Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

सर्वदा पावनं विप्राश्चक्रतीर्थं न संशयः । यस्तु श्राद्धं प्रकुर्वीत यात्रायामागतो नरः

Transliteration

sarvadā pāvanaṃ viprāścakratīrthaṃ na saṃśayaḥ | yastu śrāddhaṃ prakurvīta yātrāyāmāgato naraḥ

Translation

يا أيها البراهمة، إن تشاكرا تيرثا مطهِّرٌ على الدوام—لا شكّ في ذلك. ومن جاء حاجًّا ثم أقام طقسَ الشرادها (Śrāddha)…

Word by Word

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• पावनम्: purifying
• पावनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पावन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘चक्रतीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• विप्राः: O Brahmins
• विप्राः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; संबोधनार्थे

• चक्रतीर्थम्: Cakra-tīrtha
• चक्रतीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• न: no
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम्

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Linker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारण/विरोधसूचक (but/indeed)

• श्राद्धम्: śrāddha
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रकुर्वीत: should perform
• प्रकुर्वीत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + प्र-उपसर्ग
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• यात्रायाम्: on pilgrimage
• यात्रायाम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• आगतः: having come, arrived
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + आ-उपसर्ग
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘नरः’ इत्यस्य विशेषणम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual; not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: brāhmaṇas (viprāḥ addressed)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim arriving with travel staff and water-pot, greeted by priests at the ghat; he prepares for śrāddha—kuśa, sesame, water—beside ever-flowing purifying waters.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete when joined with dharma—especially ancestral gratitude through śrāddha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha in the Dvārakā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performing śrāddha (ancestral rites) by one who has come for yātrā (pilgrimage).