सीता भागो बलिः करो वणिक् नदीपालस्तरो नावः पत्तनं विविचितं वर्तनी रज्जुश्चोररज्जुश्च राष्ट्रम् ॥ कZ_०२.६.०३ ॥
sītā bhāgo baliḥ karo vaṇik nadīpālastaro nāvaḥ pattanaṃ vivicitaṃ vartanī rajjuścorarajjuśca rāṣṭram
ৰাজ্য (জনপদ)ৰ আয়ৰ ভিত্তি—সীতা (ৰাজকীয় খেতিৰ মাটি), ভাগ (উৎপাদনৰ ৰাজ্যাংশ), বলি (ধাৰ্মিক/উপহাৰ-কৰ), কৰ (কৰ), বণিক-শুল্ক, নদীপাল আৰু নদী-শুল্ক, তর (ঘাট/পাৰাপাৰ-শুল্ক), নাও (নৌকা/ফেৰী-শুল্ক), পত্তন (নগৰ/বন্দৰ-শুল্ক), বিবিচিত (বিবিধ/অনিয়মিত আদায়), বর্তনী (পথ-আয়), ৰজ্জু (দড়ি/টোল-শুল্ক), চোৰৰজ্জু (ডাকাত-দমন/উদ্ধাৰ-সম্পৰ্কীয় আদায়), আৰু ৰাষ্ট্ৰ (অন্য আয় ক্ষেত্ৰ)।
It shifts from urban, office- and licensing-based revenues to agrarian shares, territorial taxes, and transport corridor collections across the wider realm.
These are chokepoints of commerce; charging for protection, passage, and infrastructure turns security and connectivity into steady fiscal streams.