Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 6

चिरप्रवासः स्तम्भप्रविष्टो वा मूल्यद्विगुणं दद्यात् ॥ कZ_०३.११.०६ ॥

cirapravāsaḥ stambhapraviṣṭo vā mūlyadviguṇaṃ dadyāt

যি দীৰ্ঘদিন অনুপস্থিত আছিল, অথবা যিয়ে স্থিৰ সীমা-চিহ্ন/আধাৰত (আক্ষৰিক ‘স্তম্ভ’) প্ৰৱেশ/অতিক্ৰমণ কৰিছে, সি মূল্যৰ দ্বিগুণ দিব।

चिरप्रवासःone who has been away for a long time (long-absent person)
चिरप्रवासः:
TypeNoun (adjectival)
Rootप्र-√वस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; विशेषणम् (दीर्घकाल-प्रवासयुक्तः)
स्तम्भप्रविष्टःone who has entered/been put into a pillar (i.e., confined/fastened in a pillar)
स्तम्भप्रविष्टः:
TypeNoun (past passive participle used adjectivally)
Rootप्र-√विश्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; ‘प्रविष्ट’ (कृदन्त, क्त) विशेषणम्; स्तम्भे प्रविष्टः इति अर्थः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (either/or)
मूल्यद्विगुणम्double the value (twice the price)
मूल्यद्विगुणम्:
TypeNoun (adjectival, used as object-qualifier)
Rootद्वि + √गुण् (गुण) / ‘द्विगुण’ (विशेषण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘मूल्यस्य द्विगुणम्’ = मूल्यस्य द्विगुण-परिमाणम्
दद्यात्should give / should pay
दद्यात्:
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘he should give/pay’
A
absentee party
E
encroacher
P
property/holding
S
state adjudicator

FAQs

A strong deterrent discourages opportunistic occupation and procedural delay, protecting clear titles and tax/revenue stability.