Adhyaya 159

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे स्रावाद्यशौचं नाम अष्टपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथैकोनषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः असंस्कृतादिशौचं पुष्कर उवाच संस्कृतस्यासंस्कृतस्य स्वर्गो मोक्षो हरिम्मृतेः अस्थ्नाङ्गङ्गाम्भसि क्षेपात् प्रेतस्याभ्युदयो भवेत्

এইদৰে আগ্নেয় মহাপুৰাণত ‘স্ৰাৱাদ্যাশৌচ’ নামৰ একশ আঠান্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া ‘অসংস্কৃতাদিশৌচ’ নামৰ একশ ঊনষাটতম অধ্যায় আৰম্ভ। পুষ্কৰে ক’লে—সংস্কৃত আৰু অসংস্কৃত উভয়ৰে মৃত্যুকালে হৰি-স্মৰণে স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ লাভ হয়; আৰু অস্থি গঙ্গাজলত ক্ষেপ কৰিলে প্ৰেতৰ অভ্যুদয় হয়।

Verse 2

आपात इति ख , छ च अननेप्येवमेवं स्यादित्यादिः, भोक्तुरेकमहोन्यथेत्यन्तः पाठः घ , झ , ञ पुस्तकत्रयेषु नास्ति गङ्गातोये नरस्यास्थि यावत्तावद्दिवि स्थतिः आत्मनस्त्यागिनां नास्ति पतितानां तथा क्रिया

পাঠান্তৰ-টীকা: খ আৰু ছ পাণ্ডুলিপিত পাঠ ‘আপাত…’ৰে আৰম্ভ। ‘অননেপ্যেবমেবং স্যাদ…’ অংশ আৰু শেষৰ ‘ভোক্তুরেকমহোऽন্যথা’ পাঠ ঘ, ঝ, ঞ—এই তিন পাণ্ডুলিপিত নাই। — শ্লোক: গঙ্গাজলত মানুহৰ অস্থি যিমান সময় থাকে, সিমান সময় সি স্বৰ্গত অৱস্থিত থাকে। আত্মত্যাগী (আত্মহত্যাকাৰী) আৰু পতিতসকলৰ বাবে তেনে ক্ৰিয়া (অন্ত্যেষ্টি আদি) বিধেয় নহয়।

Verse 3

तेषामपि तथा गाङ्गे तोये ऽस्थ्नां पतनं हितं तेषां दत्तं जलं चान्नं गगने तत् प्रलीयते

তেওঁলোকৰ বাবেও গঙ্গাজলত অস্থি ক্ষেপ কৰা হিতকৰ; আৰু তেওঁলোকৰ নিমিত্তে দিয়া জল আৰু অন্ন (এদৰে নকৰিলে) আকাশত লয় হৈ নিষ্ফল হয়।

Verse 4

अनुग्रहेण महता प्रेतस्य पतितस्य च नारायणबलिः कार्यस्तेनानुग्रहमश्नुते

মহৎ কৰুণাৰে প্ৰেত আৰু পতিতৰ বাবেও নাৰায়ণ-বলি কৰা উচিত; সেই কৰ্মৰ দ্বাৰাই দিব্য অনুগ্ৰহ লাভ হয়।

Verse 5

अक्षयः पुण्डरीकाक्षस्तत्र दत्तं न नश्यति पतनात्रायते यस्मात् तस्मात् पात्रं जनार्दनः

পুণ্ডৰীকাক্ষ (বিষ্ণু) অক্ষয়; তাত দিয়া দান নষ্ট নহয়। যিহেতু তেওঁ পতনৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰে, সেয়ে জনাৰ্দনেই পৰম পাত্ৰ।

Verse 6

पततां भुक्तिमुक्त्यादिप्रद एको हरिर्ध्रुवं दृष्ट्वा लोकान् म्रियमाणान् सहायं धर्ममाचरेत्

পতনশীলক ভোগ-মুক্তি আদি দানকাৰী নিশ্চিতভাৱে একমাত্ৰ হৰি। লোকসমূহ মৰণশীল দেখি, সহায়ৰূপে ধৰ্ম আচৰণ কৰা উচিত।

