Adhyaya 18

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये जगत्सर्गवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः अथ अष्टादशो ऽध्यायः स्वायम्भुववंशवर्णनम् अग्निर् उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवात् सुतौ अजीजनत्स तां कन्यां शतरूपां तपोन्विताम्

এইদৰে আদিম মহাপুৰাণ অগ্নিপুৰাণত ‘জগত্সৰ্গবৰ্ণন’ নামৰ সপ্তদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া ‘স্বায়ম্ভুৱবংশবৰ্ণন’ নামৰ অষ্টাদশ অধ্যায় আৰম্ভ হয়। অগ্নিয়ে ক’লে—স্বায়ম্ভুৱ মনুৰ পৰা প্ৰিয়ব্ৰত আৰু উত্তানপাদ নামে দুজন পুত্ৰ জন্মিল; লগতে তপস্যাযুক্ত শতৰূপা নামে এক কন্যাও উৎপন্ন হ’ল।

Verse 2

न् भूतमुच्चावचं प्रजा इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः निश्चितमिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां सद्रूपाञ्च तपोन्वितामिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजीजनत् सुतां कन्यां शतरूपां तपोन्वितामिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः काम्यां कर्दमभार्यातः सम्राट् कुक्षिर्विराट् प्रभुः सुरुच्यामुत्तमो जज्ञे पुत्र उत्तानपादतः

‘ভূতমুচ্চাবচং প্ৰজা’—এইটো ঙ-চিহ্নিত পাঠ; আৰু ‘নিশ্চিতম্’—এইটো খ-পাঠ। ‘সদ্ৰূপা আৰু তপস্যাযুক্ত কন্যা জন্ম দিলে’—এইটো গ-পাঠ; আৰু ‘তপোন্বিতা শতৰূপা নামৰ কন্যা জন্ম দিলে’—এইটো ঙ-পাঠ। কৰ্দমৰ পত্নী কাম্যাৰ পৰা সম্ৰাট, কুক্ষি, বিরাট আৰু প্ৰভু জন্মিল। সুৰুচীৰ পৰা উত্তানপাদৰ উত্তম নামে পুত্ৰ জন্মিল।

Verse 3

सुनीत्यान्तु ध्रुवः पुत्रस्तपस्तेपे स कीर्तये ध्रुवो वर्षसहस्राणि त्रीणि दिव्यानि हे मुने

সুনীতিৰ পুত্ৰ ধ্ৰুৱে কীৰ্তিৰ বাবে তপস্যা কৰিলে। হে মুনি, ধ্ৰুৱে তিন হাজাৰ দিব্য বছৰ তপস্যাত স্থিত থাকিল।

Verse 4

तस्मै प्रीतो हरिः प्रादान्मुन्यग्रे स्थानकं स्थिरम् श्लोकं पपाठ ह्य् उशना वृद्धिं दृष्ट्वा स तस्य च

তেওঁত প্ৰসন্ন হৈ হৰি (বিষ্ণু) মুনিসকলৰ অগ্ৰত তেওঁক স্থিৰ আৰু অচল পদ দান কৰিলে। আৰু উশনা (শুক্ৰাচাৰ্য) তেওঁৰ বৃদ্ধি দেখি এই বিষয়ে এটা শ্লোকো পাঠ কৰিলে।

Verse 5

अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहोद्भुतम् यमद्य पुरतः कृत्वा ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः

আহো! তেওঁৰ তপস্যাৰ বীৰ্য কিমান অদ্ভুত; যি শুনা গ’ল সেয়াও বিস্ময়কৰ। কিয়নো আজি সপ্তৰ্ষিয়ে ধ্ৰুৱক আগত ৰাখি স্থিত আছে।

Verse 6

तस्मात् शिष्टिञ्च भव्यञ्च ध्रुवाच्छम्भुर्व्यजायत शिष्टेराधत्त सुछाया पञ्च पुत्रानकल्मषान्

