
Abhiṣeka-vidhāna (The Procedure for Consecratory Bathing)
এই অধ্যায়ত দীক্ষা-বৰ্ণনাৰ পাছত নাৰদে অভিষেক-বিধান বিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰে। অভিষেক আচার্য আৰু সাধক-শিষ্যক সিদ্ধি দান কৰে আৰু ৰোগশমনকাৰী চিকিৎসামূলক কৰ্ম বুলিও কোৱা হৈছে। ৰত্নালংকৃত, প্ৰতিমাযুক্ত কুম্ভসমূহ মধ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূৰ্ব আদি দিশাক্ৰমে সুশৃঙ্খলভাৱে স্থাপন কৰা হয়, যাৰ দ্বাৰা বিশ্ববিন্যাস সূচিত হয়। বিধি সহস্ৰবাৰ, অথবা সামৰ্থ্য অনুসাৰে শতবাৰ পুনৰাবৃত্তি কৰি তীব্ৰ কৰা হয়। মণ্ডপ-মণ্ডলত বিষ্ণুক পীঠত পূৰ্ব আৰু ঈশানমুখে প্ৰতিষ্ঠা কৰি বাস্তু-যুক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়। আচার্যবৃন্দ আৰু পুত্ৰকৰ প্ৰস্তুতি, অভিষেকৰেই পূজা, আৰু গীত/পাঠৰ মঙ্গলধ্বনিসহ কৰ্ম সম্পন্ন হয়। শেষত যোগপীঠ-সম্পৰ্কীয় উপকৰণ প্ৰদান, গুৰুৰ সময়-ব্ৰত ঘোষণা, আৰু গোপনীয়তা-শৃঙ্খলাৰ দ্বাৰা শিষ্যক পৰম্পৰাৰ পূৰ্ণ অধিকাৰৰ যোগ্য কৰা হয়।
Verse 1
ए इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये सर्वदीक्षाकथनं नाम सप्तविंशोध्यायः पशूनिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः तत् पुनरिति ख, ग, घ, ङ, चिह्नितपुस्तकचतुष्टयपाठः अथ अष्टाविंशोध्यायः अभिषेकविधानं नारद उवाच अभिषेकं प्रवक्ष्यामि यथाचार्यस्तु पुत्रकः सिद्धिभाक् साधको येन रोगी रोगाद्विमुच्यते
আগ্নেয় আদিমহাপুৰাণৰ সাতাইশতম অধ্যায় “সৰ্বদীক্ষা-কথন” নামে প্ৰসিদ্ধ (চিহ্নিত পাণ্ডুলিপিত পাঠভেদ উল্লেখিত)। এতিয়া আটাইশতম অধ্যায় “অভিষেক-বিধান” আৰম্ভ হয়। নাৰদে ক’লে—মই অভিষেকৰ বিধান ক’ম; ইয়াৰ দ্বাৰা আচাৰ্য আৰু পুত্ৰক-সাধক সিদ্ধি লাভ কৰে আৰু ৰোগী ৰোগৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 2
राज्यं राजा सुतं स्त्रीञ्च प्राप्नुयान्मलनाशनं मूर्तिकुम्भान् सुरत्नाढ्यान्मध्यपूर्वादितो न्यसेत्
এই মলনাশক বিধানে ৰজা ৰাজ্য লাভ কৰে; পুত্ৰ আৰু স্ত্ৰীও লাভ হয়। উত্তম ৰত্নে অলংকৃত মূৰ্তিযুক্ত কলহসমূহ প্ৰথমে মধ্যত, তাৰ পাছত পূব দিশৰ পৰা ক্ৰমে স্থাপন কৰিব।
Verse 3
सहस्रावर्तितान् कुर्यादथवा शतवर्तितान् मण्डपे मण्डले विष्णुं प्राच्यैशान्याञ्च पीठिके
হাজাৰবাৰ পুনৰাৱৃত্তি কৰি, অথবা শতবাৰ পুনৰাৱৃত্তি কৰি (বিধান) কৰিব। মণ্ডপৰ মণ্ডলত পূব আৰু ঈশান (উত্তৰ-পূব) দিশৰ পীঠিকাত বিষ্ণুক প্ৰতিষ্ঠা কৰিব।
Verse 4
निवेश्य शकलीकृत्य पुत्रकं साधकादिकं अभिषेकं समभ्यर्च्य कुर्याद्गीतादिपूर्वकं
ব্যৱস্থা কৰি ‘পুত্ৰক’ক খণ্ড খণ্ড কৰি সাজি ল’ব আৰু সাধক আদি কৰ্মকাৰীৰ সৈতে অভিষেকৰ যথাযথ পূজা কৰিব; তাৰ পাছত গীত আদি মঙ্গলপাঠ পূৰ্বক বিধি সম্পন্ন কৰিব।
Verse 5
दद्याच्च योगपीठादींस्त्वनुग्राह्यास्त्वया नराः गुरुश् च समयान् ब्रूयाद्गुप्तः शिष्योथ सर्वभाक्
যোগপীঠ আদি উপকৰণ দান কৰিব; যিসকলক তুমি অনুগ্ৰহ কৰিবলগীয়া, তেওঁলোকে (এদৰে) প্ৰসাদ লাভ কৰিব। গুৰুৱে ‘সময়’ অৰ্থাৎ শাসন-ৱ্ৰতসমূহো ঘোষণা কৰিব। শিষ্য গোপনীয়তা ৰক্ষা কৰি তাৰ পাছত সকলো অধিকাৰ লাভ কৰে।
It is described as impurity-destroying, granting sovereignty to a king, enabling attainment of son and wife, producing siddhi for guru and sādhaka, and releasing a sick person from disease.
The procedural details (mandala layout, repetition counts, installation, music/recitation) culminate in samaya vows and secrecy, showing that efficacy depends on disciplined conduct and controlled transmission, not merely external performance.