Adhyaya 105

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सामान्यप्रासादलक्षणं नाम चतुरधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चाधिकशततमो ऽध्यायः नगरादिवास्तुकथनं ईश्वर उवाच नगरग्रामदुर्गाद्या गृहप्रासादवृद्धये च द्वारे श्वभ्रबिद्धे इति ख , घ , ङ च मार्गवेधैश् च इति छ चुल्लीबिद्धे इति ख , ङ च शिलाबिद्धेन मूढतां इति ग , ज च नगरग्रामदुर्गादौ इति ख , छ , ज च नगरग्रामदुर्गाख्यमिति घ एकाशीतिपदैर् वस्तुं पूजयेत् सिद्धये ध्रुवं

এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত ‘সাধাৰণ প্ৰাসাদ-লক্ষণ’ নামৰ ১০৪তম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া ১০৫তম অধ্যায় ‘নগৰাদি বাস্তু-কথন’ আৰম্ভ। ঈশ্বৰে ক’লে—নগৰ, গাঁও, দুৰ্গ আদি ঠাইত গৃহ আৰু প্ৰাসাদৰ বৃদ্ধি-সমৃদ্ধিৰ বাবে ৯×৯ বাস্তু-মণ্ডলৰ একাশি পদেৰে বাস্তু-পুৰুষক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰিব লাগে; তাতে নিশ্চিত অচ্যুত সিদ্ধি লাভ হয়।

Verse 2

प्रागास्या दशधा नाड्यास्तासां नामानि च ब्रुवे शान्ता यशोवती कान्ता विशाला प्राणवाहिनी

পূব দিশত দহ প্ৰকাৰ নাড়ী আছে; সিহঁতৰ নাম মই কওঁ—শান্তা, যশোৱতী, কান্তা, বিশালা আৰু প্ৰাণবাহিনী।

Verse 3

सती वसुमती नन्दा सुभद्राथ मनोरमा उत्तरा द्वादशान्याश् च एकाशीत्यङ्घ्रिकारिका

সতী, বসুমতী, নন্দা, সুভদ্ৰা, মনোৰমা, উত্তৰা; লগতে আন বাৰটা নামো—এইদৰে একাশি ‘অঙ্ঘ্ৰি-কাৰিকা’ (পদ-নামাৱলি)ৰ সমষ্টি হয়।

Verse 4

हरिणी सुप्रभा लक्ष्मीर्विभूतिर्विमला प्रिया जया ज्वाला विशोका च स्मृतास्तत्रपादतः

তেওঁৰ পদদেশত এই নামসমূহ স্মৰণ কৰা হয়—হৰিণী, সুপ্ৰভা, লক্ষ্মী, বিভূতি, বিমলা, প্ৰিয়া, জয়া, জ্বালা আৰু বিশোকা।

Verse 5

ईशाद्यष्टाष्टकं दिक्षु यजेदीशं धनञ्जयं शक्रमर्कं तथा सत्यं भृशं व्योम च पूर्वतः

দিশাসমূহত ঈশ আদি অষ্টক-সমূহৰ পূজা কৰিব লাগে—ঈশ, ধনঞ্জয়, শক্ৰ, অৰ্ক, সত্য, ভৃশ আৰু ব্যোম; আৰু পূব দিশৰ পৰা ক্ৰমে স্থাপন/আৰাধনা কৰিব লাগে।

Verse 6

हव्यवाहञ्च पूर्वाणि वितथं भौममेव च कृतान्तमथ गन्धर्वं भृगं मृगञ्च दक्षिणे

পূব দিশত হব্যবাহ (অগ্নি), পূৰ্বাণী, বিতথ আৰু ভৌম (মঙ্গল) স্থাপন কৰিব; আৰু দক্ষিণত কৃতান্ত (যম), গন্ধৰ্ব, ভৃগু আৰু মৃগ নিযুক্ত কৰিব।

Verse 7

पितरं द्वारपालञ्च सुग्रीवं पुष्पदन्तकं वरुणं दैत्यशेषौ च यक्ष्माणं पश्चिमे सदा

পশ্চিম দিশত সদায় পিতৃগণ, দ্বাৰপাল, সুগ্ৰীৱ, পুষ্পদন্তক, বৰুণ, অৱশিষ্ট দৈত্যসকল আৰু যক্ষ্মাণ স্থাপন কৰা উচিত।

