্ঞ কৰোঁ—দেৱসকলৰ মাজত যিসকল হুতভাগী (আহুতি-অংশভোগী), সিহঁতে ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 20
अ॒पू॒पवा॑न् मां॒सवां॑श्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপসহ, মাংসযুক্ত চৰু এইঠাই বহক। লোক-কৰ্তা, পথি-কৰ্তা সকলক আমি যজ্ঞ কৰোঁ—দেৱসকলৰ মাজত যিসকল হুতভাগী (আহুতি-অংশভোগী), সিহঁতে ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 21
अ॒पू॒पवा॒नन्न॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপেৰে সমৃদ্ধ, অন্নেৰে সমৃদ্ধ এই চৰু (পাক-হোম্য) ইয়াত স্থাপন হওক। লোককৃত আৰু পথিকৃত—দেৱহুতিত যাঁহাৰ ভাগ আছে—সেই সকলক আমি যজনা কৰোঁ; তোমালোক ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 22
अ॒पू॒पवा॒न् मधु॑मांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপেৰে সমৃদ্ধ, মধুৰস-মধুময় এই চৰু (পাক-হোম্য) ইয়াত স্থাপন হওক। লোককৃত আৰু পথিকৃত—দেৱহুতিত যাঁহাৰ ভাগ আছে—সেই সকলক আমি যজনা কৰোঁ; তোমালোক ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 23
अ॒पू॒पवा॒न् रस॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপেৰে সমৃদ্ধ, ৰস-সাৰ আৰু স্বাদেৰে পূৰ্ণ এই চৰু (পাক-হোম্য) ইয়াত স্থাপন হওক। লোককৃত আৰু পথিকৃত—দেৱহুতিত যাঁহাৰ ভাগ আছে—সেই সকলক আমি যজনা কৰোঁ; তোমালোক ইয়াত উপস্থিত হওক।
Mantra 24
अ॒पू॒पवा॒नप॑वांश्च॒रुरेह सी॑दतु । लो॒क॒कृतः॑ पथि॒कृतो॑ यजामहे॒ ये दे॒वानां॑ हु॒तभा॑गा इ॒ह स्थ
অপূপে সমৃদ্ধ, অপ্সমৃদ্ধ এই চৰু (পাক-হোম্য) ইয়াত বহি থাকক/স্থাপিত হওক। লোক-কৰ্তা, পথ-কৰ্তা যিসকল—দেৱ-হুতিত যাঁহাৰ ভাগ আছে—তাঁহাক আমি যজোঁ; আপোনালোক ইয়াত উপস্থিত থাকক।
Mantra 25
अ॒पू॒पापि॑हितान् कु॒म्भान् यांस्ते॑ दे॒वा अधा॑रयन्। ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
যি কুম্ভসমূহ দেৱতাসকলে তোমাৰ বাবে স্থাপন কৰিছিল, যজ্ঞ-অপূপেৰে আৱৃত—সেইবোৰ তোমাৰেই হওক; স্বধাযুক্ত, মধুময়, আৰু ঘৃত-ঝৰা হওক।
Mantra 26
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
যি ধানাসমূহ মই তোমাৰ বাবে বিধিমতে ছটিয়াই দিছোঁ—তিল-মিশ্ৰিত, স্বধা-সমৃদ্ধ—সেইবোৰ তোমাৰেই হওক; উত্থাপনকাৰী, প্ৰভাৱশালী হওক। আৰু সেইবোৰক তোমাৰ বাবে যম ৰাজাই ক্ৰমে স্বীকাৰ কৰি অনুমোদন কৰক।
Mantra 27
अक्षि॑तिं॒ भूय॑सीम्
অক্ষয়তা—আৰু অধিক প্ৰাচুৰ্যসহ।
Mantra 28
द्र॒प्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः॑
বিন্দুটি (দ্ৰপ্স) বোৱাই গ’ল—পৃথিৱীৰ অনুগামী, দ্যৌৰ অনুগামী, এই যোনিৰ অনুগামী, আৰু যি পূৰ্বৰ যোনি তাৰো অনুগামী। একে যোনিত ক্ৰমে বিচৰণ কৰা সেই দ্ৰপ্সক—সপ্ত হোতৃ-আহ্বান অনুসৰি—মই আহুতি দিছোঁ।
Mantra 29
