Verse 38

Brahmavidya

Sanskrit (Devanagari)

निष्कलः सकलो भावः सर्वत्रैव व्यवस्थितः । उपायः सकलस्तद्वदुपेयश्चैव निष्कलः ॥३८॥

Padapatha (Word Split)

निष्कलः । सकलः । भावः । सर्वत्र । एव । व्यवस्थितः । उपायः । सकलः । तद्वत् । उपेयः । च । एव । निष्कलः ॥३८॥

IAST Transliteration

niṣkalaḥ sakalo bhāvaḥ sarvatraiva vyavasthitaḥ | upāyaḥ sakalas tadvad upeyaś caiva niṣkalaḥ ||38||

Translation

إنَّ الحالَ «بلا أجزاء» والحالَ «ذو الأجزاء» قائمٌ في كلِّ موضع. فالوسيلةُ (أوبايا) ذاتُ أجزاء، وكذلك الغايةُ المُبتغاةُ (أوبِيا) هي حقًّا بلا أجزاء.

Academic Translation

The partless and the with-parts state (bhāva) is established everywhere. The means (upāya) is with-parts; likewise the goal to be attained (upeya) is indeed partless.

Verse Context

• Upāya–upeya distinction; saguṇa/ nirguṇa; means within duality culminating in non-dual realization
• Mahavakya: Aligns with ‘प्रज्ञानं ब्रह्म’ (Prajñānaṃ brahma): the goal is partless consciousness itself; methods operate within the mind’s structures.
• Atharva
• Chandas: Anuṣṭubh (śloka)