Verse 8

रोगाहिमुख्यो भल्लाटः सौभाग्यमदितिर्दितिः नवान्तः पदगो ब्रह्मा पूज्योर्धे च षडङ्घिगाः

‘ৰোগ’, ‘অহিমুখ্য’ (নাগৰ প্রধান), ‘ভল্লাট’, ‘সৌভাগ্য’, ‘অদিতি’, ‘দিতি’, ‘নবান্ত’, ‘পদগ’, ‘ব্ৰহ্মা’ আৰু ‘পূজ্য’—এইসকল (স্থাপ্য); লগতে ঊৰ্ধ্বভাগত ‘ষড়ঙ্ঘিগাঃ’ (ছয় পা-যুক্ত সত্তা)ও আছে।

Verse 9

ब्रह्मेशान्तरकोष्ठस्थ मायाख्यान्तु पद्द्वये तदधश्चापवत्साख्यं केन्द्रन्तरेषु षट्पदे

ব্ৰহ্মা আৰু ঈশৰ অন্তঃকোষ্ঠত, দুটা পদ্মদলৰ যুগ্মত ‘মায়া’ নামক (আসন/বীজ) স্থাপন কৰিব; আৰু তাৰ তলত, কেন্দ্ৰান্তৰত থকা ছয় দলে ‘আপবৎস’ নামকটোক স্থাপন কৰিব।

Verse 10

या दशान्याश्चेति ख , ग , घ , ङ , ज च सूत्रपादत इति ग सूत्रपातत इति छ शक्रमेकं तथापत्यमिति झ रोगाहिमोक्षेति ख , छ च सोमरूप्यदितौ दितिमिति ख षडङ्गका इति ग गोष्ठस्थ इति छ मरीचिकाग्निमध्ये तु सविता द्विपदस्थितः सावित्री तदधो द्व्यंशे विवस्वान् षट्पदे त्वधः

“য়া দশান্যাশ্চেতি”—খ, গ, ঘ, ঙ আৰু জ পাণ্ডুলিপিৰ পাঠ। “সূত্ৰপাদত ইতি”—গৰ পাঠ; “সূত্ৰপাতত ইতি”—ছৰ পাঠ। “শক্রমেকং তথাপত্যমিতি”—ঝৰ পাঠ। “ৰোগাহিমোক্ষেতি”—খ আৰু ছৰ পাঠ। “সোমৰূপ্যদিতৌ দিতিমিতি”—খৰ পাঠ। “ষড়ঙ্গকা ইতি”—গৰ পাঠ। “গোষ্ঠস্থ ইতি”—ছৰ পাঠ। মৰীচিকাগ্নিৰ মাজত সবিতা দ্বিপদ-স্থিতিত আছে; তাৰ তলত দ্ব্যংশত সাবিত্ৰী; আৰু অধিক তলত ষট্পদ-স্থিতিত বিবস্বান আছে।

Verse 11

पितृब्रह्मान्तरे विष्णुमिन्दुमिन्द्रं त्वधो जयं वरुणब्रह्मणोर्मध्ये मित्राख्यं षट्पदे यजेत्

পিতৃ-দেৱতা আৰু ব্ৰহ্মাৰ মাজৰ স্থানত বিষ্ণুৰ পূজা কৰিব; অন্য স্থানত চন্দ্ৰ আৰু ইন্দ্ৰৰ; আৰু তলত জয়াৰ। বৰুণ আৰু ব্ৰহ্মাৰ মাজত ‘মিত্ৰ’ নামক দেৱতাক ষট্পদ (ছয় পাঁপৰি) যন্ত্ৰত যজন কৰিব।

Verse 12

रोगब्रह्मान्तरे नित्यं द्विपञ्च रुद्रदासकम् तदधो द्व्यङ्घ्रिगं यक्ष्म षट्सौम्येषु धराधरं

‘ৰোগ’ পদ আৰু ‘ব্ৰহ্মা’ পদৰ মাজত নিত্য ‘দ্বি-পঞ্চ’ সংখ্যামতে ‘ৰুদ্ৰ-দাসক’ গোষ্ঠী বিন্যাস/জপ কৰিব। তাৰ তলত ‘দ্ব্যঙ্ঘ্ৰি’ ৰূপে যক্ষ্মা; আৰু ছয় ‘সৌম্য’ পদত ‘ধৰাধৰ’ বিন্যাস কৰিব।