श॒तधा॑रं वा॒युम॒र्कं स्व॒र्विदं॑ नृ॒चक्ष॑स॒स्ते अ॒भि च॑क्षते र॒यिम्। ये पृ॒णन्ति॒ प्र च॒ यच्छ॑न्ति सर्व॒दा ते दु॑ह्रते॒ दक्षि॑णां स॒प्तमा॑तरम्
শতধাৰা বায়ু, সূৰ্য, স্বৰ্গ-লাভদাতা, নৰ-দৰ্শী—এইসকলে ধনৰ ওপৰত অনুগ্ৰহদৃষ্টিৰে চায়। যিসকলে পূৰ্ণ কৰে আৰু সদায় দান কৰে—তেওঁলোকেই দক্ষিণা, সাত-মাতৃযুক্ত (গাভী/ধেনু)ক দোহি উলিয়ায়।
Mantra 30
कोशं॑ दुहन्ति क॒लशं॒ चतु॑र्बिल॒मिडां॑ धे॒नुं मधु॑मतीं स्व॒स्तये॑ । ऊर्जं॒ मद॑न्ती॒मदि॑तिं॒ जने॒ष्वग्ने॒ मा हिं॑सीः पर॒मे व्योऽमन्
তেওঁলোকে কোষ (দোহন-পাত্ৰ), কলশ, চাৰিবিল-পাত্ৰ দোহে; স্বস্তিৰ বাবে ইড়া—মধুমতী ধেনু (পোষণ) দোহে। জনসমূহৰ মাজত আনন্দদায়িনী ঊৰ্জা, অদিতি—সেয়াও। হে অগ্নি, পৰম ব্যোমত তুমি হিংসা নকৰিবা।
Mantra 31
ए॒तत् ते॑ दे॒वः स॑वि॒ता वासो॑ ददाति॒ भर्त॑वे । तत् त्वं य॒मस्य॒ राज्ये॒ वसा॑नस्ता॒र्प्यंऽ चर
এই বস্ত্ৰ তোমাক দেব সৱিতা পিন্ধিবলৈ দান কৰে। তুমি ইয়াক পিন্ধি যমৰ ৰাজ্যত তৃপ্তিদায়ক বিশ্ৰামসহ সহজে বিচৰণ কৰা।
Mantra 32
धा॒ना धे॒नुर॑भवद् व॒त्सो अ॑स्यास्ति॒लोऽभवत्। तां वै य॒मस्य॒ राज्ये॒ अक्षि॑ता॒मुप॑ जीवति
ভাজা ধানাই গাই হ’ল, আৰু তাৰ তিলেই বাছুৰ হ’ল। সেই গাইৰ দ্বাৰাই, যমৰ ৰাজ্যত, সঁচাকৈয়ে সি জীৱে—অক্ষয়, নাশ নোহোৱা সেই গাইৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি।
Mantra 33
ए॒तास्ते॑ असौ धे॒नवः॑ काम॒दुघा॑ भवन्तु । एनीः॒ श्येनीः॒ सरू॑पा॒ विरू॑पास्ति॒लव॑त्सा॒ उप॑ तिष्ठन्तु॒ त्वात्र॑
সেইবোৰ, তোৰ বাবে, সিদৰে, গাইবোৰ কামদুঘা হওক। এনী-গাই, শ্যেনী-গাই—একে ৰূপ আৰু ভিন্ন ৰূপ; তিল-বাছুৰসহ—ইয়াত তোৰ ওচৰত নিকটে থিয় হওক।
Mantra 34
एनी॒र्धा॒ना हरि॑णीः॒ श्येनी॑रस्य कृ॒ष्णा धा॒ना रोहि॑णीर्धे॒नव॑स्ते । ति॒लव॑त्सा॒ ऊर्ज॑म॒स्मै दुहा॑ना वि॒श्वाहा॑ सन्त्वनप॒स्फुर॑न्तीः
ধানৰ এনী-গাইবোৰ হৰিণী-বৰ্ণ; ধানৰ শ্যেনী-গাইবোৰ—ক’লা আৰু ৰঙা-হালধীয়া (ৰোহিণী); এইবোৰেই তোৰ গাই। তিল-বাছুৰসহ, তাক পুষ্টি দুহি দিয়া—সকলো দিন, কেতিয়াও নথৰকাই, অনপস্ফুৰন্তী হৈ থাকক।
Mantra 35
वै॒श्वा॒न॒रे ह॒विरि॒दं जु॑होमि साह॒स्रं श॒तधा॑र॒मुत्स॑म्। स बि॑भर्ति पि॒तरं॑ पिताम॒हान् प्र॑पिताम॒हान् बि॑भर्ति॒ पिन्व॑मानः
বৈশ্বানৰলৈ মই ইয়াত এই হৱিঃ (আহুতি) জুহোঁ—সহস্ৰগুণ উৎস, শতধাৰা ধাৰাৰে প্ৰবাহিত। সি পিতাক ধাৰে, পিতামহসকলক ধাৰে; প্ৰপিতামহসকলকো ধাৰে—পিন্বমান, অৰ্থাৎ পূৰ্ণতালৈ বৃদ্ধি পোৱা।
Mantra 36
स॒हस्र॑धारं श॒तधा॑र॒मुत्स॒मक्षि॑तं व्य॒च्यमा॑नं सलि॒लस्य॑ पृ॒ष्ठे। ऊर्जं॒ दुहा॑नमनप॒स्फुर॑न्त॒मुपा॑सते पि॒तरः॑ स्व॒धाभिः॑
সহস্ৰধাৰা, শতধাৰা—অক্ষয় উৎস; সলিলৰ পৃষ্ঠত বিস্তাৰিত হৈ বিয়পি আছে। পুষ্টি (ঊর্জা) দুগ্ধৰ দৰে দুহি দিছে, কেতিয়াও নথমকা—তাক পিতৃসকল স্বধা-অৰ্পণেৰে উপাসনা কৰে।
