तेषु चैतावच्चातुर्वार्ण्यमेतावन्तः कर्षकगोरक्षकवैदेहककारुकर्मकरदासाश्च एतावच्च द्विपदचतुष्पदमिदं चैषु हिरण्यल्विष्टिशुल्कदण्डं समुत्तिष्ठतीति ॥ कZ_०२.३५.०४ ॥
teṣu caitāvac cāturvārṇyam etāvantaḥ karṣakagorakṣakavaidehakakārukarmakaradāsāś ca; etāvac ca dvipadacatuṣpadam; idaṃ ca eṣu hiraṇya-lviṣṭi-śulka-daṇḍaṃ samuttiṣṭhatīti
সেইবোৰত সি এইদৰে লিখিব—‘ইমানজন চাতুৰ্বৰ্ণ্যৰ; ইমানজন কৃষক, গোৰক্ষক, বৈদেহক (ব্যৱসায়ী), কাৰু (কাৰিগৰ), কৰ্মকৰ (মজুৰ) আৰু দাস; ইমান দ্ৱিপদ আৰু চতুষ্পদ; আৰু এইবোৰৰ পৰা ইমান নগদ ৰাজস্ব, বেগাৰ/সেৱা, শুল্ক/চুঙি আৰু দণ্ড উঠে।’
Occupations predict economic activity and compliance risk; tolls reflect trade volume, and fines reflect enforcement—together enabling revenue projection and governance planning.