Verse 13

चरकीं स्कन्दविकटं विदारीं पूतनां क्रमात् जम्मं पापं पिलिपिच्छं यजेदीशादिवाह्यतः

ক্ৰমে চৰকী, স্কন্দ-ৱিকট, বিদাৰী, পূতনা—ইহঁতক; তাৰ পিছত জম্ম, পাপ আৰু পিলিপিচ্ছ—ইহঁতক যজন/হোম কৰিব। ঈশ আদি গোষ্ঠীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বাহ্য পৰিধিত, উপদ্ৰৱ নিবারণৰ বাবে এই আচাৰ কৰিব।

Verse 14

एकाशीपदं वेश्म मण्डपश् च शताङ्घ्रिकः पूर्ववद्देवताः पूज्या ब्रह्मा तु षोडशांशके

বেশ্ম (মন্দিৰ) একাশীপদ (৮১ খণ্ড) বিন্যাসে নিৰ্মাণ কৰিব আৰু মণ্ডপ শতাঙ্ঘ্ৰিক (১০০ একক) পৰিমাপৰ হ’ব। দেৱতাসকলক পূৰ্ববৎ পূজা কৰিব; আৰু ব্ৰহ্মাক ষোড়শাংশ (ষোলতম ভাগ)ত প্ৰতিষ্ঠা/পূজা কৰিব।

Verse 15

मरीचिश् च विवस्वांश् च मित्रं पृथ्वीधरस् तथा दशकोष्ठस्थिता दिक्षु त्वन्ये बेशादिकोणगाः

মৰীচি, বিবস্বান (সূৰ্য), মিত্ৰ আৰু পৃথ্বীধৰ—ইহঁত দিশাসমূহৰ দহ কোষ্ঠত স্থিত। অন্য দেৱতাসকল বেশ আদি পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যৱৰ্তী কোণসমূহত (উপদিশাত) স্থিত হয়।

Verse 16

दैत्यमाता तथेशाग्नी मृगाख्यौ पितरौ तथा पापयक्ष्मानिलौ देवाः सर्वे सार्धांशके स्थिताः

দৈত্যমাতা, তদ্ৰূপ ঈশ আৰু অগ্নি, ‘মৃগ’ নামৰ যুগল আৰু পিতৃগণ; লগতে পাপ, যক্ষ্মা আৰু অনিল—এই সকলো দেৱতা সাৰ্ধাংশক বিভাগত অৱস্থিত।

Verse 17

यत्पाद्योकः प्रवक्ष्यामि सङ्क्षेपेण क्रमाद् गुह इति ख , छ च ब्रह्मान्ताः षोडशांशके इति ग , ज च पृथ्वीधरन्तथेति ख त्वन्येवेशादिके गणा इति ख , छ च दैत्यमाता भवेशाग्नी इति ख दैत्यमाता हरेशाग्नी इति घ , ज च यज्ञाद्योक इति ङ सदिग्विंशत्करैर् दैर्घ्यादष्टाविंशति विस्तरात्

এতিয়া মই ক্ৰমে সংক্ষেপে ‘গুহা’ শ্ৰেণী আদি পৰা আৰম্ভ হোৱা শিল্প-নিয়মসমূহ ক’ম—কিছুমান পাঠত ‘ব্ৰহ্মা’ পৰ্যন্ত, ষোড়শাংশ (১৬ ভাগ) বিভাজনসহ; তদ্ৰূপ ‘পৃথ্বীধৰ’ আদি; আৰু ‘বেশ’ আদি পৰা আৰম্ভ হোৱা গণসমূহ। পাঠভেদে ‘দৈত্যমাতা–ভৱেশ–অগ্নি’ অথবা ‘দৈত্যমাতা–হৰেশ–অগ্নি’ বোলা হয়; আৰু ‘যজ্ঞ’ আদি পৰা আৰম্ভ হোৱা সমষ্টিও আছে। দৈৰ্ঘ্য ১২০ হস্ত, বিস্তাৰ ২৮ হস্ত।