Mantra 37
इ॒दं कसा॑म्बु॒ चय॑नेन चि॒तं तत् स॑जाता॒ अव॑ पश्य॒तेत॑ । मर्त्यो॒ऽयम॑मृत॒त्वमे॑ति॒ तस्मै॑ गृ॒हान् कृ॑णुत याव॒त्सब॑न्धु
এই কসা-জল, চয়নেৰে (পাথৰ/ইট গাঁথি) গঢ়া—হে সজাত কুটুম্ব, ভালকৈ চাওক। এই মৰ্ত্যই অমৃতত্ব লাভ কৰে; সেয়ে, যিমানদূৰ সম্বন্ধ বিস্তাৰে, তিমানদূৰ তেওঁৰ বাবে গৃহসমূহ নিৰ্মাণ কৰক।
Mantra 38
इ॒हैवैधि॑ धन॒सनि॑रि॒हचि॑त्त इ॒हक्र॑तुः । इ॒हैधि॑ वी॒र्यऽवत्तरो वयो॒धा अप॑राहतः
ইয়াতেই নিশ্চয় সমৃদ্ধ হও—ধন-লাভকাৰী হও; ইয়াতেই তোৰ চিন্তা, ইয়াতেই তোৰ সংকল্প। ইয়াতেই তই বৃদ্ধি পাও—পৌৰুষ-বলে অধিক সমৃদ্ধ, প্ৰাণশক্তি দানকাৰী, অপৰাজিত।
Mantra 39
पु॒त्रं पौत्र॑मभित॒र्पय॑न्ती॒रापो॒ मधु॑मतीरि॒माः । स्व॒धां पि॒तृभ्यो॑ अ॒मृतं॒ दुहा॑ना॒ आपो॑ दे॒वीरु॒भयां॑स्तर्पयन्तु
পুত্ৰ আৰু পৌত্ৰক তৃপ্ত কৰা এই মধুময় আপঃ (জলসমূহ); পিতৃসকলৰ বাবে স্বধা—অমৃত-সাৰ—দোহন কৰি। দেবী আপঃ (জলসমূহ) উভয়কেই তৃপ্ত কৰক।
Mantra 40
आपो॑ अ॒ग्निं प्र हि॑णुत पि॒तॄंरुपे॒मं य॒ज्ञं पि॒तरो॑ मे जुषन्ताम्। आसी॑ना॒मूर्ज॒मुप॒ ये सच॑न्ते॒ ते नो॑ र॒यिं सर्व॑वीरं॒ नि य॑च्छान्
হে আপঃ (জলসমূহ), অগ্নিক অগ্ৰে প্ৰেৰণ কৰক; পিতৃসকলক ওচৰলৈ আনক; মোৰ পিতৃসকল এই যজ্ঞত প্ৰসন্ন হওক। যিসকলে আসীন হৈ পুষ্টিৰ সৈতে সংযুক্ত হয়, তেওঁলোকে আমাক সকলো বীৰ-পুত্ৰে সমৃদ্ধ ধন দান কৰক আৰু তাক দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰক।
Mantra 41
समि॑न्धते॒ अम॑र्त्यं हव्य॒वाहं॑ घृत॒प्रिय॑म्। स वे॑द॒ निहि॑तान्नि॒धीन् पि॒तॄ॒न् प॑रा॒वतो॑ ग॒तान्
তেওঁলোকে অমৰক—হব্যবাহকক, ঘৃতপ্ৰিয়ক—প্ৰজ্বলিত কৰে। সি গোপনে থোৱা নিধিসকল জানে—দূৰ-লোকলৈ গমন কৰা পিতৃসকলকো।
Mantra 42
यं ते॑ म॒न्थं यमो॑द॒नं यन्मां॒सं नि॑पृ॒णामि॑ ते । ते ते॑ सन्तु स्व॒धाव॑न्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑
মই তোমাক যি মথি-তোলা পানীয় (মন্থ) দিওঁ, যি যমৰ অন্ন-পায়স (যমোদন) দিওঁ, আৰু যি মাংস তোমাৰ বাবে যোগান ধৰোঁ—সেই সকলো তোমাৰেই হওক; স্বধা-সম্পন্ন, মধুময়, আৰু ঘৃত-ঝৰা হওক।
Mantra 43
यास्ते॑ धा॒ना अ॑नुकि॒रामि॑ ति॒लमि॑श्राः स्व॒धाव॑तीः । तास्ते॑ सन्तू॒द्भ्वीः प्र॒भ्वीस्तास्ते॑ य॒मो राजानु॑ मन्यताम्
মই তোমাৰ বাবে যি ধান্য ছটিয়াই দিওঁ, তিল-মিশ্ৰিত, স্বধা-সম্পন্ন—সেইবোৰ তোমাৰেই হওক; উচ্ছ্বাসিত, প্ৰচুৰ আৰু প্ৰবল হওক। তোমাৰ বাবে সেইবোৰক যম ৰজা অনুমোদন কৰক।
Mantra 44
इ॒दं पूर्व॒मप॑रं नि॒यानं॒ येना॑ ते॒ पूर्वे॑ पि॒तरः॒ परे॑ताः । पु॒रो॒ग॒वा ये अ॑भि॒शाचो॑ अस्य॒ ते त्वा॑ वहन्ति सु॒कृता॑मु लो॒कम्
