Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

मकरस्थेऽपि संक्रांतौ कृशरान्नं ददाति न । तिलान्सुवर्णं तारं वा वस्त्रं वा फलमेव च । शाकपत्रं स पुष्पं वा न ददाति तथेंधनम्

makarasthe'pi saṃkrāṃtau kṛśarānnaṃ dadāti na | tilānsuvarṇaṃ tāraṃ vā vastraṃ vā phalameva ca | śākapatraṃ sa puṣpaṃ vā na dadāti tatheṃdhanam

حتى في السَّنكرانتي حين يدخلُ الشمسُ برجَ مَكَرَ (الجدي)، لا يقدّم كْرِشَرا، طعامَ الشعيرة. لا يهب سمسمًا ولا ذهبًا ولا فضةً ولا ثوبًا ولا حتى فاكهة؛ ولا يهب خضارًا ورقيةً ولا زهرًا—ولا حتى حطبًا.

makarasthewhen (the sun) is in Makara (Capricorn)
makarasthe:
Adhikaraṇa (Temporal locus/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootmakara (प्रातिपदिक) + stha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी-तत्पुरुष/अधिकरण): ‘मकरे स्थिते’; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative singular; ‘when (the sun) is in Capricorn’)
apieven
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअपि-कारक-अव्यय (particle: even/also)
saṃkrāṃtauat the saṅkrānti (solar transit)
saṃkrāṃtau:
Adhikaraṇa (Temporal locus/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃkrānti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (feminine, locative, singular)
kṛśarānnamkṛśara food (rice/khichdi-like offering)
kṛśarānnam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛśara (प्रातिपदिक) + anna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘कृशरायाः अन्नम्/कृशरान्नम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
dadātigives
dadāti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन (present indicative, 3rd singular)
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
tilānsesame seeds
tilān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (masculine, accusative, plural)
suvarṇamgold
suvarṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsuvarṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
tāramsilver/coin (tāra)
tāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
or
:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)
vastramcloth/garment
vastram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
or
:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
phalamfruit
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
evaindeed/just
eva:
Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle: indeed/just)
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
śākapatramleafy greens/vegetable leaves
śākapatram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāka (प्रातिपदिक) + patra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘शाकस्य पत्रम्’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun; masculine, nominative, singular)
puṣpamflower
puṣpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)
or
:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
dadātigives
dadāti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन (present indicative, 3rd singular)
tathālikewise
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: likewise/so)
indhanamfuel/firewood
indhanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootindhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (neuter, accusative, singular)

Unspecified narrator within Prabhāsa Khaṇḍa (deduced from section context)

Tirtha: Vastrāpatha (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: nṛpottama

Scene: Makara-saṅkrānti setting: sun motif entering Capricorn; a brāhmaṇa refuses to give; nearby, baskets of sesame, cloth, fruits, flowers, and firewood remain untouched while supplicants and cows wait; the narrator frames it as a moral failure.

M
Makara Saṅkrānti

FAQs

A life without dāna (charity)—even of simple items—is criticized; sacred times like Saṅkrānti are meant for generosity and merit.

The instruction is embedded in the Vastrāpathakṣetra-māhātmya of Prabhāsa Khaṇḍa, aligning righteous giving with the sanctity of the Prabhāsa sacred region.

Saṅkrānti-time dāna: offering kṛśara food and gifts such as sesame, gold/silver, cloth, fruits, flowers, greens, and fuel.