Verse 18

शिशिराश्रयः शिवाख्यश् च रुद्रहीनः सदोभयोः रुद्रद्विगुणिता नाहाः पृथुष्णोभिर्विना त्रिभिः

‘শিশিৰাশ্ৰয়’ আৰু ‘শিৱাখ্য’, ‘ৰুদ্ৰহীন’ আৰু ‘সদোভয়’; আৰু ‘নাহা’ গোষ্ঠীৰ সংখ্যা ‘ৰুদ্ৰ’ৰ দ্বিগুণ ধৰা হয়; ‘পৃথুষ্ণু’ নামৰ তিনিটা বাদ দি (গণনা)।

Verse 19

स्याद्ग्रहद्विगुणं दैर्घ्यात्तिथिभिश् चैव विस्तरात् सावित्रः सालयः कुड्या अन्येषां पृथक्स्त्रिंशांशतः

গৰ্ভগৃহ (গ্ৰহ)ৰ দৈৰ্ঘ্য (মানৰ) দ্বিগুণ হ’ব; আৰু বিস্তাৰ তিথি অনুসাৰে বৃদ্ধি কৰিব। সাৱিত্ৰ-প্ৰকাৰ সालय (মণ্ডপ/হল) আৰু তাৰ কুড্যা (আৱৰণ প্ৰাচীৰ) স্থিৰ কৰিব; অন্য প্ৰকাৰত প্ৰতিটোৰ মাপ ত্ৰিংশাংশ (৩০ ভাগৰ ১) বিভাজনে পৃথক পৃথককৈ নিৰ্ণয় কৰিব।

Verse 20

कुड्यपृथुपजङ्घोच्चात् कुड्यन्तु त्रिगुणोच्छयं कुड्यसूत्रसमा पृथ्वी वीथी भेदादनेकधा

প্ৰাচীৰৰ পুৰত্ব আৰু তাৰ পজঙ্ঘা (আধাৰ-পট্টি) উচ্চতাৰ আধাৰত প্ৰাচীৰৰ উচ্চতা ত্ৰিগুণ কৰিব লাগে। ভূমিস্তৰ প্ৰাচীৰ-সূত্ৰ (দোৰ/ৰেখা)ৰ সমান ৰাখিব লাগে। বীথি (পথ/কৰিডৰ) ভেদ অনুসাৰে নানাবিধ।

Verse 21

भद्रे तुल्यञ्च वीथीभिर्द्वारवीथी विनाग्रतः श्रीजयं पृष्ठतो हीनं भद्रोयं पार्श् चयोर्विना

ভদ্ৰা বিন্যাসত দ্বাৰ-ৱীথী আন সকলো ৱীথীৰ সমান হ’ব, কিন্তু সম্মুখত অগ্ৰ-প্ৰক্ষেপ (উভাৰ) নাথাকিব। শ্ৰীজয় বিন্যাস পশ্চাতে হীন; এই ভদ্ৰা ৰূপ দুয়ো পাৰ্শ্বত পাৰ্শ্ব-বিস্তাৰবিহীন।

Verse 22

गर्भपृथुसमा वीथी तदर्धार्धेन वा क्वचित् वीथ्यर्धेनोपवीथ्याद्यमेकद्वित्रिपुरान्वितम्

মুখ্য ৱীথীৰ প্ৰস্থ গৰ্ভ (অন্তঃকেন্দ্ৰ)ৰ প্ৰস্থৰ সমান হ’ব; কেতিয়াবা তাৰ অর্ধেকো হ’ব পাৰে। উপৱীথি আদি ৱীথীৰ অর্ধ-প্ৰস্থে নিৰ্মেয়; আৰু বিন্যাস এক, দ্বি বা ত্ৰি পুৰা (নগৰ-খণ্ড)সহ হ’ব পাৰে।

Verse 23

सामान्यानाथ गृहं वक्ष्ये सर्वेषां सर्वकामदं एकद्वित्रिचतुःशालमष्टशालं यथाक्रमात्

এতিয়া মই সাধাৰণ (সৰ্বোপযোগী) গৃহ-বিন্যাস বৰ্ণনা কৰিম, যাক সকলোৰে বাবে সৰ্বকামপ্ৰদ বুলি কোৱা হয়—একশালা, দ্বিশালা, ত্ৰিশালা, চতুঃশালা আৰু অষ্টশালা, যথাক্ৰমে।