এইটোৱেই পূৰ্বৰ আৰু পৰৱৰ্তী পথ-নিয়াম, যাৰ দ্বাৰা তোমাৰ পূৰ্ব-পিতৃসকল গতি লাভ কৰি গ’ল। গৰু-সহ আগবঢ়া অগ্ৰগামীসকল, যিসকলে এইৰ শত্রু-অভিশাপ (অভিশাচ) প্ৰতিহত কৰে—সেই সুকৃতসকলেই তোমাক নিশ্চয় সুকৃতৰ লোকলৈ বহি লৈ যায়।
Mantra 45
सर॑स्वतीं देव॒यन्तो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा॑ने । सर॑स्वतीं सु॒कृतो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॑ वार्यं॑ दात्
দেৱ-অন্বেষীসকলে সৰস্বতীক আহ্বান কৰে—যজ্ঞত, যেতিয়া অধ্বৰ (যজ্ঞ-ক্ৰিয়া) দীঘলকৈ চলি থাকে, তাতো সৰস্বতীক আহ্বান কৰে। সুকৃত (সৎকৰ্মী) লোকসকলে সৰস্বতীক আহ্বান কৰে; দান-অৰ্ঘ্য দিয়া যজমানক সৰস্বতীয়ে বাঞ্ছিত বৰ দান কৰক।
Mantra 46
सर॑स्वतीं पि॒तरो॑ हवन्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः । आ॒सद्या॒स्मिन् ब॒र्हिषि॑ मादयध्वमनमी॒वा इष॒ आ धे॑ह्य॒स्मे
পিতৃগণে সৰস্বতীক আহ্বান কৰে; দক্ষিণা-দানে যজ্ঞক লক্ষ্যলৈ আগবঢ়ায়। এই বৰ্হিষত আসীন হৈ তোমালোক আনন্দ কৰা; অনাময় হৈ আমাৰ বাবে পুষ্টিৰ শক্তিসমূহ ইয়ালৈ স্থাপন কৰা।
Mantra 47
सर॑स्वति॒ या स॒रथं॑ य॒याथो॒क्थैः स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मद॑न्ती । स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒डो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानाय धेहि
হে সৰস্বতী দেৱী, যি পিতৃসকলৰ সৈতে একে ৰথত আৰোহণ কৰি, উক্থ (স্তোত্ৰ) আৰু স্বধা-অৰ্পণেৰে আনন্দিত হৈ গমন কৰিছা—ইয়াত যজমানলৈ ইডাৰ এক ভাগ স্থাপন কৰা; সহস্ৰ-মূল্য, ধন-সমৃদ্ধি আৰু পোষণ-বৃদ্ধি দান কৰা।
Mantra 48
पृ॒थि॒वीं त्वा॑ पृथि॒व्यामा वे॑शयामि दे॒वो नो॑ धा॒ता प्र ति॑रा॒त्यायुः॑ । परा॑परैता वसु॒विद् वो अ॒स्त्वधा॑ मृ॒ताः पि॒तृषु॒ सं भ॑वन्तु
পৃথিৱীত, পৃথিৱীৰ ভিতৰত, মই তোমাক শুৱাই থওঁ। ধাতা দেৱে আমাৰ বাবে আয়ুস দীঘল কৰক। তোমাৰ এই ইফাল-সিফাল গমন তোমালোকৰ বাবে বসু-বিদ্ (ধন-লাভকাৰী) হওক; তাৰ পাছত মৃতসকল পিতৃসকলৰ মাজত সম্পূৰ্ণৰূপে একত্ৰ হওক।
Mantra 49
आ प्र च्य॑वेथा॒मप॒ तन्मृ॑जेथां॒ यद् वा॑मभि॒भा अत्रो॒चुः । अ॒स्मादेत॑म॒घ्न्यौ तद् वशी॑यो दा॒तुः पि॒तृष्वि॒हभो॑जनौ॒ मम॑
আগবাঢ়া, আৰু সেই দাগ মচি পেলোৱা—ইয়াত মানুহে তোমালোক দুজনাৰ বিৰুদ্ধে যি বৈৰী বাক্য কৈছে। এই মানুহৰ পৰা তাক আঁতৰাই দিয়া, হে অঘ্ন্যা যুগল; দাতাৰ সৈতে পিতৃলোকত আৰু ইয়াতো মোৰ সহভোজী তোমালোক দুজনাই তাক অধিক বশীভূত (নিয়ন্ত্ৰণযোগ্য) কৰি দিয়া।
Mantra 50
एयम॑ग॒न् दक्षि॑णा भद्र॒तो नो॑ अ॒नेन॑ द॒त्ता सु॒दुघा॑ वयो॒धाः । यौव॑ने जी॒वानु॑प॒पृञ्च॑ती ज॒रा पि॒तृभ्य॑ उप॒संप॑राणयादि॒मान्
ইয়ালৈ দক্ষিণা আহিল, আমাৰ বাবে মঙ্গলময়ী। এই দানে—যথাবিধি দিয়া হ’লে—সুদুঘা (ভালদুধ দিয়া) আৰু বীৰ্য-প্ৰদায়িনী হয়। যৌৱনে জীৱিতসকলক সিঞ্চন কৰি, জৰা আহিলে, এইসকলক পিতৃলোকলৈ সুৰক্ষিতভাৱে পাৰ কৰাই দিওক, পিতৃসকলৰ ওচৰলৈ উপসংপৰাণ কৰাওক।
