Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

Devanagari script

अभिषिक्ता तु सा तेन पूता स्नानार्थवारिणा । जाता सचेतना बाला सर्वं पश्यति चक्षुषा

Transliteration

abhiṣiktā tu sā tena pūtā snānārthavāriṇā | jātā sacetanā bālā sarvaṃ paśyati cakṣuṣā

Translation

فلما رُشَّت بتلك المياه المطهَّرة للاغتسال، تطهّرت واستعادت وعيها. وصارت الفتاة واعيةً ترى كلَّ شيءٍ بعينيها رؤيةً جليّة.

Word by Word

• अभिषिक्ता: consecrated/abluted
• अभिषिक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अभि + √सिच् (धातु) → अभिषिक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘(सा) अभिषिक्ता’

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम)

• तेन: by him/with that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम)

• पूता: purified
• पूता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √पू (धातु) → पूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नानार्थवारिणा: with water meant for bathing
• स्नानार्थवारिणा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + अर्थ + वारि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (स्नानार्थं वारि)

• जाता: became
• जाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √जन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘become’

• सचेतना: conscious, sentient
• सचेतना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + चेतन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (चेतना अस्ति यस्याः)

• बाला: a young girl
• बाला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• चक्षुषा: with (her) eyes
• चक्षुषा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A young girl, previously inert, is sprinkled with sanctified water; her eyes open wide with renewed awareness; droplets glisten; the guru stands composed, holding the vessel; attendants react with wonder; the setting remains the ritual pavilion near the sacred site.

Characters & Entities

• abhiṣeka
• snāna (ritual bath)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consecrated water, applied with mantra and rite, symbolizes and effects purification and renewal of life-force.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpathakṣetra, emphasized as a place where sanctified rites restore health and clarity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhiṣeka using pūta (purified) water intended for snāna.