Adhyaya 65

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कूपवापीतडागादिप्रतिष्ठाकथनं नाम चतुःषष्टितमो ऽध्यायः अथ पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः सभास्थापनकथनं भगवानुवाच सभादिस्थानं वक्ष्ये तथैव तेषां प्रवर्तनं भूमौ परीक्षितायाञ्च वास्तुयागं समाचरेत्

এইদৰে আদিমহাপুৰাণৰ আগ্নেয় পুৰাণত ‘কূপ, বাপী, তড়াগ আদি প্ৰতিষ্ঠাৰ কথন’ নামৰ চৌষট্টিতম অধ্যায় সমাপ্ত। এতিয়া পঁয়ষট্টিতম অধ্যায়—‘সভা স্থাপন কথন’। ভগৱানে ক’লে—মই সভা আদি স্থাপনৰ উপযুক্ত স্থান আৰু সিহঁতৰ প্ৰৱৰ্তনৰ বিধি ক’ম; ভূমি পৰীক্ষা কৰি বিধিপূৰ্বক বাস্তুযাগ কৰা উচিত।

Verse 2

स्वेच्छया तु सभां कृत्वा स्वेच्छया स्थापयेत् सुरान् तोयं समुत्सृजेदेवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गोकुलं पाययेद् द्विजानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुष्पथे ग्रामादौ च न शून्ये कारयेत् सभां

নিজ সামৰ্থ্য অনুসাৰে সভা নিৰ্মাণ কৰি, সামৰ্থ্য অনুসাৰে দেৱতাসকলক প্ৰতিষ্ঠা কৰিব। তাৰ পাছত জলোৎসৰ্গ (প্ৰোক্ষণ/অভিষেক) কৰিব—এনেদৰে পাঠ। (অন্য পাঠ: ‘গোকুল আৰু দ্বিজসকলক জল পান কৰাব’)। সভা চতুষ্পথত বা গাঁৱৰ আৰম্ভণি/সীমাত নিৰ্মাণ কৰিব, নিৰ্জন ঠাইত নহয়।

Verse 3

निर्मलः कुलमुद्धृत्य कर्ता स्वर्गे विमोदते अनेन विधिना कुर्यात् सप्तभौमं हरेर्गृहं

নিৰ্মল হৈ নিজৰ কুলক উদ্ধাৰ কৰি কৰ্তা স্বৰ্গত আনন্দ কৰে। এই একে বিধিৰে হৰিৰ সপ্তভৌম (সাত তলা) গৃহ/মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা উচিত।

Verse 4

यथा राज्ञां तथान्येषां पूर्वाद्याश् च ध्वजादयः कोणभुजान् वर्जयित्वा चतुःशालं तु वर्तयेत्

ৰাজাসকলৰ দৰে অন্যসকলৰ বাবেও পূৰ্ব আদি দিশ অনুসাৰে ধ্বজাদি (পতাকা আদি) ব্যৱস্থা কৰিব। কিন্তু কোণ-প্ৰক্ষেপ/কোণভুজ বর্জন কৰি চতুঃশাল (চাৰি শালা) নক্সা প্ৰয়োগ কৰিব।

Verse 5

त्रिशालं वा द्विशालं वा एकशालमथापि वा व्ययाधिकं न कुर्वीत व्ययदोषकरं हि तत्

ত্ৰিশালা, দ্বিশালা বা একশালা যি কোনো পৰিকল্পনা হওক, নিজৰ সামৰ্থ্যতকৈ অধিক ব্যয় নকৰিব; কিয়নো সেয়াই ব্যয়দোষ হৈ বিনাশকাৰী খৰচৰ কাৰণ হয়।

Verse 6

आयाधिके भवेत् पीडा तस्मात् कुर्यात् समं द्वयं करराशिं समस्तन्तु कुर्याद्वसुगुणं गुरुः

আয় বা আদায় অধিক হলে পীড়া হয়; সেয়ে দুয়োটা পক্ষ সম কৰা উচিত। গুৰুয়ে কয়—সমগ্ৰ ‘কৰৰাশি’ (হাতে গণিত অংক)ক বসুগুণ, অৰ্থাৎ আঠগুণ কৰিব লাগে।

Verse 7

सप्तार्चिषा हृते भागे गर्गविद्याविचक्षणः अष्टधा भाजिते तस्मिन् यच्छेषं स व्ययो गतः