Mantra 51
इ॒दं पि॒तृभ्यः॒ प्र भ॑रामि ब॒र्हिर्जी॒वं दे॒वेभ्य॒ उत्त॑रं स्तृणामि । तदा रो॑ह पुरुष॒ मेध्यो॒ भव॒न् प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्
এই বৰ্হিস্ পিতৃসকললৈ আগবঢ়াই আনিছোঁ; দেৱসকলৰ বাবে জীৱন্ত, উত্তৰ (উচ্চ) বৰ্হিস্ বিছাই দিছোঁ। তেতিয়া, হে পুৰুষ, তুমি আৰোহণ কৰা—যজ্ঞোপযুক্ত হৈ; পৰলোকগামী পিতৃসকলে তোমাক চিনক।
Mantra 52
एदं ब॒र्हिर॑सदो॒ मेध्यो॑ऽभूः॒ प्रति॑ त्वा जानन्तु पि॒तरः॒ परे॑तम्। य॒था॒प॒रु त॒न्वं॑१ सं भ॑रस्व॒ गात्रा॑णि ते॒ ब्रह्म॑णा कल्पयामि
এই বৰ্হিসত তুমি বহিছা; তুমি যজ্ঞোপযুক্ত হৈছা—পৰলোকগামী পিতৃসকলে তোমাক চিনক। যেন গাঁঠে গাঁঠে, তেনেকৈ তুমি তোমাৰ দেহ একেলগে গোটাই লোৱা; তোমাৰ অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ ব্ৰহ্ম (পবিত্ৰ বাক্)-ৰ শক্তিৰে মই বিধিবদ্ধভাৱে গঢ়ি দিছোঁ।
Mantra 53
प॒र्णो राजा॑पि॒धानं॑ चरू॒णामू॒र्जो बलं॒ सह॒ ओजो॑ न॒ आग॑न्। आयु॑र्जी॒वेभ्यो॒ विद॑धद् दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय
পৰ্ণ—ৰাজাসদৃশ আৱৰণ—চৰূ (পাক কৰা হৱি)-সমূহৰ ওপৰত, ঊৰ্জা (পোষণ-ৰস), বল, সহ, আৰু ওজসহ আমাৰ ওচৰলৈ আহিল। ই জীৱিতসকলক আয়ু দান কৰি, দীঘল আয়ুৰ বাবে, শত-শৰৎ (এশ শৰত্) পৰ্যন্ত স্থায়িত্বৰ বাবে বিধান কৰক।
Mantra 54
ऊ॒र्जो भा॒गो य इ॒मं ज॒जानाश्मान्ना॑ना॒माधि॑पत्यं ज॒गाम॑ । तम॑र्चत वि॒श्वमि॑त्रा ह॒विर्भिः॒ स नो॑ य॒मः प्र॑त॒रं जी॒वसे॑ धात्
ঊৰ্জাৰ ভাগ—যিয়ে এই জগত জন্ম দিলে, আৰু শিলাসমূহৰ ওপৰত আধিপত্য লাভ কৰিলে—তাক হৱিৰে আৰ্চনা কৰা, হে বিশ্ব-মিত্ৰসকল। সেই যমে আমাক অধিক দৃঢ়ভাৱে জীৱন চলাবলৈ স্থাপন কৰক।
Mantra 55
यथा॑ य॒माय॑ ह॒र्म्यमव॑प॒न् पञ्च॑ मान॒वाः । ए॒वा व॑पामि ह॒र्म्यं यथा॑ मे॒ भूर॒योऽस॑त
যেনেকৈ যমৰ বাবে পাঁচ মানৱে (মনুৰ পুত্ৰসকল) এটা হৰ্ম্য (মহল/গৃহ) নিৰ্মাণ কৰিলে, তেনেকৈ মইও এটা হৰ্ম্য নিৰ্মাণ কৰোঁ—যাতে মোৰ বাবে প্ৰচুৰতা থাকে।
Mantra 56
इ॒दं हिर॑ण्यं बिभृहि॒ यत् ते॑ पि॒ताबि॑भः पु॒रा। स्व॒र्गं य॒तः पि॒तुर्हस्तं॒ निर्मृ॑ड्ढि॒ दक्षि॑णम्
এই সোণাটো ধাৰণ কৰা—যি তোমাৰ পিতাই আগতে পিন্ধিছিল। পিতাৰ হাতৰ পৰা, য’ত স্বৰ্গ লাভ হয়, সোঁ হাত/সোঁ দিশটো অনিষ্টৰ পৰা শুদ্ধ কৰি নিৰ্মল কৰা।
Mantra 57
ये च॑ जी॒वा ये च॑ मृ॒ता ये जा॒ता ये च॑ य॒ज्ञियाः॑ । तेभ्यो॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्यैऽतु॒ मधु॑धारा व्युन्द॒ती
যিসকল জীৱিত, যিসকল মৃত, যিসকল জন্মলাভ কৰা, আৰু যিসকল যজ্ঞযোগ্য—তেওঁলোকলৈ ঘিউৰ নলা আগবাঢ়ক; মধুৰ ধাৰা যেন উথলি উঠি ঢলি পৰে।
Mantra 58
