सीमावरोधेन ग्रामाग्रं कृष्टाकृष्टस्थलकेदारारामषण्डवाटवनवास्तुचैत्यदेवगृहसेतुबन्धश्मशानसत्त्रप्रपापुण्यस्थानविवीतपथिसङ्ख्यानेन क्षेत्राग्रम् तेन सीम्नां क्षेत्राणां च करदाकरदसङ्ख्यानेन ॥ कZ_०२.३५.०३ ॥
sīmāvarodhena grāmāgraṃ kṛṣṭākṛṣṭasthalakedārārāmaṣaṇḍavāṭavanavāstucaityadevagṛhasetubandhaśmaśānasattraprapāpuṇyasthānavivītapathisaṅkhyānena kṣetrāgram; tena sīmnāṃ kṣetrāṇāṃ ca karadākaradasaṅkhyānena
সীমা সুৰক্ষিত কৰি চিহ্নিত কৰি সি গাঁৱৰ মুঠ পৰিসীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিব; আৰু খেতি কৰা আৰু খেতি নকৰা ভূমি—ক্ষেত, সিঞ্চিত খণ্ড, বাগান, উপবন, উদ্যান, বন, ঘৰজাগা, চৈত্য, দেৱগৃহ/মন্দিৰ, বাঁধ/সেতু, শ্মশান, সত্ত্ৰ (দানশালা), পানী যোগানৰ ঠাই, পুণ্যস্থান আৰু নিয়ন্ত্ৰিত/সংৰক্ষিত পথ—এইবোৰ গণনা কৰি মুঠ ভূমিমাপ নিৰ্ধাৰণ কৰিব; আৰু তাৰ আধাৰত সীমা আৰু ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত কৰদেয় আৰু কৰমুক্ত ধাৰণীৰ সংখ্যা/বিৱৰণ লিখিব।
Because a revenue state must map not only productive land but also public, sacred, and regulated spaces—many of which affect exemptions, policing, and infrastructure obligations.
To define the tax base precisely, preventing illegal exemptions while protecting legally exempt categories.