Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 80

स्वर्णपात्रेषु सर्वेषु दीयते भोजनं बहु । अतिथिर्ब्राह्मणो विद्वान्सर्वस्वेनापि पूज्यते । दानाद्यज्ञो भवेत्पूर्णो दानहीनो वृथा भवेत्

svarṇapātreṣu sarveṣu dīyate bhojanaṃ bahu | atithirbrāhmaṇo vidvānsarvasvenāpi pūjyate | dānādyajño bhavetpūrṇo dānahīno vṛthā bhavet

في أوانٍ من ذهب قُدِّم طعامٌ وافر. والضيفُ البراهميُّ العالِمُ يُكرَمُ ولو بكلِّ ما يملك المرء. إنَّ اليَجْنَا تَكْمُلُ بالصدقة؛ وبدون الصدقة تغدو عبثًا بلا ثمرة.

स्वर्णपात्रेषुin golden vessels
स्वर्णपात्रेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: स्वर्णस्य पात्रम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; Locative plural
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; adjective to स्वर्णपात्रेषु
दीयतेis given
दीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)
भोजनम्food
भोजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as कर्म (thing given)
बहुmuch
बहु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; adjective to भोजनम्
अतिथिःguest
अतिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to अतिथिः
विद्वान्learned
विद्वान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to अतिथिः
सर्वस्वेनwith all one’s wealth
सर्वस्वेन:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootसर्वस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: ‘even/also’)
पूज्यतेis honored
पूज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (passive)
दानात्from/through giving (by charity)
दानात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; Ablative singular (because of)
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
पूर्णःcomplete
पूर्णः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate adjective to यज्ञः
दानहीनःdevoid of charity
दानहीनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदान (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया/विना-अर्थ: दानेन हीनः = devoid of giving); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate/qualifier
वृथाin vain
वृथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: ‘in vain’)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada

Sūta (deduced narrator, delivering dharma-teaching within the māhātmya)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (yajña/annadāna context)

Type: kshetra

Listener: King (nṛpa)

Scene: Golden vessels brim with food; learned brāhmaṇa guests are welcomed and honored; the narrator’s maxim is visually embodied—charity completing the yajña like a final oblation.

B
Brāhmaṇa
A
Atithi
Y
Yajña
D
Dāna

FAQs

Hospitality and charity are the soul of ritual; without dāna, even a formally correct yajña is considered empty.

The teaching occurs within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya context, linking the kṣetra’s sanctity to dharmic conduct like atithi-sevā and dāna.

Feeding guests (especially learned brāhmaṇas) and giving charity/dakṣiṇā as essential components that ‘complete’ a yajña.