তেওঁৰ পৰা শিষ্টি আৰু ভব্য জন্মিল; আৰু ধ্ৰুৱৰ পৰা শম্ভুৰ জন্ম হ’ল। শিষ্টিৰ পৰা সুছায়াই পাঁচজন নিষ্কলুষ (পাপৰহিত) পুত্ৰ জন্ম দিলে।

Verse 7

रिपुं रिपुञ्जयं रिप्रं वृकलं वृकतेजसम् रिपोराधत्त बृहती चाक्षुषं सर्वतेजसम्

সেই (দেৱ) ৰিপু—অধৰ্মৰ শত্রু, ৰিপুঞ্জয়—শত্রুজয়ী, ৰিপ্ৰ—পবিত্ৰ; বৃকল—নেকড়ে-ধ্বজধাৰী আৰু বৃকতেজস—নেকড়ে-দীপ্তিমান। তেওঁ শত্রুনিবাৰক, বৃহতী—বিশাল, চাক্ষুষ—সৰ্বদৰ্শী, আৰু সৰ্বতেজস—সৰ্বব্যাপী তেজস্বী।

Verse 8

अजीजनत् पुष्करिण्यां वीरिण्यां चाक्षुषो मनुम् मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुतोत्तमाः

চাক্ষুষ (মনু) পুষ্কৰিণীৰ পৰা মনু (চাক্ষুষ নামে) জন্ম দিলে; আৰু বীৰিণীৰ পৰা দহজন উৎকৃষ্ট পুত্ৰ জন্মিল; নড্বলাৰ পৰাও শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰসকল জন্মিল।

Verse 9

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कविः अग्निष्टुरतिरात्रश् च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

ঊৰু, পুৰু, শতদ্যুম্ন, তপস্বী, সত্যবাক্, কবি, অগ্নিষ্টু, অতিরাত্ৰ, আৰু সুদ্যুম্ন ও অভিমন্যুক—এইসকল বংশত প্ৰসিদ্ধ নাম।

Verse 10

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडग्नेयी महाप्रभान् अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसङ्गयम्

ঊৰুৰ (ঊৰু/জাঁঘৰ পৰা) অগ্নেয়ীয়ে ছয়জন মহাপ্ৰভ পুত্ৰ জন্ম দিলে—অঙ্গ, সুমনস, স্বাতি, ক্রতু, অঙ্গিৰস আৰু সংগয়।

Verse 11

अङ्गात् सुनीथापत्यं वै वेणमेकं व्यजायत स्थानमुत्तममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यदत्र इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तस्मात् श्लिष्टिञ्च इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः श्लिष्टेआराधत्त इति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः उरूरिति ख,ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः अरक्षकः पापरतः स हतो मुनिभिः कुशैः

অঙ্গৰাজৰ পৰা সুনীথাৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ বেণ জন্মিল। সি প্ৰজাৰ ৰক্ষক নাছিল আৰু পাপাসক্ত আছিল; সেয়ে ঋষিসকলে কুশ-ঘাঁহৰ অগ্ৰভাগেৰে তাক বধ কৰিলে।

Verse 12

प्रजार्थमृषयोथास्य ममन्थुर्दक्षिणं करं वेणस्य मथितो पाणौ सम्बभूव पृथुर् नृपः

তাৰ পিছত প্ৰজাৰ কল্যাণৰ বাবে ঋষিসকলে বেণৰ সোঁ হাত মথন কৰিলে। বেণৰ হাত-মথনৰ পৰা ৰজা পৃথু জন্মিল।

Verse 13

तं दृष्ट्वा मुनयः प्राहुरेष वै मुदिताः प्रजाः करिष्यति महातेजा यशश् च प्राप्स्यते महत्

তেওঁক দেখি ঋষিসকলে ক’লে—“এই মহাতেজস্বী জনে প্ৰজাসকলক আনন্দিত কৰিব আৰু মহৎ যশ লাভ কৰিব।”

Verse 14

स धन्वी कवची जातस्तेजसा निर्दहन्निव पृथुर्वैण्यः प्रजाः सर्वा ररक्ष क्षेत्रपूर्वजः

