Adhyakshaprachara Adhyaya 15 Sutra 17 - Arthashastra | Assamese | Vedapath

Kautilya

Sutra 17

Devanagari script

इक्षुरसगुडमधुफाणितजाम्बवपनसानामन्यतमो मेषशृङ्गीपिप्पलीक्वाथाभिषुतो मासिकः षाण्मासिकः सांवत्सरिको वा चिद्भिटोर्वारुकेक्षुकाण्डाम्रफलामलकावसुतः शुद्धो वा शुक्तवर्गः ॥ कZ_०२.१५.१७ ॥

Transliteration

ikṣurasaguḍamadhuphāṇitajāmbavapanasānām anyatamo meṣaśṛṅgīpippalīkvāthābhiṣuto māsikaḥ ṣāṇmāsikaḥ sāṃvatsariko vā cidbhiṭorvārukekṣukāṇḍāmraphalāmalakāvasutaḥ śuddho vā śuktavargaḥ

Translation

‘শুক্ত-বৰ্গ’ত অন্তৰ্ভুক্ত: ইক্ষুৰস (আখৰ ৰস), গুড়, মধু, ফাণিত (মোলাছিছ), জাম্বু (জামুন) বা পনস (কঁঠাল)—ইয়াৰ যিকোনো এটাৰ পৰা প্ৰস্তুত কিণ্বিত পানীয়; য’ত মেষশৃঙ্গী আৰু পিপ্পলীৰ ক্বাথ মিহলাই কঢ়াই/সাৰ কৰি লোৱা হয়; যি এক মাহ, ছয় মাহ বা এক বছৰ পৰিপক্ব কৰা হয়; আৰু চিদ্ভিটা, বাৰুক, আখৰ কাণ্ড, আমফল, আমলক (আমলখি)ৰ পৰা প্ৰস্তুত বা শুদ্ধ কিণ্বনৰ পৰা উৎপন্ন ভিনেগাৰ/টক কিণ্বিত দ্ৰব্য।

Word by Word

इक्षुरसsugarcane juice

गुडjaggery

मधुhoney

फाणितmolasses/treacle (thick sugarcane syrup)

जाम्बवjamun (Syzygium cumini) product/juice

पनसानाम्jackfruit (of jackfruit)

अन्यतमःany one (of these)

मेषशृङ्गीmeshaśṛṅgī (a medicinal plant)

पिप्पलीlong pepper

क्वाथdecoction

अभिषुतःpressed out / extracted

मासिकःone-month (aged/fermented)

षाण्मासिकःsix-month (aged/fermented)

सांवत्सरिकःone-year (aged/fermented)

वाor

चिद्भिटोःcidbhiṭu (a named ferment/drink ingredient; textually uncertain)

वारुकvāruka (a melon/gourd-type fruit)

इक्षुकाण्डsugarcane stalk

आम्रफलmango fruit

आमलकamla (Indian gooseberry)

अवसुतःdrained/exuded/extracted

शुद्धःpure/clean

वाor

शुक्तवर्गःthe class/group of sour ferments (vinegar-type)

Entities Mentioned

state storehouse officials

provisions/ferments

medicinal additives (meṣaśṛṅgī, pippalī)

FAQs

Why does Kauṭilya list ingredients and maturation periods for śukta?

To standardize procurement, storage, and inspection: the state can classify items, price them, and verify quality by defined inputs and aging duration.