Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 8›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

प्रह्लाद उवाच । मा गच्छध्वं सुरनदीं कालिंदीं मा सरस्वतीम् । गच्छध्वं च द्विजश्रेष्ठा गोमत्युदधिसंगमे

Transliteration

prahlāda uvāca | mā gacchadhvaṃ suranadīṃ kāliṃdīṃ mā sarasvatīm | gacchadhvaṃ ca dvijaśreṣṭhā gomatyudadhisaṃgame

Translation

قال برهلادا: «لا تذهبوا إلى النهر الإلهي غنغا، ولا إلى كاليندي (يامونا)، ولا إلى ساراسفتي. بل اذهبوا، يا صفوة البراهمة، إلى ملتقى نهر غوماتي بالمحيط».

Word by Word
प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रह्लाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; परस्मैपदम्
माdo not
मा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle, used with imperative/optative)
गच्छध्वम्go
गच्छध्वम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person/मध्यमपुरुष), बहुवचन; आत्मनेपदम्
सुरनदीम्the river of the gods
सुरनदीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुरनदी (प्रातिपदिक) = सुर + नदी
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुराणां नदी)
कालिन्दीम्Kālindī (Yamunā)
कालिन्दीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालिन्दी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
माdo not
मा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (prohibitive particle)
सरस्वतीम्Sarasvatī (river)
सरस्वतीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन
गच्छध्वम्go
गच्छध्वम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person/मध्यमपुरुष), बहुवचन; आत्मनेपदम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
द्विजश्रेष्ठाःO best of the twice-born
द्विजश्रेष्ठाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विजश्रेष्ठ (प्रातिपदिक) = द्विज + श्रेष्ठ
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative/संबोधन), बहुवचन; कर्मधारय-समास
गोमतीGomatī (river)
गोमती:
Purvapada (Compound member)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; समासे पूर्वपदत्वेन
उदधिसंगमेat the confluence with the ocean
उदधिसंगमे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदधिसंगम (प्रातिपदिक) = उदधि + संगम
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (उदधिना संगमः)
Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: गोमती-उदधि-संगम (Gomati–Sāgara Saṅgama)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: dvija-śreṣṭhāḥ (best of brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda addresses assembled brāhmaṇas, redirecting them from Gaṅgā, Yamunā, Sarasvatī toward the Gomati’s estuary at Dvārakā; in the distance the sea meets the river under a luminous sky.

Characters & Entities
P
Prahlāda
G
Gomati
O
Ocean (Udādhi/Sāgara)
G
Gaṅgā (implied by suranadī)
Y
Yamunā (Kāliṇdī)
S
Sarasvatī

FAQs

Purāṇic sacred geography redirects devotion to a specific local tīrtha, declaring it equal or superior in merit.

The Gomati–Ocean confluence (Gomatī-udadhi-saṅgama) in the Dvārakā region.

A directive to undertake tīrtha-yātrā to the Gomati–Ocean confluence; specific rites follow in subsequent verses.

←Previous Verse
Next Verse→