Verse 7

मृतो ऽपि बान्धवः शक्तो नानुगन्तुं नरं मृतं जायावर्जं हि सर्वस्य याम्यः पन्था विभिद्यते

মৃত আত্মীয়ও মৃত মানুহক অনুসৰণ কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। পত্নীক বাদ দি সকলোৰে যাম্য পথ (যম-মাৰ্গ) পৃথক হয়।

Verse 8

धर्म एको व्रजत्येनं यत्र क्वचन गामिनं श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकं

যি মানুহ য’তে ক’তেও যায়, তাৰ সৈতে একমাত্ৰ ধৰ্মই যায়। সেয়ে কাইলৈৰ কাম আজি কৰা, আৰু অপৰাহ্ণৰ কাম পূৰ্বাহ্ণতেই কৰা।

Verse 9

न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतः वास्य न वा कृतं क्षेत्रापणगृहासक्तमन्यत्रगतमानसं

মৃত্যু অপেক্ষা নকৰে—কাৰ্য সম্পন্ন হ’লেও নহ’লেও। যি ক্ষেত, বজাৰ আৰু ঘৰলৈ আসক্ত আৰু মন অন্যত্ৰ ভ্ৰমণ কৰে, তাক সি লৈ যায়।

Verse 10

वृकीवीरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति न कालस्य प्रियः कश्चिद् द्वेष्यश्चास्य न विद्यते

(বৃকীবীৰণলৈও) আহি মৃত্যু তাক লৈ যায়। কালৰ কোনো প্ৰিয় নাই, আৰু কোনো দ্বেষ্যও নাই।

Verse 11

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे प्रसह्य हरिते जनं नाप्राप्तकालो म्रियते बिद्धः शरशतैर् अपि

আয়ুষ্য ধাৰণ কৰা কৰ্ম ক্ষীণ হ’লে কাল বলপূৰ্বক মানুহক হৰণ কৰে। কিন্তু যাৰ নিৰ্ধাৰিত সময় আহা নাই, সি শত শত শৰ বিদ্ধ হলেও নুমৰে।

Verse 12

कुशाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति पन्था विभज्यते इति ग धर्म एवेति ज औषधानि न मन्त्राद्यास्त्रायन्ते मृत्युनान्वितं

কুছাৰ অগ্ৰে অলপ স্পৰ্শ হলেও যাৰ কাল আহি পৰিছে সি জীয়াই নাথাকে। কোৱা হয়—‘পথ বিভক্ত’ (অর্থাৎ জীৱনৰ গতি নিৰ্ধাৰিত); সত্যতে ৰক্ষা কৰে ধৰ্মই। ঔষধ বা মন্ত্রাদি মৃত্যুবদ্ধক ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰে।

Verse 13

वत्सवत् प्राकृतं कर्म कर्तारं विन्दति ध्रुवं अव्यक्तादि व्यक्तमध्यमव्यक्तनिधनं जगत्

প্ৰাকৃত কৰ্ম বাছুৰৰ দৰে নিশ্চিতভাৱে নিজৰ কৰ্তাক বিচাৰি পায়। জগত অব্যক্তৰ পৰা আৰম্ভ, মাজত ব্যক্ত, আৰু শেষত পুনৰ অব্যক্ততেই লয় পায়।

Verse 14

कौमारादि यथा देहे तथा देहान्तरागमः नवमन्यद्यथा वस्त्रं गृह्णात्येवं शरीरिकं

যেনেকৈ এই একে দেহতেই কৌমাৰ্য আদি অৱস্থাৰ পৰিবর্তন হয়, তেনেকৈ অন্য দেহলৈ গমনো হয়; আৰু যেনেকৈ মানুহে নতুন, ভিন্ন বস্ত্ৰ গ্ৰহণ কৰে, তেনেকৈ দেহধাৰী অন্য দেহ ধাৰণ কৰে।

Verse 15

देही नित्यमबध्यो ऽयं यतः शोकं ततस्त्यजेत्

দেহধাৰী আত্মা সদায় অবদ্ধ; সেয়ে শোক ত্যাগ কৰা উচিত।