शुल्कं दण्डः पौतवं नागरिको लक्षणाध्यक्षो मुद्राध्यक्षः सुरा सूना सूत्रं तैलं घृतं क्षारः सौवर्णिकः पण्यसंस्था वेश्या द्यूतं वास्तुकं कारुशिल्पिगणो देवताध्यक्षो द्वारबहिरिकादेयं च दुर्गम् ॥ कZ_०२.६.०२ ॥
śulkaṃ daṇḍaḥ pautavaṃ nāgariko lakṣaṇādhyakṣo mudrādhyakṣaḥ surā sūnā sūtraṃ tailaṃ ghṛtaṃ kṣāraḥ sauvarṇikaḥ paṇyasaṃsthā veśyā dyūtaṃ vāstukaṃ kāruśilpigaṇo devatādhyakṣo dvārabahirikādeyaṃ ca durgam
দুৰ্গ (নগৰ)ৰ আয়-আধাৰত অন্তৰ্ভুক্ত—শুল্ক, দণ্ড, নৌ-পরিবহন/ফেৰী-কৰ (পৌতৱ), নাগৰিক কৰ, লক্ষণাধ্যক্ষ (মান/চিহ্ন)ৰ পৰা আয়, মুদ্রাধ্যক্ষ (টাকশাল) আয়, সুৰা আয়, সূনা (বধশালা) আয়, সূত্ৰ (সূতা/বস্ত্ৰ) আয়, তেল, ঘৃত, ক্ষাৰ, সৌৱৰ্ণিক (সোনাৰ) আয়, পণ্যসংস্থা (নিয়ন্ত্রিত বজাৰ) আয়, ৱেশ্যা আয়, দ্যূত (জুৱা) আয়, বাস্তুক (নিৰ্মাণ) আয়, কাৰু-শিল্পিগণ (কাৰিগৰ-শিল্পী সংঘ) আয়, দেবতাধ্যক্ষ (দেৱালয়/তীৰ্থ-প্ৰশাসন) আয়, আৰু দ্বাৰ আৰু দ্বাৰ-বাহিৰ চৌকিত আদায়।
To enumerate the predictable, controllable revenue streams of the fortified city—largely regulatory, licensing, and checkpoint-based collections—so they can be budgeted, assigned to offices, and audited.
Liquor (surā), slaughterhouse (sūnā), courtesans (veśyā), and gambling (dyūta) indicate licensing/monopoly-style control with fiscal extraction.