Verse 24

एकं याम्ये च सौमास्यं द्वे चेत् पश्चात् पुरोमुखम् चतुःशालन्तु साम्मुख्यात्तयोरिन्द्रेन्द्रमुक्तयोः

যাম্য (দক্ষিণ) দিশত এটা মুখ/দুৱাৰ থাকিব, আৰু সৌম্য (উত্তৰ) দিশত উত্তৰাভিমুখ হ’ব। যদি দুটা মুখ হয়, তেন্তে এটা পশ্চিমাভিমুখ আৰু এটা পূৰ্বাভিমুখ (পশ্চাত্-পুরঃ) ৰাখিব। কিন্তু চতুঃশালাত সিহঁত পৰস্পৰ সম্মুখে থাকিব; তেতিয়া ইন্দ্ৰ-সম্বন্ধীয় ঐশ্বৰ্য আৰু ইন্দ্ৰ-মুক্তি (মোক্ষ) ফল কোৱা হৈছে।

Verse 25

शिवास्यमम्बुपास्यैष इन्द्रास्ये यमसूर्यकं र इत्य् आदिः, त्रिगुणोच्छ्रयमित्यन्तः पाठो झ पुस्तके नास्ति गर्भपीठसमा इति ख , घ , झ च सौम्यास्यं द्वे द्वे पश्चात्पुरोमुखमिति ख सौम्याख्यं द्वे च पश्चादधोमुखमिति झ सावित्रः सालयः कोटीनां तपसा प्राक्सौम्यस्थे च दण्दाख्यं प्राग्याम्ये वातसञ्ज्ञकं

ইয়াত মুখ (আস্য) আৰু স্থান-ন্যাস সম্পৰ্কে পাঠান্তৰ লিপিবদ্ধ—“শিৱাস্য… অম্বুপাস্য…” আৰু ইন্দ্ৰাস্যৰ বাবে “যমসূৰ্যক…” (‘ৰ’ অক্ষৰে আৰম্ভ)। “ত্রিগুণোচ্ছ্ৰয়ম্”ত শেষ হোৱা পাঠ ঝ-প্ৰতিত নাই। “গৰ্ভপীঠসমা” বাক্য খ, ঘ আৰু ঝ প্ৰতিত প্ৰমাণিত। ‘সৌম্য’ মুখ বিষয়ে—খ পাঠত “দুই-দুই, পিছত, পুৰোমুখ”; ঝ পাঠত “সৌম্যাখ্য দুই, পিছত, অধোমুখ”। লগতে—‘সাৱিত্ৰ’ক কোটি তপস্যাৰে ‘সালয়’ বুলি কোৱা হৈছে; আৰু সৌম্যৰ পূৰ্বে ‘দণ্ড’ নামক, যাম্যৰ পূৰ্বে (আগ্নেয়) ‘বাত’ সঞ্জ্ঞক স্থান নিৰ্দেশিত।

Verse 26

आप्येन्दौ गृहवल्याख्यं त्रिशूलं तद्विनर्धिकृत् पूर्वशलाविहीनं स्यात् सुक्षेत्रं वृद्धिदायकं

আপ্য আৰু ইন্দু দিশাৰ খণ্ডত ‘গৃহবলী’ নামৰ চিহ্ন আৰু ‘ত্ৰিশূল’ লক্ষণ যদি নিৰ্দোষ (অৰ্ধাংশে হ্ৰাস নোহোৱা) হয় আৰু পূৰ্বৰ ‘শালা’ দোষ নাথাকে, তেন্তে সেই ভূমিখণ্ড উত্তম; বৃদ্ধি‑সমৃদ্ধিদায়ক।

Verse 27

याम्ये हीने भवेच्छूली त्रिशालं वृद्धिकृत् परं यक्षघ्नं जलहीनौकः सुतघ्नं बहुशत्रुकृत्

যাম্য (দক্ষিণ) দিশা হীন/অশুভ হলে শূলৰ উদ্ভৱ সূচিত হয়। ‘ত্ৰিশাল’ক পৰম বৃদ্ধি‑কাৰক বোলা হৈছে। ই যক্ষনাশ, জলহীন গৃহ, পুত্ৰহানি আৰু বহু শত্রুৰ উদয় ঘটায়।