‘সপ্তাৰ্চিষ’ (সপ্তকিৰণ—কৃত্তিকা) এ অংশ আঁতৰালে, গৰ্গবিদ্যাত নিপুণে কয়—সেই অৱশিষ্টক আঠ ভাগ কৰিলে যি অৱশেষ থাকে, সেয়াই ‘ব্যয়’ (হানি/ঘাটতি)।

Verse 8

अथवा करराशिं तु हन्यात् सप्तार्चिषा बुधः वसुभिः संहृते भागे पृथ्व्यादि परिकल्पयेत्

অথবা বুদ্ধিমান ‘কৰৰাশি’ক সপ্তাৰ্চিষে আঘাত/চিহ্নিত কৰিব। বসুসকলে অংশ সংহৃত কৰিলে, তেতিয়া পৃথিৱী আদি তত্ত্বৰ বিন্যাস স্থিৰ কৰিব।

Verse 9

ध्वजो धूम्रस् तथा सिंहः श्वा वृषस्तु खरो गजः तथा ध्वाङ्क्षस्तु पूर्वादावुद्भवन्ति विकल्पयेत्

ধ্বজ, ধোঁৱা, সিংহ, কুকুৰ, ষাঁড়, গাধা, হাতী আৰু কাক—এইবোৰ যদি পূৰ্ব আদি দিশৰ পৰা উদ্ভৱ/দেখা যায়, তেন্তে দিশানুসাৰে বিকল্প অৰ্থ বিচাৰি ব্যাখ্যা কৰিব লাগে।

Verse 10

त्रिशालकत्रयं शस्तं उदक्पूर्वविवर्जितं याम्यां परगृहोपेतं द्विशालं लभ्यते सदा

ত্রিশালা গৃহৰ তিনিধৰণৰ বিন্যাস প্ৰশস্ত; কিন্তু উত্তৰ আৰু পূৰ্বাভিমুখ বিন্যাস বর্জনীয়। দক্ষিণ দিশত পৰগৃহৰ সৈতে যুক্ত হ’লে সেই গৃহ সদায় দ্বিশালা বুলি গণ্য হয়।

Verse 11

याम्ये शालैकशालं तु प्रत्यक्शालमथापि वा एकशालद्वयं शस्तं शेषास्त्वन्ये भयावहाः

দক্ষিণ দিশত একশালা গৃহ বা পশ্চিমাভিমুখ প্ৰত্যক্শালা-ও প্ৰশস্ত। একশালাৰ দ্বয় বিন্যাসো অনুমোদিত; বাকী বিন্যাসসমূহ ভয়াবহ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 12

चतुःशालं सदा शस्तं सर्वदोषविवर्जितं एकभौमादि कुर्वीत भवनं सप्तभौमकं

চতুঃশালা গৃহ সদায় প্ৰশস্ত আৰু সকলো দোষৰ পৰা মুক্ত। এক তলাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সাত তলালৈকে বাসভৱন নিৰ্মাণ কৰা উচিত।

Verse 13

द्वारवेद्यादिरहितं पूरणेन विवर्जितं देवगृहं देवतायाः प्रतिष्ठाविधिना सदा

যি দেৱগৃহত দ্বাৰ, বেদী আদি আৱশ্যক অংগ নাই আৰু যি পূৰণ (সম্পূৰ্ণতা) বিনা অপূৰ্ণ—প্ৰতিষ্ঠাবিধি অনুসাৰে সেয়া সদায় পৰিত্যাজ্য।

Verse 14

पूश् चतुष्पथग्रामादाविति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ध्वजादि इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः संस्थाप्य मनुजानाञ्च समुदायोक्तकर्मणा प्रातः सर्वौषधीस्नानं कृत्वा शुचिरतन्द्रितः

পূষণক স্থাপন কৰি—অথবা পাঠান্তৰ অনুসাৰে গাঁৱৰ চতুষ্পথ আদি স্থানত স্থাপন কৰি, অথবা ধ্বজাদি স্থাপন কৰি—সমুদায়োক্ত কৰ্মবিধি মতে সমবেত লোকসকলক অনুমতি দি, প্ৰাতে সৰ্বৌষধিস্নান কৰি শুচি আৰু অতন্দ্ৰিত হৈ থাকিব লাগে।

Verse 15

मधुरैस्तु द्विजान् भोज्य पूर्णकुम्भादिशोभितं सतोरणं स्वस्ति वाच्य द्विजान् गोष्ठहस्तकः