তেওঁ ধনুৰ্ধাৰী আৰু কবচধাৰী হৈ জন্মিল, যেন নিজৰ তেজে অশুভক দগ্ধ কৰিছে। বেণপুত্ৰ পৃথু—ক্ষেত্ৰবংশজ—সকলো প্ৰজাক ৰক্ষা কৰিলে।

Verse 15

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यः स पृथिवीपतिः तस्माच्चैव समुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

ৰাজসূয়াভিষিক্ত ৰজাসকলৰ মাজত তেওঁ প্ৰথম পৃথিৱীপতি আছিল। তেওঁৰ পৰাই দুজন নিপুণ কৰ্মচাৰী—সূত আৰু মাগধ—উৎপন্ন হ’ল।

Verse 16

तत्स्तोत्रञ्चक्रतुर्वीरौ राजाभूज्जनरञ्जनात् दुग्धा गौस्तेन शस्यार्थं प्रजानां जीवनाय च

সেই দুজন বীৰে সেই স্তোত্ৰ ৰচনা কৰিলে। জনসাধাৰণক আনন্দিত কৰাত তেওঁ ৰজা হ’ল। তেওঁৰ দ্বাৰা গাই দোহন কৰা হ’ল—শস্যসিদ্ধিৰ বাবে আৰু প্ৰজাৰ জীৱনধাৰণৰ বাবে।

Verse 17

सह देवैर् मुनिगणैर् गन्धर्वैः साप्सरोगणैः पितृभिर्दानवैः सर्पैर् वीरुद्भिः पर्वतैर् जनैः

দেৱতা, মুনিগণ, গন্ধৰ্ব আৰু অপ্সৰাগণৰ সৈতে; পিতৃগণ, দানৱ আৰু সৰ্পৰ সৈতে; লতা-ঔষধি, পৰ্বত আৰু জনসমাজৰ সৈতে।

Verse 18

तेषु तेषु च पात्रेषु दुह्यमाना वसुन्धरा प्रादाद्यथेप्सितं क्षीरन्तेन प्राणानधारयत्

যি যি পাত্ৰত বসুন্ধৰাক দোহন কৰা হৈছিল, সেই সেই পাত্ৰত তেওঁ ইচ্ছানুসাৰে ক্ষীৰ দিলে; সেই ক্ষীৰে তেওঁলোকে প্ৰাণধাৰণ কৰিলে।

Verse 19

पृथोः पुत्रौ तु धर्मज्ञौ जज्ञाते ऽन्तर्द्विपालिनौ शिखण्डी हविर्धानमन्तर्धानात् व्यजायत

পৃথুৰ দুজন ধৰ্মজ্ঞ পুত্ৰ জন্মিল—অন্তৰ্দ্বি আৰু পালিন। আৰু অন্তৰ্ধানৰ পৰা শিখণ্ডীয়ে হৱিৰ্ধানক জন্ম দিলে।

Verse 20

हविर्धानात् षडाग्नेयी धीषणाजनयत् सुतान् प्राचीनवर्हिषं शुक्रं गयं कृष्णं व्रजाजिनौ

হৱিৰ্ধানৰ পৰা ষড়াগ্নেয়ী (ধীষণা) পুত্ৰসকলক জন্ম দিলে—প্ৰাচীনবৰ্হিষ, শুক্ৰ, গয়, কৃষ্ণ, ব্ৰজ আৰু অজিন।

Verse 21

प्राचीनाग्राः कुशास्तस्य पृथिव्यां यजतो यतः प्राचीनवर्हिर्भगवान् महानासीत्प्रजापतिः

পূৰ্বমুখী অগ্ৰবিশিষ্ট কুশঘাঁহে পৃথিৱীত যজ্ঞ কৰাত সেই পূজ্য প্ৰজাপতি ‘প্ৰাচীনবৰ্হি’ নামে মহান্ বুলি খ্যাত হ’ল।