वृषा॑ मती॒नां प॑वते विचक्ष॒णः सूरो॒ अह्नां॑ प्र॒तरी॑तो॒षसां॑ दि॒वः । प्रा॒णः सिन्धू॑नां क॒लशाँ॑ अचिक्रद॒दिन्द्र॑स्य॒ हार्दि॑मावि॒शन् म॑नी॒षया॑
মতিসমূহৰ বৃষ—সুস্পষ্টদৰ্শী—পবিত্ৰ হৈ পৰে; দিনসমূহৰ সূৰ্য, দ্যৌৰ উষাসসমূহৰ মাজেৰে বিজয়ীভাৱে আগবাঢ়ে। নদীসমূহৰ প্ৰাণ ক’লশসমূহত উচ্চস্বৰে ধ্বনি তুলিলে; মনীষাৰে ইন্দ্ৰৰ হৃদয়ত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Mantra 59
त्वे॒षस्ते॑ धू॒म ऊ॑र्णोतु दि॒वि षंच्छु॒क्र आत॑तः । सूरो॒ न हि द्यु॒ता त्वं कृ॒पा पावक॒ रोच॑से
তোমাৰ তীব্ৰ ধোঁৱাই আকাশত আমাক আৱৰি ধৰক—সৰ্বতো দীপ্ত, বিস্তৃত হৈ। কিয়নো সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিত তুমি, হে পাৱক (শোধক), নিজ স্বৰূপতে জ্বলি উঠা।
Mantra 60
प्र वा ए॒तीन्दु॒रिन्द्र॑स्य॒ निष्कृ॑तिं॒ सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि॑नाति संगि॒रः । मर्य॑ इव॒ योषाः॒ सम॑र्षसे॒ सोमः॑ क॒लशे॑ श॒तया॑मना प॒था
সঁচাকৈ ইন্দু ইন্দ্ৰৰ নিৰ্গমন-উন্মোচনৰ দিশে আগবাঢ়ে; বন্ধু হৈ, গায়ক, বন্ধুৰ বন্ধন নষ্ট নকৰে। যুৱকে যেন কন্যাসকলৰ ওচৰলৈ দৌৰি যায়, তেনেকৈ তুমি একেলগে ধাৱমান হওঁ; হে সোম, শত-পথে চলি কলশত প্ৰৱেশ কৰা।
Mantra 61
अक्ष॒न्नमी॑मदन्त॒ ह्यव॑ प्रि॒यां अ॑धूषत । अस्तो॑षत॒ स्वभा॑नवो॒ विप्रा॒ यवि॑ष्ठा ईमहे
তেওঁলোকে ভোজন কৰিলে; নিশ্চয় আনন্দিত হ’ল; সহায় স্বৰূপে প্ৰিয় ভাগ গ্ৰহণ কৰিলে। স্বয়ং-দীপ্ত, ঋষিসদৃশ, অতি-যুৱ পিতৃগণ স্তোত্ৰ উচ্চাৰণ কৰিলে—সেই পিতৃগণকেই আমি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ।
Mantra 62
आ या॑त पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पितृ॒याणैः॑ । आयु॑र॒स्मभ्यं॒ दध॑तः प्र॒जां च॑ रा॒यश्च॒ पोषै॑र॒भि नः॑ सचध्वम्
হে পিতৃগণ, সোমপ্ৰিয়, পিতৃযান গভীৰ পথেদি ইয়ালৈ আহক। আমাৰ বাবে আয়ু আৰু প্ৰজা দান কৰি, ধন আৰু পোষণ-সমৃদ্ধিসহ আমাৰ সৈতে সংলগ্ন হওক।
Mantra 63
परा॑ यात पितरः सो॒म्यासो॑ गम्भी॒रैः प॒थिभिः॑ पू॒र्याणैः॑ । अधा॑ मा॒सि पुन॒रा या॑त नो गृ॒हान् ह॒विरत्तुं॑ सुप्र॒जसः॑ सु॒वीराः॑
হে পিতৃগণ, সোমপ্ৰিয়, গভীৰ পথেদি—প্ৰাচীন পথেদি—প্ৰস্থান কৰক। তাৰ পাছত মাহ পূৰ্ণ হ’লে পুনৰ আমাৰ ঘৰলৈ আহক, হৱি ভোজন কৰিবলৈ—সুপ্ৰজা, সুবীৰ পিতৃগণ।
Mantra 64
यद् वो अ॒ग्निरज॑हा॒देक॒मङ्गं॑ पितृलो॒कं ग॒मयं॑ जा॒तवे॑दाः । तद् व॑ ए॒तत् पुन॒रा प्या॑ययामि सा॒ङ्गाः स्व॒र्गे पि॒तरो॑ मादयध्वम्
হে জাতবেদা অগ্নি! পিতৃলোকলৈ (তেওঁলোকক) লৈ যাওঁতে তোমালোকৰ যি এটা অঙ্গ এৰি গৈছিলা—সেইটোকে মই এতিয়া পুনৰ তোমালোকলৈ পূৰ্ণ কৰি দিছোঁ। হে পিতৃসকল! স্বৰ্গত সাঙ্গা (সম্পূৰ্ণ অঙ্গ-সহ) হৈ আনন্দিত হওক।
Mantra 65
अभू॑द् दू॒तः प्रहि॑तो जा॒तवे॑दाः सा॒यं न्यह्न॑ उप॒वन्द्यो॒ नृभिः॑ । प्रादाः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वींषि॑
