Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

स्नानं विलेपनं पूजा धूपं दीपं च संस्तवम् । नैवेद्यं च सतांबूलं जागरे दत्तमक्षयम्

Transliteration

snānaṃ vilepanaṃ pūjā dhūpaṃ dīpaṃ ca saṃstavam | naivedyaṃ ca satāṃbūlaṃ jāgare dattamakṣayam

Translation

الاغتسال، والتطيّب، والعبادة، والبخور، وإيقاد السراج، وتراتيل الثناء؛ وتقديم النَّيْوِدْيَا (قربان الطعام)، وحتى التامبولا الفاخر (البتل) في سَهَر الليل—كلّ ذلك مُعلَنٌ أنّ ثوابه غيرُ فانٍ.

Word by Word

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• विलेपनम्: anointing, unguent
• विलेपनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• पूजा: worship
• पूजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• धूपम्: incense
• धूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• दीपम्: lamp
• दीपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• संस्तवम्: praise, hymn
• संस्तवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सं + स्तव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• नैवेद्यम्: food offering
• नैवेद्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नैवेद्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-निपात

• सताम्बूलम्: betel (offering) for the virtuous
• सताम्बूलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत् + अम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सतां अम्बूलम् (betel for the good/saints)

• जागरे: during the vigil
• जागरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जागर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण

• दत्तम्: given, offered
• दत्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (given/offered)

• अक्षयम्: imperishable, inexhaustible
• अक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa–Māhātmya narration style)

Characters & Entities

• Jāgara
• Pūjā
• Dhūpa
• Dīpa
• Naivedya
• Tāmbūla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Offerings made with devotion during Hari’s night-vigil become akṣaya—spiritually undiminishing and enduring in result.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, in the Dvārakā Māhātmya of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

During jāgara, perform snāna, anointing, pūjā, offer dhūpa and dīpa, recite praises, and present naivedya and tāmbūla.