Sutra 11
Devanagari script
महापशुमेकं दासं दासीं वापहरतः प्रेतभाण्डं वा विक्रीणानस्य द्विपादवधः षट्छतो वा दण्डः ॥ कZ_०४.१०.११ ॥
Transliteration
mahāpaśum ekaṃ dāsaṃ dāsīṃ vā apaharataḥ pretabhāṇḍaṃ vā vikrīṇānasya dvipādavadhaḥ ṣaṭchato vā daṇḍaḥ
Translation
ডাঙৰ পশু চুৰি, দাস বা দাসী অপহৰণ, অথবা মৃতকৰ সম্পত্তি (প্ৰেতভাণ্ড) বিক্ৰী কৰিলে—দুয়োটা ভৰি কাটি দিয়া বা ছয়শ পণ জৰিমনা হয়।
Word by Word
महापशुम्a major (valuable) animal/cattle
महापशुम्:
TypeNoun
Rootपशु
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; महा-विशेषणपूर्वकः
एकम्one
एकम्:
TypeAdjective
Rootएक
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; महापशुम् इति विशेषणम्
दासम्a male slave
दासम्:
TypeNoun
Rootदास
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
दासीम्a female slave
दासीम्:
TypeNoun
Rootदासी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अपहरतः(two persons) stealing / carrying off
अपहरतः:
TypeVerb
Rootअप-हृ
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद; प्रथमा-द्विवचन (कर्तरि); धातु: हृ (हरणे) उपसर्ग: अप-; ‘(two persons) steal/carry off’
प्रेतभाण्डम्goods/property of a dead person
प्रेतभाण्डम्:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; प्रेतस्य भाण्डम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
विक्रीणानस्यof one who is selling
विक्रीणानस्य:
TypeVerb (participial)
Rootवि-√क्री
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (परस्मैपदी); षष्ठी-एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसक-समर्थ; ‘of (one) selling’
द्विपादवधःkilling of a biped (capital punishment)
द्विपादवधः:
TypeNoun
Rootवध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; द्विपादस्य वधः
षट्छतःsix hundred (as fine amount)
षट्छतः:
TypeNumeral (adjectival)
Rootषट्शत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘six hundred’ (as amount of fine)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्यय
दण्डःpunishment / fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
Entities Mentioned
M
mahāpaśu (large livestock)D
dāsaD
dāsīP
pretabhāṇḍa (funerary goods)FAQs
It is both property crime and a socially destabilizing offense (profiting from death rites), so it is placed in a high-deterrence bracket to protect order and trust.