Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 59
Devanagari script
तत्र गत्वाथ च स्नात्वा ध्यानमास्थाय सत्वरम् । चिदात्मनि मनः शान्तं संगम्यावस्थितस्तदा
Transliteration
tatra gatvātha ca snātvā dhyānamāsthāya satvaram | cidātmani manaḥ śāntaṃ saṃgamyāvasthitastadā
Translation
فلما بلغ هناك اغتسل، ثم أسرع إلى الدخول في التأمل. وبقلبٍ ساكنٍ اتحد بالذات الواعية، فثبت قائمًا في ذلك المقام.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; sequence marker)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/conjunction)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootस्ना (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootध्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आस्थायhaving undertaken/entered upon
आस्थाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ+स्था (धातु) + ल्यप्
Formल्यपन्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सत्वरम्swiftly
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसत्वर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; 'quickly')
चिदात्मनिin the conscious Self
चिदात्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/तत्पुरुष (चित् एव आत्मा; 'conscious Self'), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
मनःmind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शान्तम्calm
शान्तम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to मनः)
संगम्यhaving united/merged
संगम्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्+गम् (धातु) + ल्यप्
Formल्यपन्त-अव्यय (absolutive/gerund)
अवस्थितःremained/was established
अवस्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअव+स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to implied लक्ष्मणः)
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time)
Speaker
Agastya
Characters & Entities
L
LakṣmaṇaS
Sarayū (context)FAQs
Tīrtha-bathing followed by inward meditation culminates in steadiness of mind and alignment with the highest Self.
Sarayū at Ayodhyā—its bank is portrayed as conducive to purification (snāna) and contemplation (dhyāna).
Snāna (bathing) at the sacred place, followed by dhyāna (meditation).