Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 67

चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम् । एकादशेंद्रियन्यासं तथैव विधिपूर्वकम्

caṃdranyāsaṃ kalānyāsaṃ kārayenmaṃḍale jalam | ekādaśeṃdriyanyāsaṃ tathaiva vidhipūrvakam

ينبغي أن يُجرى نياسا لقندرا، ونياسا لكَلاّت القمر (kalā)، وأن تُقدَّس المياه في الماندالا. وكذلك يُجرى نياسا للحواسّ الإحدى عشرة (indriya) كلُّ ذلك وفق الترتيب الطقسي المقرَّر.

चंद्रन्यासम्the Moon-nyāsa (placement/installation)
चंद्रन्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचंद्र + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चंद्रस्य न्यासः)
कलान्यासम्the nyāsa of the digits/phases (kalās)
कलान्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकला + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कलानां न्यासः)
कारयेत्should have performed / should cause to be done
कारयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच् (causative): ‘cause to be done/perform’
मंडलेin the maṇḍala (ritual diagram)
मंडले:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जलम्water
जलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकादशेंद्रियन्यासम्nyāsa of the eleven senses
एकादशेंद्रियन्यासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएकादश + इन्द्रिय + न्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—(एकादश-इन्द्रिय)-न्यासः (षष्ठी/तत्पुरुष-प्रायः: ‘एकादशानाम् इन्द्रियाणां न्यासः’)
तथाthus; likewise
तथा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
विधिपूर्वकम्in due/ritual order; according to rule
विधिपूर्वकम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधि + पूर्वक (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगवत् क्रियाविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन रूपेण अव्ययवत् (पूर्वक-प्रत्ययान्त)

Brahmā (deduced for Vaiṣṇavakhaṇḍa context)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Candra-nyāsa context)

Type: kshetra

Scene: A priest traces a geometric maṇḍala, places a water vessel at its center, performs hand-gestures of nyāsa over body points, and invokes Candra and the sixteen kalās; the scene is quiet, precise, and luminous.

C
Candra
K
Kalā (lunar digits)
N
Nyāsa
M
Maṇḍala
I
Indriyas (eleven faculties)

FAQs

Inner faculties are ritually aligned with the deity through nyāsa, making worship both external and internal.

Ayodhyā is the contextual sacred region; the verse details the worship-technology used there.

Perform Candra-nyāsa, kalā-nyāsa, consecrate the maṇḍala water, and do ekādaśendriya-nyāsa in correct order.