Verse 22

सवर्णाधत्त सामुद्री दश प्राचीनवर्हिषः राजसूयाभिव्यक्तानामाद्य इति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः शुभ्रमिति ग,चिह्नितपुस्तकपाठः सुवर्णाधत्त इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वे प्रचेतसो नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

সৱৰ্ণাধত্ত, সামুদ্ৰী আৰু প্ৰাচীনবৰ্হিৰ দহ পুত্ৰ—কিছুমান পাঠত ‘ৰাজসূয়ে প্ৰকাশিতসকলৰ মাজত আদ্য’, ক’ত ‘শুভ্ৰ’, ক’ত ‘সুৱৰ্ণাধত্ত’—সকলো ‘প্ৰচেতস’ নামে খ্যাত আৰু ধনুৰ্বেদত সম্পূৰ্ণ পাৰদৰ্শী আছিল।

Verse 23

अपृथग्धर्मचरणास् ते तप्यन्त महत्तपः दशवर्षसहस्राणि समुद्रसलिलेशयाः

ধৰ্মাচৰণত অবিচল তেওঁলোকে মহাতপস্যা কৰিলে; সাগৰৰ পানীত শয়ন কৰি দহ হাজাৰ বছৰ অৱস্থান কৰিলে।

Verse 24

प्रजापतित्वं सम्प्राप्य तुष्टा विष्णोश् च निर्गताः भूः खं व्याप्तं हि तरुभिस्तांस्तरूनदहंश् च ते

প্ৰজাপতিত্ব লাভ কৰি তেওঁলোকে তুষ্ট হৈ বিষ্ণুৰ পৰা প্ৰকাশিত হ’ল। পৃথিৱী আৰু আকাশ গছ-গছনিয়ে ভৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকে সেই গছবোৰেই দগ্ধ কৰিলে।

Verse 25

मुखजाग्निमरुद्भ्यां च दृष्ट्वा चाथ द्रुमक्षयम् उपगम्याब्रवीदेतान् राजा सोमः प्रजापतीन्

তাৰ পাছত মুখৰ পৰা ওলোৱা অগ্নি, বতাহসমূহ আৰু গছৰ ক্ষয় দেখি ৰজা সোম সেই প্ৰজাপতিসকলৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁলোকক ক’লে।

Verse 26

कोपं यच्छत दास्यन्ति कन्यां वो मारिषां वराम् तपस्विनो मुनेः कण्डोः प्रम्लोचायां ममैव च

ক্ৰোধ সংযত কৰা। তেওঁলোকে তোমালোকক শ্ৰেষ্ঠ কন্যা মাৰিষা দিব—তপস্বী মুনি কণ্ডু আৰু অপ্সৰা প্ৰম্লোচাৰ পৰা জন্ম লোৱা, আৰু সেইদৰে মোৰ সঙ্গেও সম্পৰ্কযুক্ত।

Verse 27

भविष्यं जानता सृष्टा भार्या वो ऽस्तु कुलङ्करी अस्यामुत्पत्स्यते दक्षः प्रजाः संवर्धयिष्यति

ভৱিষ্যৎ জনা স্ৰষ্টাই তেওঁক সৃষ্টি কৰি ক’লে—“এইগৰাকী তোমালোকৰ পত্নী হওক, কুলৰ অলংকাৰ। ইয়াৰ পৰা দক্ষ জন্মিব, আৰু সি প্ৰজাসকলক পোষণ কৰি বৃদ্ধি কৰিব।”

Verse 28

प्रचेतसस्तां जगृहुर्दक्षोस्याञ्च ततो ऽभवत् अचरांश् च चरांश् चैव द्विपदोथ चतुष्पदः

প্ৰচেতাসকলে তেওঁক (বিবাহত) গ্ৰহণ কৰিলে; আৰু তেওঁৰ পৰা দক্ষ জন্মিল। তাৰ পাছত তেওঁৰ পৰা স্থাৱৰ-জংগম, দ্বিপদ আৰু চতুষ্পদ সকলো জীৱ উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 29

