Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 56

रामोऽपि कालमामंत्र्य प्रस्थाप्य च बहिर्ययौ । दृष्ट्वा मुनिं तं प्रणतः संभोज्य प्रभुरादरात्

rāmo'pi kālamāmaṃtrya prasthāpya ca bahiryayau | dṛṣṭvā muniṃ taṃ praṇataḥ saṃbhojya prabhurādarāt

وراما أيضًا استأذن كالا ثم أرسله ومضى إلى خارج الدار. فلما رأى الناسك، انحنى الربّ ساجدًا، وبإجلالٍ أكرمه بواجب الضيافة والتكريم.

रामःRāma
रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; 'also')
कालम्the time (appointed time)
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आमन्त्र्यhaving taken leave/asked permission
आमन्त्र्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ+मन्त्र् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त-अव्यय (absolutive/gerund)
प्रस्थाप्यhaving sent off (seen off)
प्रस्थाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र+स्था (धातु) (causative/णिजन्त) + ल्यप्
Formणिजन्त-ल्यपन्त-अव्यय (causative gerund)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/ conjunction)
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिस् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb; 'outside')
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र+नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to रामः)
संभोज्यhaving entertained (fed)
संभोज्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम्+भुज् (धातु) (causative/णिजन्त) + ल्यप्
Formणिजन्त-ल्यपन्त-अव्यय (causative gerund)
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरण (to रामः)
आदरात्out of respect
आदरात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootआदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

Agastya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: Rāma, having respectfully taken leave of Kāla, steps outside; upon seeing Durvāsā, he bows deeply and offers honored hospitality, transforming tension into sacred welcome.

R
Rāma
K
Kāla (Time personified)
D
Durvāsā (implied)

FAQs

Reverence to saints and proper hospitality are central expressions of dharma, even for the highest ruler.

Ayodhyā—presented as the stage where ideal dharma is practiced, enhancing the place’s sacred prestige.

Hospitality (satkāra/atithi-sevā) is shown as a dharmic duty; no formal vrata is stated.