Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

मुने नैवं त्वया वाच्यं गंतव्यं निश्चितं मया । नराणां पुण्यदा यात्रा कथयस्व कथं भवेत्

mune naivaṃ tvayā vācyaṃ gaṃtavyaṃ niścitaṃ mayā | narāṇāṃ puṇyadā yātrā kathayasva kathaṃ bhavet

أيها الحكيم، لا يليق بك أن تقول هكذا. لقد عزمتُ على الرحيل. فأخبرني كيف تكون رحلة الحجّ إلى التيرثا مانحةً للثواب والبركة للناس؟

muneO sage
mune:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
nanot
na:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
evaṃthus, in this way
evaṃ:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevaṃ (अव्यय)
Formरीति/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
tvayāby you
tvayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री (सर्वनाम), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
vācyaṃshould be said
vācyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘वाच्यम्’ = to be said
gantavyaṃmust be gone (to go)
gantavyaṃ:
Karya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘गन्तव्यम्’ = to be gone
niścitaṃdecided, determined
niścitaṃ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootni + ci (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘निश्चितम्’ = determined
mayāby me
mayā:
Karana/Karta (Agent in passive sense/करण-कर्तृ)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
narāṇāmof men, of people
narāṇām:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
puṇyadābestowing merit
puṇyadā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक) + dā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (पुण्यं ददाति इति)
yātrāpilgrimage, journey
yātrā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
kathayasvatell (me)
kathayasva:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkathaya (धातु-प्रयोगः; √kath/कथ् causative/नामधातु-प्रयोग)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
kathaṃhow
kathaṃ:
Kriya-viseshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
bhavetmay be, would be
bhavet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Bhoja (the king)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Sage Sārasvata

Scene: Bhoja, still holding the sage’s feet or rising from that posture, speaks firmly: he will go; he requests the precise method by which yātrā becomes merit-giving for all people—suggesting a didactic turn to rules and procedures.

B
Bhoja
S
Sārasvata

FAQs

Merit arises not only from going, but from going rightly—seeking the proper dharmic method rather than mere travel.

The inquiry belongs to the Vastrāpatha-kṣetra Māhātmya in Prabhāsa.

A request for the rules of pilgrimage (yātrā-vidhi) is made, preparing for detailed prescriptions.