स सृष्ट्वा मनसा दक्षः पश्चादसृजत स्त्रियः ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश

দক্ষই প্ৰথমে মনসাৰে সৃষ্টিকাৰ্য কৰিলে; তাৰ পাছত স্ত্ৰীসকলক সৃষ্টি কৰিলে। তেওঁ দহ (কন্যা) ধৰ্মক দিলে আৰু তেৰ কশ্যপক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 30

सप्ताविंशति सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे चैवाङ्गिरसे अदात्

তেওঁ সাতাইশ (কন্যা/অংশ) সোমক দিলে, চাৰিগৰাকী অৰিষ্টনেমিক, দুগৰাকী বহুপুত্ৰক আৰু দুগৰাকী অঙ্গিৰসক অর্পণ কৰিলে।

Verse 31

तासु देवाश् च नागाद्या मैथुनान्मनसा पुरा धर्मसर्गम्प्रवक्ष्यामि दशपत्नीषु धर्मतः

তেওঁলোকৰ মাজত দেৱ, নাগ আদি পূৰ্বকালত মানসিক মৈথুনে প্ৰজা উৎপন্ন কৰিছিল। এতিয়া ধৰ্মানুসাৰে দহ পত্নীৰ পৰা উদ্ভূত ধৰ্মসৰ্গ মই ক্ৰমে বৰ্ণনা কৰিম।

Verse 32

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्यान् साध्या व्यजायत मरुत्त्वया मरुत्त्वन्तो वसोस्तु वसवो ऽभवन्

বিশ্বাৰ পৰা বিশ্বেদেৱসকল উৎপন্ন হ’ল; সাধ্যাৰ পৰা সাধ্যসকল জন্মিল; মৰুত্ত্বতীৰ পৰা মৰুতসকল প্ৰকাশ পালে; আৰু বসুৰ পৰা বসুসকল উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 33

भानोस्तु भानवः पुत्रा मुहूर्तास्तु मुहूर्तजाः कण्ठोरिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्णोरिति ङ,चिह्नितपुस्तकपाठः स दृष्ट्वा मनसा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः द्वे चैव भाण्डवे तत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सम्बाया धर्मतो घोषो नागवीथी च यामिजा

ভানু (সূৰ্য)ৰ পুত্ৰসকল ভানৱ; আৰু মুহূৰ্তৰ পৰা মুহূৰ্তজাতসকল জন্মে। (কালবিভাগৰ অধিদেৱ-নামগণনাত) সম্বায়া, ধৰ্মতঃ, ঘোষ, নাগবীথী আৰু যামিজাও উল্লেখিত।

Verse 34

पृथिवीविषयं सर्वमरुन्धत्यां व्यजायत सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्पा इन्दोर् नक्षत्रतः सुताः

পৃথিৱী-বিষয়ক সকলো সৃষ্টি অৰুন্ধতীৰ পৰা উৎপন্ন হ’ল। আৰু সংকল্পাৰ পৰা সংকল্পসকল জন্মিল—নক্ষত্ৰ-পরম্পৰাৰ দ্বাৰা তেওঁলোক চন্দ্ৰৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হয়।

Verse 35

आपो ध्रुवञ्च सोमञ्च धरश् चैवानिलोनलः प्रत्यूषश् च प्रभावश् च वसवोष्टौ च नामतः

আপ, ধ্ৰুৱ, সোম, ধৰ; লগতে অনিল আৰু অনল; আৰু প্ৰত্যূষ আৰু প্ৰভাৱ—নামত এইসকলেই অষ্ট বসু।

Verse 36

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः शान्तो मुनिस् तथा ध्रुवस्य कालो लोकान्तो वर्चाः सोमस्य वै सुतः

আপাৰ পুত্ৰ বৈতণ্ড্য আছিল; তদ্ৰূপ শ্ৰম, শান্ত আৰু মুনি ঋষিও আছিল। ধ্ৰুৱৰ পৰা কাল আৰু লোকান্ত জন্মিল; আৰু সোমৰ পুত্ৰ আছিল বৰ্চা।

