
Chapter 203 — नरकस्वरूपम् (Naraka-svarūpa: The Nature of Hell)
ভগৱান অগ্নিয়ে বশিষ্ঠক মৃত্যু-মুহূৰ্ত আৰু মৃত্যুৰ পাছত কৰ্ম-কাৰণতা কেনেকৈ ফল দিয়ে সেয়া বৰ্ণনা কৰে। তেওঁ কয় যে ফুল আদি অৰ্পণ কৰি বিষ্ণুৰ ভক্তিপূৰ্বক পূজা কৰিলে নৰকপতন ৰোধ হয়; আৰু জল, অগ্নি, বিষ, অস্ত্ৰ, ক্ষুধা, ৰোগ বা পতন আদি নিকট কাৰণ মিলিলে দেহধাৰীৰ মৃত্যু ঘটে। তাৰ পাছত জীৱে কৰ্মানুসাৰে আন দেহ গ্ৰহণ কৰে—পাপে যাতনা, ধৰ্মে সুখ। যমৰ ভয়ংকৰ দূতসকলে পাপীক দক্ষিণ দুৱাৰ আৰু ‘কুপথ’ৰে লৈ যায়, ধাৰ্মিকসকল অন্য পথৰে গমন কৰে। অধ্যায়ত বহু নৰক আৰু দণ্ডৰ তালিকা দি হিংসা, চুৰি, কামদোষ, যজ্ঞ/বিধিদূষণ, কৰ্তব্য অৱহেলা আদি পাপ অনুসাৰে নিৰ্দিষ্ট যাতনা বৰ্ণিত। শেষত উপায় হিচাপে নিৰন্তৰ ব্ৰতাচৰণ—বিশেষকৈ মাসোপবাস, একাদশী ব্ৰত আৰু ভীষ্ম-পঞ্চক—নৰকগতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা ধৰ্মৰক্ষক সাধন বুলি কোৱা হৈছে।
No shlokas available for this adhyaya yet.
Devotion expressed as Viṣṇu-pūjā—specifically worship with offerings beginning with flowers—functions as a protective dharmic force that prevents naraka-gati, complemented by vrata disciplines (month-long fast, Ekādaśī, Bhīṣma-pañcaka).
It presents a sequence: death via proximate causes, acquisition of a karmically appropriate body, guidance by Yamadūtas toward Yama, and allocation to specific narakas where punishments correspond to specific transgressions.