Adhyaya 210
Mahā-dānāni (The Great Gifts) — Ṣoḍaśa Mahādāna, Meru-dāna, and Dhenū-dāna Procedure
দানৰ লক্ষণ বৰ্ণনাৰ পাছত অগ্নিদেৱে মহাদানৰ সুসংগঠিত বিধান প্ৰকাশ কৰে। তুলাপুৰুষ আৰু হিৰণ্যগৰ্ভৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ষোড়শ মহাদান উল্লেখ—ব্ৰহ্মাণ্ডৰ প্ৰতিমা, কল্পবৃক্ষ/কল্পলতা, গো-সহস্ৰ, স্বৰ্ণ কামধেনু, অশ্ব, ৰথ আদি স্বৰ্ণনির্মিত দান, লগতে বিশ্বচক্ৰ আৰু সপ্তসাগৰ-মডেলৰ দৰে আচারগত অৰ্পণ। তাৰ পাছত ‘মেৰু-দান’ক পৰ্বতদানৰূপে—ধান্য, লৱণ, গুড়, সোণ, তিল, কপাহ, ঘৃত, ৰূপা, চিনি আদি দ্ৰোণ, ভাৰ, পল, তুলা আদি নিৰ্দিষ্ট মাপে মণ্ডপ-মণ্ডলত দেবপূজাৰ পাছত সাজি যোগ্য ব্ৰাহ্মণক সমৰ্পণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। পৰৱৰ্তী অংশত দহ ধেনূ-দান (গুড়-, ঘৃত-, তিল-, জল-, ক্ষীৰ-, মধু-ধেনূ আদি) — ঘট বা ৰাশি কৰি গঢ়াৰ নিয়ম, দিশা-নিয়ম (গাই পূৰ্বমুখী, পা উত্তৰাভিমুখ), আৰু বিশেষকৈ গুড়ধেনূৰ উপাদান, বৰ্ণ, অলংকাৰ আদিৰ সূক্ষ্ম প্ৰতিমাবিধান দিয়া হৈছে। লক্ষ্মীকেন্দ্ৰিক মন্ত্রে ধেনুৰূপা দেবীক স্বাহা/স্বধা আৰু বিশ্বশক্তিৰ সৈতে একাত্ম কৰি দান সম্পন্ন হয়। ফলশ্ৰুতিত স্বৰ্গলাভ, কপিলা গোৱে বংশোন্নতি, আৰু মৃত্যুসন্নিধিত বৈতৰণী-ধেনূ যমদ্বাৰত পাৰ হ’বলৈ সহায়—এইদৰে বিধিশুদ্ধিক মুক্তিৰ আশ্বাসৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It standardizes ritual charity through exact metrology and grading—droṇa/āḍhaka for capacity and pala/tulā/bhāra for weight—applied to Meru-dāna ‘mountain’ heaps and to the modeled dhenū-gifts, including orientation, materials, and recipient protocol.
By converting wealth into a consecrated act—performed with worship, mantras, and correct measures—it frames dāna as a purifier that yields puṇya, śānti, and eligibility for Bhukti and Mukti, culminating in death-proximate rites (Vaitaraṇī-dāna) aimed at safe passage beyond Yama’s threshold.