Verse 37

धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायाः शिशिरः प्राणोथ रमणस् तथा

ধৰাৰ পুত্ৰ দ্ৰবিণ; তদ্ৰূপ হুতহব্যবহো আছে। আৰু মনোহৰাৰ পৰা শিশিৰ, প্ৰাণ আৰু ৰমণ জন্মিল।

Verse 38

पुरोजवोनिलस्यासीदविज्ञातो ऽनलस्य च अग्निपुत्रः कुमारश् च शरस्तम्बे व्यजायत

পুৰোজৱ অনিল (বায়ু)ৰ পৰা জন্মিল আৰু অনল (অগ্নি)ৰ ওচৰতো অজ্ঞাত আছিল। আৰু অগ্নিপুত্ৰ কুমাৰ শৰ-ঘাঁহৰ গুচ্ছত জন্মগ্ৰহণ কৰিলে।

Verse 39

तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्टजः कृत्तिकातः कार्त्तिकेयो यतिः सनत्कुमारकः

তেওঁৰ (স্কন্দ/কাৰ্ত্তিকেয়) এই নামসমূহ—শাখ, বিশাখ, নৈগমেয়, পৃষ্টজ, কৃত্তিকাত, কাৰ্ত্তিকেয়, যতি আৰু সনৎকুমাৰক।

Verse 40

प्रत्यूषाद्देवलो जज्ञे विश्वकर्मा प्रभावतः कर्ता शिल्पसहस्राणां त्रिदशानाञ्च वर्धकिः

প্ৰত্যূষৰ পৰা দেৱল জন্মিল; আৰু প্ৰভাৱৰ পৰা বিশ্বকৰ্মা—যি সহস্ৰ শিল্পৰ কৰ্তা আৰু দেৱসকলৰ বর্ধকি (মুখ্য শিল্পী)।

Verse 41

मनुष्याश्चोप्जीवन्ति शिल्पं वै भूषणादिकं सुरभी कश्यपाद्रुद्रानेकादश विजज्ञुषी

মানৱে শিল্পকৰ্ম—যেনে অলংকাৰ আদি নিৰ্মাণ—দ্বাৰাই জীৱিকা অৰ্জন কৰে। সুৰভীয়ে কশ্যপৰ পৰা একাদশ ৰুদ্ৰক জন্ম দিলে।

Verse 42

महादेवप्रसादेन तपसा भाविता सती स्तकपाठः धर्मश् चैवानिलोनल इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः धरिष इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः मरणस्तथेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः जातः सनत्कुमारत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः युवती इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः अजैकपादहिर्ब्रघ्नस्त्वष्टा रुद्राश् च सत्तम

মহাদেৱৰ প্ৰসাদে আৰু তপশক্তিৰে পৰিপুষ্ট সেই সতীয়ে, হে শ্ৰেষ্ঠ, অজৈকপাদ, অহিৰ্বুধ্ন্য, ত্বষ্টা আৰু ৰুদ্ৰগণক প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 43

त्वष्टुश् चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः हरश् च बहुरूपश् च त्र्यम्बकश्चापराजितः

ত্বষ্টাৰ শ্ৰীমান পুত্ৰ বিশ্বৰূপ মহাযশস্বী; তেঁৱেই হৰ, বহুৰূপ, ত্ৰ্যম্বক আৰু অপৰাজিত।

Verse 44

वृषाकपिश् च शम्भुश् च कपर्दी रैवतस् तथा मृगव्याधस्य सर्पश् च कपाली दश चैककः रुद्राणां च शतं लक्षं यैर् व्याप्तं सचराचरं

বৃষাকপি, শম্ভু, কপর্দী আৰু ৰৈৱত; মৃগব্যাধ, সৰ্প, কপালী, দশ আৰু একক—এই নাম-ৰূপে লক্ষ ৰুদ্ৰে চল-অচল সমগ্ৰ জগতক ব্যাপি আছে।