মধুৰ ভোজ্যৰে দ্বিজসকলক ভোজন কৰাব লাগে। পূৰ্ণকুম্ভ আদি মঙ্গলদ্ৰব্য আৰু তোৰণৰে স্থান শোভিত কৰিব লাগে। ব্ৰাহ্মণসকলক স্বস্তিবচন কৈ, হাত জোৰি শ্ৰদ্ধাৰে পৰিচৰ্যা কৰিব লাগে।

Verse 16

गृही गृहं प्रविशेच्च दैवज्ञान् प्रार्च्य संविशेत् गृहे पुष्टिकरं मन्त्रं पठेच्चेमं समाहितः

গৃহস্থে গৃহত প্ৰৱেশ কৰিব লাগে। প্ৰথমে দৈৱজ্ঞসকলক (বিধিজ্ঞ পণ্ডিতসকলক) পূজা কৰি তাৰপিছত বাস কৰিব লাগে। গৃহত একাগ্ৰচিত্তে এই পুষ্টিকৰ মন্ত্ৰ পাঠ কৰিব লাগে।

Verse 17

ॐ नन्दे नन्दय वाशिष्ठे वसुभिः प्रजया सह जये भार्गवदायदे प्रजानां विजयावहे

ওঁ। হে নন্দে, আমাক আনন্দিত কৰা। হে বাশিষ্ঠী, বসুসকল আৰু সন্ততি সহ (অনুগ্ৰহ কৰা)। হে জয়ে, ভাৰ্গৱৰ দায়দে, প্ৰজাসকলক বিজয় দিয়া।

Verse 18

पूर्णे ऽङ्गिरसदायादे पूर्णकामं कुरुध्व मां भद्रे काश्यपदायादे कुरु भद्रां मतिं मम

হে পূৰ্ণে, অঙ্গিৰসদায়াদে, মোক পূৰ্ণকাম কৰা। হে ভদ্ৰে, কাশ্যপদায়াদে, মোৰ মতিক শুভ কৰা।

Verse 19

सर्ववीजौषधीयुक्ते सर्वरत्नौषधीवृते रुचिरे नन्दने नन्दे वासिष्ठे रम्यतामिह

সকলো বীজ আৰু ঔষধিৰে সমৃদ্ধ, আৰু সকলো ৰত্নসদৃশ ঔষধি-উদ্ভিদে আৱৃত এই ৰুচিৰ নন্দন উদ্যানত—হে নন্দে, হে বাশিষ্ঠে—ইয়াত ৰম্যতা থাকক।

Verse 20

प्रजापतिसुते देवि चतुरस्रे महीयसि सुभगे सुव्रते देवि गृहे काश्यपि रम्यतां

হে দেৱী, প্ৰজাপতি-সুতে, হে কাশ্যপী! চতুৰস্ৰ ভূমিৰচনাত মহীয়সী, শুভে, সুব্ৰতে—এই গৃহত সুখে ৰমি অৱস্থান কৰা।

Verse 21

पूजिते परमाचार्यैर् गन्धमाल्यैर् अलङ्कृते भवभूतिकरे देवि गृहे भार्गवि रम्यतां

পৰম আচার্যসকলৰ দ্বাৰা পূজিতা, গন্ধ-মাল্যৰে অলংকৃতা, ভৱভূতি দানকাৰিণী হে দেৱী, হে ভাৰ্গৱী—এই গৃহত ৰম্যভাবে বাস কৰা।

Verse 22

अव्यक्ते व्याकृते पूर्णे मुनेरङ्गिरसः सुते इष्टके त्वं प्रयच्छेष्टं प्रतिष्ठां कारयाम्यहं

হে ইষ্টকা, অব্যক্ত আৰু ব্যক্ত—দুয়ো ৰূপে পূৰ্ণ; মুনি অঙ্গিৰসৰ কন্যা—তুমি অভীষ্ট দান কৰা, মই তোমাৰ প্ৰতিষ্ঠা সম্পাদন কৰিম।

Verse 23

देशस्वामिपुरस्वामिगृहस्वामिपरिग्रहे मनुष्यधनहस्त्यश्वपशुवृद्धिकरी भव

দেশস্বামী, পুৰস্বামী বা গৃহস্বামীৰ অধিকাৰ লাভত, তুমি মানুহ, ধন, হাতী, ঘোঁৰা আৰু পশুৰ বৃদ্ধি কৰোঁতা হওক।