Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 90

Devanagari script

ऊर्ध्वबाहुः सूर्यकाले भवं तावत्स पश्यति । मध्यंदिनं परं याते दिननाथे विलंबिते

Transliteration

ūrdhvabāhuḥ sūryakāle bhavaṃ tāvatsa paśyati | madhyaṃdinaṃ paraṃ yāte dinanāthe vilaṃbite

Translation

عند شروق الشمس يرفع ذراعيه عالياً، فيُبصر بهافا (شيفا) طوال تلك المدة. فإذا مضى وقت الظهيرة، وكان ربّ النهار (الشمس) ما يزال متباطئاً في مسيره…

Word by Word

• ऊर्ध्वबाहुः: with arms raised
• ऊर्ध्वबाहुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (ऊर्ध्वौ बाहू यस्य सः)

• सूर्यकाले: at sunrise/time of the sun
• सूर्यकाले: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (सूर्यस्य कालः)

• भवम्: Bhava (Śiva)
• भवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (accusative singular)

• तावत्: so long; then
• तावत्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (so long/that much)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (present indicative, 3rd sg)

• मध्यंदिनम्: midday
• मध्यंदिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (accusative singular); तत्पुरुषः (दिनस्य मध्यः)

• परम्: further; beyond
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• याते: when (it) has passed
• याते: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन—सप्तमी-सम्बन्धे (when it has gone/passed)

• दिननाथे: when the lord of the day (sun)
• दिननाथे: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (दिनस्य नाथः = सूर्यः)

• विलंबिते: is delayed; lingers
• विलंबिते: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: विलम्ब् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन—सप्तमी-सम्बन्धे (when delayed/lingering)

Speaker

Narrator (contextual; speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara/Bhava-darśana at Vastrāpatha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At dawn, a devotee stands with arms raised, facing a Someśvara liṅga; the rising sun casts long rays; as time passes toward midday, the devotee remains unwavering, eyes fixed in devotion.

Characters & Entities

• Bhava
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady bodily discipline and right timing in worship culminate in divine darśana—seeing Śiva as living presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ongoing context is Vastrāpatha-kṣetra within Prabhāsa, where such disciplined worship grants Śiva-darśana.

What ritualistic prescription is mentioned?

A posture/observance: standing with arms raised at sunrise, maintaining the discipline through the day’s progression.