Sutra 3
Devanagari script
ऊष्मोपस्नेहक्रिमिभिरुपहन्यमानमन्यथा स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१८.०३ ॥
Transliteration
ūṣma-upasneha-krimibhir upahanyamānam anyathā sthāpayet ||
Translation
যদি সেয়া তাপ, আর্দ্ৰতা/তেলতেলীয়া ভাব বা পোকা-পাতলিৰে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়, তেন্তে সেয়া অন্যধৰণে (অৰ্থাৎ ভিন্ন পদ্ধতি/স্থানত) সংৰক্ষণ কৰিব।
Word by Word
ऊष्मheat, warmth
ऊष्म:
TypeNoun
Rootऊष्मन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सामान्यतः ‘ऊष्म’ इति रूपम्)
उपस्नेहexcess moisture/greasiness; dampness
उपस्नेह:
TypeNoun
Rootउपस्नेह
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
क्रिमिworms, insects, vermin
क्रिमि:
TypeNoun
Rootक्रिमि
Formपुंलिङ्ग; तृतीया बहुवचन (क्रिमिभिः)
भिःby/with (instrumental plural ending)
भिः:
TypeSuffix
Rootभिस् (तृतीया-बहुवचन-विभक्ति-प्रत्यय)
Formतृतीया विभक्ति; बहुवचन; ‘क्रिमि’ इत्यस्य विभक्ति-प्रत्ययः
उपहन्यमानम्being damaged/afflicted (being harmed)
उपहन्यमानम्:
TypeVerb (Participle)
Rootउप-हन्
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शतृ/शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्तः (लट्-समकालीन); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘यत्’ (वस्तु) इत्यस्य विशेषणम्
अन्यथाotherwise, in another way
अन्यथा:
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा
Formअव्यय; क्रियाविशेषणम्
स्थापयेत्should place/arrange (should store/relocate appropriately)
स्थापयेत्:
TypeVerb
Rootस्था (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative) — ‘स्थापयति’ → ‘स्थापयेत्’
Entities Mentioned
I
insects/krimiS
stored goodsFAQs
Administrative adaptability: procedures must change when conditions threaten state property.