Adhyaya 46

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पिण्डिकालक्ष्मादिलक्षणं नाम पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः अथ षट्चत्वारिंशो ऽध्यायः शालग्रामादिमूर्तिलक्षणकथनं भगवानुवाच शालग्रामादिमूर्तेश् च वक्ष्येहं भुक्तिमुक्तिदाः वासुदेवो ऽसितो द्वारे शालग्रामद्विचक्रकः

এইদৰে আগ্নেয় আদিমহাপুৰাণত ‘পিণ্ডিকা-লক্ষ্মী আদি-লক্ষণ’ নামৰ পঞ্চচত্বাৰিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া ‘শালগ্ৰামাদি মূৰ্তি-লক্ষণকথন’ নামৰ ষট্চত্বাৰিংশ অধ্যায় আৰম্ভ হয়। ভগৱানে ক’লে—ইয়াত মই ভুক্তি-মুক্তি দানকাৰী শালগ্ৰাম আদি ৰূপসমূহৰ লক্ষণ বৰ্ণনা কৰিম। বাসুদেৱ অশিতবৰ্ণ (শ্যামবৰ্ণ); তাৰ দ্বাৰ/ৰন্ধ্ৰত দুটা চক্ৰৰ চিহ্ন থাকিলে সেয়াই দ্বিচক্ৰ শালগ্ৰাম।

Verse 2

ज्ञेयः सङ्कर्षणो लग्नद्विचक्रो रक्त उत्तमः सूक्ष्मचक्रो बहुच्छिद्रः प्रद्युम्नो नीलदीघवः

যি চক্ৰত সংলগ্ন দ্বিচক্ৰৰ চিহ্ন থাকে, সি ৰক্তবৰ্ণ আৰু উৎকৃষ্ট ‘সংকৰ্ষণ’ বুলি জনা যায়। বহু ছিদ্ৰযুক্ত সূক্ষ্মধাৰ চক্ৰ নীলবৰ্ণ আৰু দীৰ্ঘাকৃতি ‘প্ৰদ্যুম্ন’ বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 3

पीतो निरुद्धः पद्माङ्गो वर्तुलो द्वित्रिरेखवान् कृष्णो नारायणो नाभ्युन्नतः शुषिरदीर्घवान्

সেই পীতবৰ্ণ ‘অনিরুদ্ধ’; পদ্মাঙ্গ (কমলসদৃশ অঙ্গবিশিষ্ট); বৃত্তাকাৰ; আৰু দুটা বা তিনিটা শুভ ৰেখাৰে লাঞ্ছিত। সেইয়েই কৃষ্ণবৰ্ণ ‘নাৰায়ণ’; উন্নত নাভিযুক্ত, গভীৰ আৰু দীৰ্ঘ নাভিকুহৰবিশিষ্ট।

Verse 4

परमेष्ठो साब्जचक्रः पृष्ठच्छिद्रकश् च विन्दुमान् स्थूलचक्रो ऽसितो विष्णुर्मध्ये रेखा गदाकृतिः

পৰমেষ্ঠীৰ চক্ৰ পদ্মচিহ্নিত; পিঠিত ছিদ্ৰযুক্ত আৰু মধ্যত বিন্দুযুক্ত। বিষ্ণুৰ চক্ৰ স্থূলধাৰ আৰু অশিতবৰ্ণ; তাৰ মধ্যভাগত গদাৰ আকৃতিৰ এটা ৰেখা থাকে।

Verse 5

नृसिंहः कपिकः स्थूलवक्रः स्यात् पञ्चविन्दुकः वराहः शक्तिलिङ्गः स्यात् तच्चक्रौ विषमौ सृतौ

নৃসিংহৰ (চিহ্ন) ‘কপিক’—স্থূল আৰু বক্র—আৰু পঞ্চবিন্দুযুক্ত হ’ব লাগে। বৰাহৰ (চিহ্ন) ‘শক্তিলিঙ্গ’ ৰূপ হ’ব লাগে; আৰু সেই দুটা চক্ৰ অসমান কৰি যথাস্থানত স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 6

इन्द्रनीलनिभः स्थूलस्त्रिरेखालाञ्छितः शुभः कूर्मस्तथोन्नतः पृष्ठे वर्तुलावर्तको ऽसितः

সেই ইন্দ্ৰনীলসদৃশ বৰ্ণৰ, স্থূল, শুভ আৰু তিন ৰেখাৰে লাঞ্ছিত। কূৰ্মাকাৰ আৰু উন্নত; আৰু পিঠিত অশিতবৰ্ণ বৃত্তাকাৰ আবর্ত থাকে।

Verse 7

हयग्रीवोङ्कुशावाररेखो नीलः सविन्दुकः पृथुश्च्च्छिद्रश्चेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वैकुण्ठः एकचक्रो ऽब्जी मणिभिः पुच्छरेखकः

