Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 85

योगिनीकुंडतः पूर्वमुर्वशीकुण्डमुत्तमम् । यत्र स्नातो नरो विद्वन्नुर्वशीं दिवि संश्रयेत्

yoginīkuṃḍataḥ pūrvamurvaśīkuṇḍamuttamam | yatra snāto naro vidvannurvaśīṃ divi saṃśrayet

إلى شرق حوض اليوغيني (Yoginī-kuṇḍa) يقع حوض أُرفَشي (Urvaśī-kuṇḍa) الأسمى. من اغتسل هناك وهو حكيم نال أُرفَشي في السماء (ونال نعيمًا وصحبةً سماويّة).

yoginīkuṃḍataḥfrom the Yoginī-pond
yoginīkuṃḍataḥ:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootyoginī + kuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (yoginyāḥ kuṇḍam)
pūrvamto the east/before (it)
pūrvam:
Kāla/Avadhi (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (adverb: ‘before/earlier’)
urvaśīkuṇḍamthe Urvaśī-pond
urvaśīkuṇḍam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rooturvaśī + kuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (urvaśyāḥ kuṇḍam)
uttamamexcellent
uttamam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—urvaśīkuṇḍam
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative locative adverb: ‘where’)
snātaḥhaving bathed
snātaḥ:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√snā (स्ना, धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘having bathed’
naraḥa man
naraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
vidvanlearned (one)
vidvan:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootvidvas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणार्थे—‘विद्वान्’
urvaśīmUrvaśī
urvaśīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rooturvaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
diviin heaven
divi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; ‘स्वर्गे’
saṃśrayetwould attain/resort to
saṃśrayet:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√śri (श्रि, धातु) उपसर्गः sam-
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गयुक्तः (saṃ-śri)

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Urvaśī-kuṇḍa

Type: kund

Scene: A pilgrim at dawn bathes in a lotus-ringed kuṇḍa; to the east, a sign of Yoginī-kuṇḍa’s direction; above, a luminous Urvaśī appears in svarga-clouds, blessing the bather with celestial garlands.

U
Urvaśīkuṇḍa
Y
Yoginīkuṇḍa
U
Urvaśī

FAQs

Specific tīrthas are praised for distinct fruits; faithful bathing is said to lead to refined heavenly rewards.

Urvaśīkuṇḍa, located east of Yoginīkuṇḍa.

Snāna (bathing) at Urvaśīkuṇḍa to obtain its promised fruit.