
Śrīrāmāvatāra-kathana (Account of the Rāma Incarnation) — Kiṣkindhā Alliance and the Search for Sītā
এই অধ্যায়ত কিষ্কিন্ধা প্ৰসঙ্গৰ জৰিয়তে শ্ৰীৰামৰ অৱতাৰ-লীলা আগবাঢ়ে। শোকাকুল ৰাম পম্পালৈ আহি হনুমানৰ পথপ্ৰদৰ্শনত সুগ্ৰীৱৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰে। বিশ্বাস স্থাপনৰ বাবে তেওঁ একে বাণে সাতটা তালগছ ভেদ কৰে আৰু দণ্ডুভিৰ দেহ দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰে; তাৰ পিছত বালীক বধ কৰি ভ্ৰাতৃবৈৰ শান্ত কৰি সুগ্ৰীৱক ৰাজ্যত প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সুগ্ৰীৱে বিলম্ব কৰাত ৰাম মাল্যৱত পৰ্বতত চাতুৰ্মাস্য পালন কৰে; লক্ষ্মণৰ তিৰস্কাৰত সুগ্ৰীৱ অনুতপ্ত হৈ কঠোৰ সময়নিয়মে অনুসন্ধানদল পঠায় আৰু দক্ষিণ পথৰ বাবে হনুমানক ৰামৰ মুদ্ৰিকা দিয়ে। দক্ষিণ দল হতাশ হ’লে সম্পাতিয়ে লংকাৰ অশোকবাটিকাত সীতাৰ অৱস্থান জনাই, পৰৱৰ্তী উদ্ধাৰ-যোজনাৰ বাবে নিৰ্ণায়ক দিশা প্ৰদান কৰে।
Verse 1
ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रेषित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विरथ इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः आह्वयामास इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह
নাৰদে ক’লে—ৰামে পম্পা সৰোবৰলৈ গৈ শোকত সেই ৰাতি কটালে। তাৰ পিছত হনুমানৰ নেতৃত্বত সুগ্ৰীৱৰ ওচৰলৈ গৈ ৰামে তেওঁৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিলে।
Verse 2
सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं
দৰ্শকৰ সন্মুখতে তেওঁ এটা বাণেৰে সাতটা তালগছ ভেদ কৰিলে আৰু পায়েৰে দুন্দুভিৰ দেহ দহ যোজন দূৰলৈ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 3
तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम् किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्
ভাই হৈয়ো বৈৰ সৃষ্টিৰ কাৰণ হোৱা সেই শত্রু বালিক বধ কৰি ৰামে কিষ্কিন্ধা আৰু বানৰ-ৰাজ্যৰ অধিকাৰ ৰুমান্তাৰাক অৰ্পণ কৰিলে।
Verse 4
ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते
ঋষ্যমূক পৰ্ব্বতত কিষ্কিন্ধাৰ অধিপতিয়ে হৰীশ (ৰাম)ক ক’লে—“যেনেকৈ তুমি সীতাক পুনৰ লাভ কৰিবা, হে ৰাম, তেনেকৈ মই তোমাৰ বাবে তদনুৰূপ কাৰ্য কৰিম।”
Verse 5
तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं
এই কথা শুনি তেওঁ মাল্যৱৎ পৰ্বতৰ ঢালত থাকি চাতুৰ্মাস্য ব্ৰত পালন কৰিলে; কিয়নো কিষ্কিন্ধাত সুগ্ৰীৱ দৰ্শনৰ বাবে আহিল নাছিল।
Verse 6
तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम् न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः
তেতিয়া ৰামৰ আদেশ অনুসৰি লক্ষ্মণে ক’লে—“ৰাঘৱৰ ওচৰলৈ যা; সেই পথ সংকুচিত নহয়—যে পথে বালী গৈছিল আৰু নিহত হৈছিল।”
Verse 7
समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्
“সময়মতে স্থিৰ থাক, সুগ্ৰীৱ; বালীৰ পথ অনুসৰণ নকৰিবা।” সুগ্ৰীৱ ক’লে—“মই আসক্তিত জড়াই আছিলোঁ; সময় পাৰ হৈ গ’ল বুলি বুজা নাছিলোঁ।”
Verse 8
इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे
এইদৰে কৈ তেওঁ ৰামৰ ওচৰলৈ গৈ প্ৰণাম কৰি হৰীশ্বৰ ক’লে—“সীতাৰ অনুসন্ধানৰ বাবে সকলো বানৰক একত্ৰ কৰি আনা হৈছে।”
Verse 9