হয়গ্ৰীৱৰ দেহত অঙ্কুশৰ চিহ্ন আৰু ৰক্ষাৰেখা থাকে; তেওঁ নীলবৰ্ণ, বিন্দু-চিহ্নযুক্ত, প্ৰশস্ত আৰু ছিদ্ৰ/চীৰ-চিহ্নবিশিষ্ট—এইবোৰ শুভ লক্ষণ। বৈকুণ্ঠৰ ক্ষেত্ৰত পুথি আৰু পাঠ/পঠন-চিহ্ন, এক চক্ৰ আৰু পদ্ম থাকে; পুচ্ছৰেখা মণিসদৃশ বিন্দুৰে অঙ্কিত।

Verse 8

मत्स्यो दीर्घस्त्रिविन्दुः स्यात् काचवर्णस्तु पूरितः श्रीधरो वनमालाङ्कः पञ्जरेखस्तु वर्तुलः

‘মৎস্য’ চিহ্ন দীঘল আৰু ত্ৰিবিন্দুযুক্ত হ’ব; ই কাচ/স্ফটিকসদৃশ বৰ্ণৰ আৰু পূৰ্ণভাৱে ভৰা যেন দেখা যাব। ইয়ে শ্ৰীধৰ, যি বনমালাৰে ভূষিত; পাঁজৰ/বক্ষৰেখা বৃত্তাকাৰ হ’ব।

Verse 9

वामनो वर्तुलश्चातिह्रस्वो नीलः सविन्दुकः श्यामस्त्रिविक्रमो दक्षरेखो वामेन विन्दुकः

বামন বৃত্তাকাৰ আৰু অতিশয় হ্ৰস্ব; তেওঁ নীলবৰ্ণ আৰু বিন্দু-চিহ্নযুক্ত। ত্ৰিবিক্ৰম শ্যামবৰ্ণ; সোঁফালে ৰেখা-চিহ্ন আৰু বাঁফালে বিন্দু-চিহ্ন ধাৰণ কৰে।

Verse 10

अनन्तो नागभोगाङ्गो नैकाभो नैकमूर्तिमान् स्थूलो दामोदरो मध्यचक्रो द्वाःसूक्ष्मविन्दुकः

তেওঁ অনন্ত; যাৰ দেহ নাগভোগ (কুণ্ডলী) সদৃশ; নানাবিধ দীপ্তি আৰু নানাবিধ ৰূপসম্পন্ন; স্থূল আৰু মহৎ; দামোদৰ (কটিত দাম/উদৰবন্ধৰ চিহ্নযুক্ত); মধ্যত চক্ৰ-চিহ্নধাৰী; আৰু দুটা সূক্ষ্ম বিন্দু-চিহ্নযুক্ত।

Verse 11

सुदर्शनस्त्वेकचक्रो लक्ष्मीनारायणो द्वयात् त्रिचक्रश्चाच्युतो देवस्त्रिचक्रको वा त्रिविक्रमः

এটা চক্ৰধাৰী সुदৰ্শন; দুটা চক্ৰধাৰী লক্ষ্মী-নাৰায়ণ। তিনিটা চক্ৰধাৰী দেৱ অচ্যুত; অথবা ত্ৰিচক্ৰধাৰীকেই ত্ৰিবিক্ৰম বুলিও কোৱা হয়।

Verse 12

जनार्दनश् चतुश् चक्रो वासुदेवश् च पञ्चभिः षट्वक्रश् चैव प्रद्युम्नः सङ्कर्षणञ्च सप्तभिः

জনাৰ্দনক চাৰি (নাম/উপাধি)ৰে স্তৱ কৰা হয়; চতুশ্চক্ৰক পাঁচেৰে; ষট্বক্ৰক ছয়েৰে; আৰু প্ৰদ্যুম্ন আৰু সংকর্ষণক প্ৰত্যেকে সাতটা নামৰে কীৰ্তন কৰা হয়।

Verse 13

पुरुषोत्तमोष्टचक्रो नवव्यूहो नवाङ्कितः दशावतारो दशभिर्दशैकेनानिरुद्धकः द्वादशात्मा द्वादशभिरत ऊर्ध्वमनन्तकः

তেওঁ পুৰুষোত্তম, অষ্টচক্ৰ (আঠ বিধ চক্ৰ-ৰূপ)ধাৰী; তেওঁ নব ব্যূহত বিন্যস্ত আৰু নব চিহ্নে অঙ্কিত। তেওঁ দশ অৱতাৰৰ অধীশ্বৰ; দশ আৰু এক (দশৰ অতীত) ৰূপে তেওঁ অনিরুদ্ধ। তেওঁ দ্বাদশাত্মা; আৰু দ্বাদশৰ ঊৰ্ধ্বে তেওঁ অনন্ত।