पञ्चद्रोणे शालीनां द्वादशाढकं तण्डुलानां कलभभोजनमेकादशकं व्यालानाम् दशकमौपवाह्यानां नवकं साम्नाह्यानामष्टकं पत्तीनां सप्तकं मुख्यानां षट्कं देवीकुमाराणाम् पञ्चकं राज्ञामखण्डपरिशुद्धानां वा तुअण्डुलानां प्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.४२ ॥
pañcadroṇe śālīnāṃ dvādaśāḍhakaṃ taṇḍulānāṃ kalabhabhojanam ekādaśakaṃ vyālānām daśakam aupavāhyānāṃ navakaṃ sāmnāhyānām aṣṭakaṃ pattīnāṃ saptakaṃ mukhyānāṃ ṣaṭkaṃ devīkumārāṇām pañcakaṃ rājñām akhaṇḍa-pariśuddhānāṃ vā taṇḍulānāṃ prasthaḥ
পাঁচ দ্ৰোণ শালী ধানৰ পৰা বাৰ আঢক চাউল মানক উৎপাদন। অখণ্ড আৰু ভালদৰে পৰিশুদ্ধ চাউলৰ পৰা (প্ৰস্থ মাপে) ৰন্ধা ভাতৰ নিৰ্দিষ্ট জাৰী: হাতীশালা (কলভ) ১১, ব্যাল (হিংস্ৰ পশু) ১০, ঔপবাহ্য (বাহন/বোজাবাহী পশু) ৯, সাম্নাহ্য (সাধাৰণ স্থাপনাত পোষিত) ৮, পত্তী (পদাতিক) ৭, মুখ্য (প্ৰধান/ফোৰমেন) ৬, দেবী-কুমাৰ (ৰাণী আৰু ৰাজকুমাৰ) ৫, আৰু ৰজাৰ বাবেও ৫।
A formal ration hierarchy ties consumption to role and institutional need, enabling predictable budgeting and preventing discretionary favoritism or leakage.
It indicates a quality standard for official rations, supporting uniform provisioning and reducing scope for adulteration or substitution.