आनरेन्द्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अब्रवीत्तत् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्राप्स्यसि यथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुग्रीवमाह सङ्क्रुद्ध इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः सुग्रीव ऋद्धिसंसक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम् पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्
তোমাৰ পৰামৰ্শ অনুসাৰে মই অনুসন্ধান-দল পঠাম; তেওঁলোকে জানকীক বিচাৰক। পূৰ্ব দিশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি এক মাহৰ ভিতৰত উভতি আহক; মাহৰ অধিক দেৰি কৰিলে মই তেওঁলোকক বধ কৰিম।
Verse 10
इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्
এইদৰে আদেশ পোৱাত বানৰসকলে পূৰ্ব, পশ্চিম আৰু উত্তৰ পথেদি গ’ল; তেওঁলোকে সুগ্ৰীৱৰ সৈতে ৰামৰ ওচৰলৈ গ’ল, কিন্তু জানকীক নেদেখিলে।
Verse 11
रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके
ৰামৰ মুদ্ৰিকা লৈ হনুমান বানৰসকলৰ সৈতে দক্ষিণ পথেদি সুপ্ৰভাৰ গুহাৰ ওচৰত অনুসন্ধান কৰিবলৈ ওলাই গ’ল।
Verse 12
मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम् ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः
একমাহ অপেক্ষা কৰাৰ সংকল্প কৰিও জানকীক নেদেখি তেওঁলোকে ক’লে—“আমি বৃথাই মৰিম; জটায়ুৱেই সঁচাকৈ ধন্য।”
Verse 13
सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं
“সীতাৰ বাবে যিয়ে প্ৰাণ ত্যাগ কৰিছিল আৰু ৰাৱণৰ হাতত ৰণত নিহত হৈছিল”—এই কথা শুনি সম্পাতিয়ে কপি-ভক্ষণ ত্যাগ কৰি ক’লে।
Verse 14
भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम् अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः
জটায়ু নিশ্চয় মোৰ ভ্ৰাতা। মই ময়ূৰ সূৰ্য্যমণ্ডললৈ উৰি গৈছিলোঁ; সূৰ্যৰ দাহতাপৰ পৰা ৰক্ষিত হৈ পুনৰ উভতি আহিলোঁ। পাখি দগ্ধ হ’লেও মই মেঘপথগামী হ’লোঁ।
Verse 15
रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम् पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल
ৰামৰ বাৰ্তা শুনি মোৰ পাখি যেন পুনৰ জন্মিল। এতিয়া মই নিশ্চয় জানকীক দেখিম—শুনা যায় তেওঁ অশোকবনিকালৈ গৈ লংকাত উপস্থিত হৈছে।
Verse 16
शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै
শত যোজন বিস্তৃত লৱণসমুদ্ৰত ত্ৰিকূট পৰ্বতত, সুগ্ৰীৱসহ ৰামক চিনাক্ত কৰি বানৰসকলে নিশ্চয় সংবাদ জনাওক।
It serves as a public pramāṇa (proof) of Rāma’s capability, legitimizing the alliance with Sugrīva and grounding subsequent political-military action in demonstrable competence.
It highlights disciplined restraint and seasonal observance even amid crisis, framing Rāma’s campaign as dharmically regulated rather than impulsive.
It functions as an authenticating token (credential) enabling recognition and trust, while also symbolically extending Rāma’s authority into reconnaissance and diplomacy.
It converts despair into actionable intelligence by identifying Laṅkā and the Aśoka grove as Sītā’s location, transforming the search from broad exploration to targeted mission.