Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Vasudeva Meets Nanda; Pūtanā’s Fall; Viṣṇu-Rakṣā (Protective Hymn) in Gokula

गोपुरीषम् उपादाय नन्दगोपो ऽपि मस्तके कृष्णस्य प्रददौ रक्षां कुर्वंश् चैतद् उदीरयन्

gopurīṣam upādāya nandagopo 'pi mastake kṛṣṇasya pradadau rakṣāṃ kurvaṃś caitad udīrayan

وأخذ نندا راعي البقر روثَ البقر فوضعه على رأس كريشنا وقايةً وحِرزًا، وهو يتلو عبارات الحماية المأثورة.

गोपुरीषम्cow-dung
गोपुरीषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) + पुरीष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (गोः पुरीषम्/cow-dung); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उपादायhaving taken
उपादाय:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial to main verb)
TypeIndeclinable
Rootउप-आ-दा (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त-अव्यय (Gerund), पूर्वक्रिया
नन्दगोपःNanda (the cowherd)
नन्दगोपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनन्द (प्रातिपदिक) + गोप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (नन्दः गोपः/Nanda the cowherd); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ (also)
मस्तकेon the head
मस्तके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमस्तक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
कृष्णस्यof Krishna
कृष्णस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
प्रददौgave, placed
प्रददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
रक्षाम्protection (protective rite)
रक्षाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
कुर्वन्doing, performing
कुर्वन्:
Kriya-visheshaṇa (Concomitant action)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नन्दगोपः प्रति, सहक्रिया
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एतत्this (formula)
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; उदीरयन् इत्यस्य कर्म
उदीरयन्uttering, reciting
उदीरयन्:
Kriya-visheshaṇa (Concomitant action)
TypeAdjective
Rootउद्-ईर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नन्दगोपः प्रति

Sage Parāśara (narrating to Maitreya)

K
Krishna
N
Nanda (Nandagopa)

FAQs

In this verse it functions as an auspicious, purifying rural protective medium—showing how ordinary Vraja customs become offerings of care around Krishna’s divine presence.

Parāśara narrates that Nanda performs a simple protective rite while reciting words of safeguarding, highlighting the contrast between Krishna’s apparent vulnerability as a child and his identity as the Supreme.

The verse underscores Vishnu’s supremacy expressed through lila: the Lord accepts human-like protection from devotees, turning affectionate service into a vehicle of bhakti and cosmic intimacy.