জা॒তবে॑দাঃ (অগ্নি) প্ৰেৰণ কৰা দূত হ’ল; সন্ধ্যা-বেলাত, দিনৰ অৱসানত, মানুহে যাক উপবন্দ্য (শ্ৰদ্ধাৰে নমস্য) কৰে। তুমি স্বধা-সহ পিতৃসকললৈ (হবিঃ) প্ৰদান কৰিলা; তেওঁলোকে ভক্ষণ কৰিলে। হে দেব! বিধিমতে নিবেদন কৰা হবিঃ তুমি নিজে ভক্ষণ কৰা।
Mantra 66
अ॒सौ हा इ॒ह ते॒ मनः॒ ककु॑त्सलमिव जा॒मयः॑ । अ॒भ्येऽनं भूम ऊर्णुहि
সেই দূৰত, নিশ্চয়, ইয়াতেই তোৰ মন—নিজ জ্ঞাতিসকলৰ মাজত যেন ককুত্সল (উঠা শিৰোশিখা)ৰ দৰে উঁচু। হে পৃথিৱী, এই মানুহজনক আৱৰি ল’ আৰু ওপৰেৰে ঢাকি দে।
Mantra 67
शुम्भ॑न्तां लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः पितृ॒षद॑ने त्वा लो॒क आ सा॑दयामि
পিতৃসদন—পিতৃলোকৰ আসনসমূহ—লোকসমূহ শোভিত হওক। পিতৃসদনত, সেই লোকত, মই তোকে বহুৱাই স্থাপন কৰোঁ।
Mantra 68
ये॒३स्माकं॑ पि॒तर॒स्तेषां॑ ब॒र्हिर॑सि
যিসকল আমাৰ পিতৃসকল, তেওঁলোকৰ বাবে তুমি বৰ্হি (পবিত্ৰ কুশ-আসন) হওঁ।
Mantra 69
उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय । अधा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम
হে বরুণ, আমাৰ পৰা ওপৰৰ পাশ (ফাঁস) ঢিলা কৰা; তলৰটো আঁতৰাই দিয়া; মাজৰটো ছিঙি পৃথক কৰা। তেতিয়া, হে আদিত্য, তোমাৰ ব্ৰতত আমি অনাগস (অপৰাধহীন) হৈ অদিতিৰ (মুক্তি/অসীমতা) ভাগী হওঁ।
Mantra 70
प्रास्मत् पाशा॑न् वरुण मुञ्च॒ सर्वा॒न् यैः स॑मा॒मे ब॒ध्यते॒ यैर्व्या॒मे। अधा॑ जीवेम श॒रदं॑ श॒तानि॒ त्वया॑ राजन् गुपि॒ता रक्ष॑माणाः
হে বরুণ, আমাৰ পৰা সকলো পাশ মুকলি কৰা—যিবোৰে আধা-মাপে বা সম্পূৰ্ণ টানত মানুহক বান্ধে। তেতিয়া, হে ৰাজন, তোমাৰ দ্বাৰা গুপ্ত আৰু ৰক্ষিত হৈ আমি শত শৰৎ (এশ বছৰৰ) জীৱন জীয়াই থাকোঁ।
Mantra 71
अ॒ग्नये॑ कव्य॒वाह॑नाय स्व॒धा नमः॑
অগ্নিদেৱলৈ—কব্যবাহন (পিতৃলোকলৈ হব্য বহনকাৰী) স্বধা! নমস্কাৰ।
Mantra 72
सोमा॑य पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑
সোমদেৱলৈ—পিতৃমতে (পিতৃসকলৰ সহিত) স্বধা! নমস্কাৰ।
Mantra 73
पि॒तृभ्यः॒ सोम॑वद्भ्यः स्व॒धा नमः॑
পিতৃসকললৈ—সোমৱদ্ভ্যঃ (সোমযুক্ত) স্বধা! নমস্কাৰ।
Mantra 74
य॒माय॑ पि॒तृम॑ते स्व॒धा नमः॑
যমলৈ, পিতৃসকলৰ সৈতে—স্বধা! নমস্কাৰ।
Mantra 75
ए॒तत् ते॑ प्रततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑
এইটো তোমাৰ বাবে, হে প্ৰততামহ—স্বধা! আৰু যিসকল তোমাৰ পাছত অনুসৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ বাবেও।
Mantra 76
ए॒त् ते॑ ततामह स्व॒धा ये च॒ त्वामनु॑
হে তাতামহ (মহাপিতামহ), এইটো তোমাৰ বাবে—স্বধা!—আৰু যিসকলে তোমাক অনুসৰণ কৰি থাকে, তেওঁলোকৰ বাবেও।
Mantra 77
ए॒तत् ते॑ तत स्व॒धा
হে তাত (পিতামহ), এইটো তোমাৰ বাবে—স্বধা!