Verse 28

र्नास्ति प्रकरणान्तरीयपाथोयमत्र लेखकभ्रमात् समागत इति भाति गृहशल्याख्यमिति ख पूर्वशाखाविहीनमिति ङ याम्ये हीने भवेच्चुल्ली त्रिशास्त्रं दितितत्परमिति झ याम्ये हीने भवेच्छत्री त्रिशालं वित्तहृत्परमिति ग इन्द्रादिक्रमतो वच्मि ध्वजाद्यष्टौ गृहाण्यहं प्रक्षालानुस्रगावासमग्नौ तस्य महानसं

ইয়াত লেখকৰ ভ্ৰমৰ বাবে অন্য প্ৰকৰণৰ পাঠ সোমাই পৰিছে—এনে বোধ হয়। (পাঠান্তৰ:) ‘গৃহশল্য’ নামৰ গৃহদোষ (খ); ‘পূৰ্বশাখাবিহীন’ (ঙ)। ‘যাম্যে হীনে ভবেচ্চুল্লী, ত্ৰিশাস্ত্ৰং দিতিতত্পৰং’ (ঝ); অথবা ‘যাম্যে হীনে ভবেচ্ছত্রী, ত্ৰিশালং বিত্তহৃত্পৰং’ (গ)। এতিয়া ইন্দ্ৰাদি ক্ৰমে ধ্বজাদি আঠ প্ৰকাৰ গৃহ ক’ম—প্ৰক্ষাল, অনুস্ৰগ, আৱাস, অগ্নি; আৰু সেই (অগ্নিগৃহৰ) মহানস অৰ্থাৎ ৰান্ধনীঘৰ।

Verse 29

याम्ये रसक्रिया शय्या धनुःशस्त्राणि रक्षसि धनमुक्त्यम्वुपेशाख्ये सम्यगन्धौ च मारुते

যাম্য (দক্ষিণ) দিশাত ৰসক্ৰিয়া (খাদ্য‑প্ৰস্তুতি) আৰু শয্যা বিধেয়। ৰাক্ষসী দিশাত ধনু‑শস্ত্ৰ। উপেশা নামৰ অংশত ধন‑মুক্তা আদি সুৰক্ষিত ৰাখিব লাগে। মাৰুত (বায়ু) দিশাত যথাযথ সুগন্ধ (ধূপ‑ইত্ৰ) স্থাপনীয়।

Verse 30

सौम्ये धनपशू कुर्यादीशे दीक्षावरालयं स्वामिहस्तमितं वेश्म विस्तारायामपिण्डिकं

সৌম্য (উত্তৰ) দিশাত ধন‑পশুৰ স্থান কৰা উচিত। ঈশ (ঈশান/উত্তৰ‑পূৰ্ব) দিশাত দীক্ষামণ্ডপ আৰু বৰালয় (আবৰণ/ঢাকনি পথ) বিধেয়। গৃহৰ মাপ গৃহস্বামীৰ হস্ত‑প্ৰমাণে হ’ব; আৰু প্ৰস্থ‑দৈৰ্ঘ্যত পিণ্ডিকা সদৃশ উঁচু অংশ (অপিণ্ডিক) নাথাকিব।

Verse 31

त्रिगुणं हस्तसंयुक्तं कृत्वाष्टांशैहृतं तथा तच्छेषोयं स्थितस्तेन वायसान्तं ध्वजादिकं

প্ৰদত্ত সংখ্যাক ত্ৰিগুণ কৰি তাত ‘হস্ত’ৰ মান যোগ কৰি, তাৰ পাছত আঠেৰে ভাগ কৰিব লাগে। যি অৱশিষ্ট থাকে, তাৰ দ্বাৰা ‘বায়স’ৰ পৰা ‘ধ্বজ’ আদি শ্ৰেণী নিৰ্ণীত হয়।

Verse 32

त्रयः पक्षाग्निवेदेषु रसर्षिवसुतो भवेत् सर्वनाशकरं वेश्म मध्ये चान्ते च संस्थितं

ত্ৰিপক্ষৰ বিধান আৰু অগ্নি-ৱেদ গণনাত সংখ্যা ‘ৰস–ঋষি–বসু’ (অৰ্থাৎ ৬–৭–৮) হয়। এই বিন্যাস যদি গৃহৰ মাজত বা অন্তত স্থিত হয়, তেন্তে ই সৰ্বনাশকাৰী হয়।

