Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

तस्मिञ्जले स्नानपरो नरो यदि संध्यां विधायानु करोति तर्पणम् । श्राद्धं पितॄणां च ददाति दक्षिणां भवोद्भवं पश्यति मुच्यते भवात्

tasmiñjale snānaparo naro yadi saṃdhyāṃ vidhāyānu karoti tarpaṇam | śrāddhaṃ pitṝṇāṃ ca dadāti dakṣiṇāṃ bhavodbhavaṃ paśyati mucyate bhavāt

مَن اغتسل في تلك المياه بتعبّد، وأقام شعائر السَّندْهيا (sandhyā)، ثم قدّم طَرْپَنا (tarpaṇa)؛ وأقام شْرادْدها (śrāddha) للآباء الأسلاف (Pitṛ) وأعطى الدَّكْشِنا (dakṣiṇā) المستحقة—فإنه يشاهد «بهافودبهافا» (Bhavodbhava) ويُعتَق من البهافا (bhava)، أي صيرورة العالم.

तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (सन्दर्भानुसार), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
जलेin the water
जले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
स्नानपरःdevoted to bathing
स्नानपरः:
Visheshana (Qualifier of ‘नरः’/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्नान-पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (स्नाने परः = स्नान-निष्ठः)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional particle)
संध्याम्the twilight rite (sandhyā)
संध्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
विधायhaving performed
विधाय:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having performed/arranged’
अनुafter / following
अनु:
Sambandha (Preverb/उपसर्गार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preverb/adverb: ‘after, following’)
करोतिdoes / performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
तर्पणम्oblations (tarpaṇa)
तर्पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
ददातिgives
ददाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दक्षिणाम्a fee/gift (dakṣiṇā)
दक्षिणाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भवोद्भवम्Bhavodbhava (one born of Bhava; epithet/name)
भवोद्भवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभव-उद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (भवात् उद्भवः = भवोद्भवः)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मुच्यतेis released
मुच्यते:
Kriya (Result/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
भवात्from worldly existence (bhava)
भवात्:
Apadana (Source/Release-from/अपादान)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन

Sārasvata (inferred)

Tirtha: Svarṇarekhā-jala tīrtha (Vastrāpatha-kṣetra)

Type: ghat

Listener: Devī

Scene: A pilgrim at dawn in golden river-water performs snāna; then stands in sandhyā posture facing the sun; offers tarpaṇa with cupped hands; a śrāddha scene with brāhmaṇas receiving dakṣiṇā; finally, the pilgrim beholds a Śiva-liṅga or Śiva as Bhavodbhava, with a serene aura suggesting liberation.

S
Sandhyā
T
Tarpaṇa
Ś
Śrāddha
P
Pitṛ
D
Dakṣiṇā
B
Bhavodbhava

FAQs

Pilgrimage becomes transformative when joined with daily dharma—sandhyā, ancestral offerings, and generosity—leading toward liberation.

The sacred waters associated with Vastrāpatha-kṣetra (within Prabhāsa Khaṇḍa).

Bathing in the tīrtha, performing sandhyā, offering tarpaṇa, conducting śrāddha for the Pitṛs, and giving dakṣiṇā.