Mantra 78
स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ पृथिवि॒षद्भ्यः॑
স্বধা পিতৃভ্যঃ—পৃথিৱীত বাস কৰা পিতৃসকললৈ।
Mantra 79
स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ अन्तरिक्ष॒सद्भ्यः॑
স্বধা পিতৃভ্যঃ—অন্তৰিক্ষত বাস কৰা পিতৃসকললৈ।
Mantra 80
स्व॒धा पि॒तृभ्यो॑ दिवि॒षद्भ्यः॑
স্বধা পিতৃভ্যঃ—দেৱলোকত/দ্যৌত বাস কৰা পিতৃসকললৈ।
Mantra 81
नमो॑ वः पितर ऊ॒र्जे नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य
হে পিতৃসকল, শক্তিৰ বাবে আপোনালোকক নমস্কাৰ; হে পিতৃসকল, ৰস (প্ৰাণৰস)ৰ বাবে আপোনালোকক নমস্কাৰ।
Mantra 82
नमो॑ वः पितरो॒ भामा॑य॒ नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे॑
হে পিতৃসকল, আপোনালোকৰ ভামা (ভয়ংকৰ দীপ্তি)ৰ বাবে নমস্কাৰ; হে পিতৃসকল, আপোনালোকৰ মন্যু (ক্ৰোধ)ৰ বাবে নমস্কাৰ।
Mantra 83
नमो॑ वः पितरो॒ यद् घोरं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् क्रू॒रं तस्मै॑
হে পিতৃগণ, আপোনালোকক নমস্কাৰ। আপোনালোকৰ ভিতৰত যি ভয়ংকৰ (ঘোৰ) দিশ আছে, তাতেই নমস্কাৰ; হে পিতৃগণ, আপোনালোকক নমস্কাৰ। আপোনালোকৰ ভিতৰত যি নিষ্ঠুৰ (ক্ৰূৰ) দিশ আছে, তাতেই নমস্কাৰ।
Mantra 84
नमो॑ वः पितरो॒ यच्छि॒वं तस्मै॒ नमो॑ वः पितरो॒ यत् स्यो॒नं तस्मै॑
হে পিতৃগণ, আপোনালোকক নমস্কাৰ। আপোনালোকৰ ভিতৰত যি শিৱ (কল্যাণকাৰী) দিশ আছে, তাতেই নমস্কাৰ; হে পিতৃগণ, আপোনালোকক নমস্কাৰ। আপোনালোকৰ ভিতৰত যি স্যোন (স্নিগ্ধ-শান্তিদায়ক) দিশ আছে, তাতেই নমস্কাৰ।
Mantra 85
नमो॑ वः पितरः स्व॒धा वः॑ पितरः
হে পিতৃগণ, আপোনালোকক নমস্কাৰ; হে পিতৃগণ, আপোনালোকৰ স্বধা (স্বধা) হওক।
Mantra 86
येऽत्र॑ पि॒तरः॑ पि॒तरो॒ येऽत्र॑ यू॒यं स्थ यु॒ष्मांस्तेऽनु॑ यू॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्थ
ইয়াত যিসকল পিতৃ আছে—ইয়াত উপস্থিত হৈ থিয় হৈ থকা পিতৃসকল—আপোনালোকৰ পাছত, আপোনালোকৰ পথ অনুসৰি, আমাৰ লোকসকল তেওঁলোকৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ হৈ উঠক।
Mantra 87
य इ॒ह पि॒तरो॑ जी॒वा इ॒ह व॒यं स्मः॑ । अ॒स्मांस्तेऽनु॑ व॒यं तेषां॒ श्रेष्ठा॑ भूयास्म
ইয়াত যিসকল পিতৃ জীৱিত আছে, আৰু ইয়াত আমি আছোঁ—তেওঁলোকৰ পাছত চলি, আমি তেওঁলোকৰ মাজত অগ্ৰগণ্য, শ্ৰেষ্ঠ হৈ উঠোঁ।
Mantra 88
आ त्वा॑ग्न इधीमहि द्यु॒मन्तं॑ देवा॒जर॑म्। यद् घ॒ सा ते॒ पनी॑यसी स॒मिद् दी॒दय॑ति॒ द्यवि॑ । इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र
হে অগ্নি, আমি তোমাক ইয়ালৈ জ্বলাইছোঁ—দ্যুতিমন্ত, দেৱ, যি কেতিয়াও জৰাজীৰ্ণ নহয়। কিয়নো যেতিয়া সঁচাকৈ তোমাৰ অতি প্ৰিয় সমিধ আকাশত দীপ্তি মাৰি জ্বলে, তেতিয়া স্তোতাসকললৈ পুষ্টি (ইষ) আনি দিয়া।
Mantra 89
च॒न्द्रमा॑ अ॒प्स्व॑१न्तरा सु॑प॒र्णो धा॑वते दि॒वि। न वो॑ हिरण्यनेमयः प॒दं वि॑न्दन्ति विद्युतो वि॒त्तं मे॑ अ॒स्य रो॑दसी
চন্দ্ৰমা জলসমূহৰ ভিতৰত, সুপৰ্ণ (সুন্দৰ-পাখিযুক্ত) হৈ, দিৱিত দ্ৰুত গতিৰে ধাৱে। হে বিদ্যুৎসমূহ, তোমালোকৰ সোণালী-ধাৰযুক্ত জ্যোতিয়ে পথ (পদ) নাপায়; এই বিষয়ে মোৰ বাবে এই দুয়ো ৰোদসী (দুই জগত) সাক্ষী আৰু অধিকাৰ।
Frequently Asked Questions
They are invoked as ‘world-establishers’ and ‘path-establishers’—powers that uphold order, recognize rightful shares of offerings, and open the correct route for the rite and the departed to proceed without obstruction.
In Atharvanic funerary liturgy, ‘seating’ formalizes the offering’s presence and readiness, then invites the entitled recipients to take their share—so the sacrifice is valid, accepted, and effective for safe transition.
Such verses are often reused for their core function: guaranteeing unhindered flow to the proper destination and ‘release’ (niṣkṛti). In funerary application, that imagery supports successful delivery of offerings and smooth passage along the ancestral path.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.