Verse 33

तस्माच्च नवमे भागे शुभकृन्निलयो मतः तन्मधे मण्डपः शस्तः समो वा द्विगुणायतः

সেয়ে নবম ভাগত ‘শুভকৃত্’ৰ নিলয় নিৰ্ধাৰিত। তাৰ মাজত মণ্ডপ প্ৰশস্ত—সম (বৰ্গাকাৰ) বা দ্বিগুণায়ত (দৈৰ্ঘ্য দ্বিগুণ আয়তাকাৰ) হওক।

Verse 34

प्रत्यगाप्ये चेन्दुयमे हट्ट एव गृहावली एकैकभवनाख्यानि दिक्ष्वष्टाष्टकसङ्ख्यया

পশ্চিম আৰু বায়ব্য দিশত ‘হট্ট’ (বজাৰ-পথ)কেই গৃহাৱলী (ঘৰৰ শাৰী) ৰূপে বিন্যাস কৰিব লাগে। আৰু দিশসমূহত আঠ-আঠ সংখ্যাৰ ক্ৰমে প্ৰতিটো ভৱনৰ নাম নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে।

Verse 35

ईशाद्यदितिकान्तानि फलान्येषां यथाक्रमं भयं नारी चलत्वं च जयो वृद्धिः प्रतापकः

‘ঈশ’ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ‘অদিতিকান্ত’লৈ, ইয়াৰ ফল ক্ৰমে—ভয়, নাৰীপ্ৰাপ্তি, চঞ্চলতা, জয়, বৃদ্ধি (সমৃদ্ধি) আৰু প্ৰতাপ (তেজ) হয়।

Verse 36

आङ्गैर् हतं तथेति घ , ज च कृत्वाष्टांशहतस्तथेति झ तस्मात्तु इति झ प्रागीशे चेन्दुयाम्ये वेति ख प्रागाप्ये चेन्दुयाम्ये इति छ , झ च सर्वनाशकरमित्यादिः, यथाक्रममित्यन्तः पाठो ज पुस्तके नास्ति धर्मः कलिश् च नैस्व्यञ्च प्राग्द्वारेष्वष्टसु ध्रुवं दाहो ऽसुखं सुहृन्नाशो धननाशो मृतिर्धनं

পূব দিশাৰ আঠটা দুৱাৰ-স্থানত ক্ৰম অনুসাৰে স্থিৰ ফল হয়—ধৰ্মহানি, কলহ, দাৰিদ্ৰ্য, দাহ/অগ্নি, দুখ, সুহৃদ-নাশ, ধন-নাশ আৰু মৃত্যু।

Verse 37

शिल्पित्वं तनयः स्याच्च याम्यद्वारफलाष्टकम् आयुःप्राव्राज्यशस्यानि धनशान्त्यर्थसङ्क्षयाः

দক্ষিণ (যাম্য) দুৱাৰৰ আঠ ফল—শিল্পকৌশল, পুত্ৰলাভ; দীঘলীয়া আয়ু, প্ৰব্ৰজ্যা/পৰিব্ৰাজক জীৱন, শস্যসমৃদ্ধি, ধন, শান্তি, অৰ্থ/উদ্দেশ্যলাভ আৰু ক্ষতি হ্ৰাস।

Verse 38

शोषं भोगं चापत्यञ्च जलद्वारफलानि च रोगो मदार्तिमुख्यत्वं चार्थायुः कृशता मतिः

জল-সম্পৰ্কীয় দুৱাৰৰ ফল—শোষ/ক্ষয়, ভোগ, সন্তানলাভ; লগতে ৰোগ, মদ/মত্ততাৰ পীড়া, প্রধানত্ব, অৰ্থ/ধনলাভ, আয়ু, কৃশতা আৰু মতি/বিবেক।

Verse 39

मानश् च द्वारतः पूर्व ऊतरस्यान्दिशि क्रमात्

মান (মাপ) দুৱাৰৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰথমে পূব দিশত, তাৰ পিছত ক্ৰম অনুসাৰে উত্তৰ দিশলৈ বিন্যাস কৰিব লাগে।