HomeVamana PuranaAdh. 32Shloka 89
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Skanda Slays Taraka & Mahisha, Shloka 89

Skanda’s Svastyayana and the Slaying of Taraka and Mahisha

दैत्यं प्रविष्टं स पिनाकिसूनुर्जुगोप यत्नाद् भगवान् सुहो ऽपि स्वबन्धुहन्ता भविता कथं त्वहं संचिन्तयन्नेव ततः स्थितो ऽभूत् // वम्प्_32.88 ततो ऽभ्यगात् पुष्करसंभवस्तु हरो मुरारिस्त्रिदसेश्वरश्च अभ्येत्य चोचुर्महिषं सशैलं भिन्दस्व शक्त्या कुरु देवकार्यम्

daityaṃ praviṣṭaṃ sa pinākisūnurjugopa yatnād bhagavān suho 'pi svabandhuhantā bhavitā kathaṃ tvahaṃ saṃcintayanneva tataḥ sthito 'bhūt // VamP_32.88 tato 'bhyagāt puṣkarasaṃbhavastu haro murāristridaseśvaraśca abhyetya cocurmahiṣaṃ saśailaṃ bhindasva śaktyā kuru devakāryam

لما دخلَ الدَّيْتْيَةُ، تريّثَ ابنُ حاملِ البيناكا (سكاندا)، مع أنه بطلٌ مبارك، وكفَّ نفسه باجتهادٍ وهو يفكّر: «كيف أكون قاتلَ قرابتي؟» فوقفَ هناك غارقًا في التأمّل. ثم أقبلَ براهما المولودُ من اللوتس، وهارا (شِيفا)، وموراري (فِشنو)، وإندرا سيّدُ الآلهة. فدنَوا منه وقالوا: «اشقُقْ هذا شيطانَ الجاموسِ مع الجبل بقوةِ رمحِك؛ وأنجِزْ عملَ الآلهة».

दैत्यम्the demon
दैत्यम्:
कर्म (Karma/Object; entered/hidden)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्रविष्टम्having entered
प्रविष्टम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of दैत्यम्)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पिनाकि-सूनुःthe son of Pinākin (Skanda)
पिनाकि-सूनुः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootपिनाकिन् + सूनु (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी) ‘son of Pinākin (Śiva)’
जुगोपprotected/guarded
जुगोप:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootगुप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यत्नात्with effort
यत्नात्:
हेतु (Cause; ablative of cause)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ (cause) ‘with effort’
भगवान्the blessed/lordly one
भगवान्:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of सः)
सुहःa friend
सुहः:
कर्तृविशेषण (Appositional)
TypeNoun
Rootसुह्/सुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘friend/ally’
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात ‘even/also’
स्व-बन्धु-हन्ताslayer of (my) own relative
स्व-बन्धु-हन्ता:
कर्तृविशेषण (Predicate nominal)
TypeNoun
Rootस्व + बन्धु + हन्तृ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ‘slayer of one’s own kinsman’
भविताwill become
भविता:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
कथम्how
कथम्:
प्रश्न (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject; in quoted thought)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
संचिन्तयन्thinking
संचिन्तयन्:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त् (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त; शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘thinking’
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध/निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण ‘then/from there’
स्थितःstood
स्थितः:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing’
अभूत्was/became
अभूत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; ‘then’ (next episode)
अभ्यगात्came/approached
अभ्यगात्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootअभि-गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
पुष्कर-सम्भवःthe lotus-born (Brahmā)
पुष्कर-सम्भवः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुष्कर + सम्भव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ‘lotus-born’ (Brahmā)
तुand/indeed
तु:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
हरःHara (Śiva)
हरः:
कर्ता (Karta/Subject; coordinated)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मुरारिःMurāri (Viṣṇu)
मुरारिः:
कर्ता (Karta/Subject; coordinated)
TypeNoun
Rootमुर + अरि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ‘enemy of Mura’ (Viṣṇu)
त्रिदस-ईश्वरःlord of the gods (Indra)
त्रिदस-ईश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject; coordinated)
TypeNoun
Rootत्रिदस + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ‘lord of the gods’ (Indra)
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
पूर्वकाल (Absolutive; prior action)
TypeVerb
Rootअभि-इ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having approached’
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ऊचुःsaid
ऊचुः:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
महिषम्the buffalo (demon)
महिषम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
स-शैलम्along with the mountain
स-शैलम्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + शैल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय ‘together with the mountain’ (qualifies महिषम्)
भिन्दस्वpierce/split
भिन्दस्व:
क्रिया (Verb/Command)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
शक्त्याwith the spear
शक्त्या:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
कुरुdo
कुरु:
क्रिया (Verb/Command)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
देव-कार्यम्the gods’ task
देव-कार्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदेव + कार्य (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष ‘task of the gods’
Narrator (Purāṇic voice) describing Skanda’s hesitation; then BrahmāŚivaViṣṇuand Indra addressing Skanda
Skanda/KārttikeyaŚiva (Hara/Pinākin)Viṣṇu (Murāri)Brahmā (Puṣkarasaṁbhava)Indra (Tridaseśvara)
Deva-Asura conflictDivine commission (deva-kārya)Kinship vs. duty (svabandhu-hantṛ dilemma)Shaiva–Vaishnava–Brahma unity in counselSkanda’s śakti as cosmic weapon

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

The verse frames a dharma-conflict: the enemy is also ‘svabandhu’ (kin). In Purāṇic ethics, even righteous violence can be morally weighty when it entails killing relatives; Skanda pauses to consider the implications before accepting a divine mandate.

Their joint approach functions as a narrative seal of legitimacy: the act is not personal vengeance but ‘deva-kārya’—a cosmic duty endorsed by the highest divine authorities, emphasizing inter-deity concord in restoring order.

The text uses ‘mahiṣa’ as a demon-identifier (buffalo-form asura). Without additional surrounding verses, it is safest to read it as a buffalo-demon within this chapter’s Andhaka/daitya cycle rather than automatically equating it with the Devī-myth’s Mahīṣāsura; Purāṇas often reuse such demon-forms across different episodes.