Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

सर्वं दद्यान्नवव्यूहो दुर्लभो यः सुरैरपि । दशावतारो दशमी राज्यदो नात्र संशयः

Transliteration

sarvaṃ dadyānnavavyūho durlabho yaḥ surairapi | daśāvatāro daśamī rājyado nātra saṃśayaḥ

Translation

بتسعِ علاماتٍ يكونُ هو التجلّيَ التساعي (navavyūha)، واهبَ كلِّ شيء، وهو عسيرُ المنال حتى على الآلهة. وبعشرِ علاماتٍ يكونُ هو الدَّشَافَتَارَ (Daśāvatāra)؛ والعلامةُ العاشرةُ تمنحُ المُلكَ—لا ريبَ في ذلك.

Word by Word

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया, एकवचनम् (neut. acc. sg.)

• दद्यात्: would/should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकारः (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (3rd sg. should give/may give)

• नवव्यूहः: the ninefold Vyūha
• नवव्यूहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नव (प्रातिपदिक) + व्यूह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (नवः व्यूहः = ninefold formation/emanation) (masc. nom. sg.)

• दुर्लभः: hard to obtain
• दुर्लभः: Visheshana (Adjectival to subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.)

• यः: who
• यः: Karta (Relative subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Karana (Agent/Instrument in passive sense/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया, बहुवचनम् (masc. instr. pl.)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (indeclinable; even/also)

• दशावतारः: the ten-incarnation (form)
• दशावतारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दश (प्रातिपदिक) + अवतार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; समासः—द्विगु/तत्पुरुष-भावः (दश अवताराः यस्य/दश-अवतारः = ten incarnations) (masc. nom. sg.)

• दशमी: the tenth
• दशमी: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (fem. nom. sg.; ‘tenth’)

• राज्यदः: giver of sovereignty/kingdom
• राज्यदः: Visheshana (Adjectival to subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राज्य (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (राज्यं ददाति इति = giver of kingdom) (masc. nom. sg.)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम् (masc. nom. sg.)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha (Dvārakā)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrims/‘mahābhāgāḥ’ addressed as audience

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Dvārakā reverently beholds sacred stones bearing cakra-like emblems, while a visionary tableau shows Viṣṇu’s ninefold and tenfold manifestations radiating above the sea-city.

Characters & Entities

• Daśāvatāra
• Devas (surāḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s manifestations are celebrated as supremely potent—capable of granting all aims, yet truly attained through grace and sacred association.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s Cakra-centered sanctity, within the Dvārakā Māhātmya sequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription here; it states the fruits (sarva-phala, rājya) linked to these forms/marks.