Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

अत्रागत्य नभस्येऽस्मिन्स्नातव्यं नियमेन हि । यत्र त्वं तत्र देवाश्च यज्ञास्तीर्थानि केशव

Transliteration

atrāgatya nabhasye'sminsnātavyaṃ niyamena hi | yatra tvaṃ tatra devāśca yajñāstīrthāni keśava

Translation

مَن أتى إلى هنا في شهر نَبْهَس (Nabhas) فليغتسل ملتزماً بالنسك والضبط. فحيثما كنتَ أنتَ، يا كيشَفا، فهناك أيضاً الآلهة والقرابين والـتيرثات المقدّسة.

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• आगत्य: having come
• आगत्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• नभसि: in Nabhas (Bhādrapada month)
• नभसि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मासवाचक ‘नभसि’ (भाद्रपदमासे)

• अस्मिन्: in this (time/place)
• अस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्नातव्यम्: should be bathed / one must bathe
• स्नातव्यम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: कर्तव्यतार्थक कृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधिलिङ्गार्थे ‘one should bathe’

• नियमेन: with prescribed rule/discipline
• नियमेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis)

• यत्र: where
• यत्र: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: सम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverb: where)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (correlative adverb: there)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक निपात (conjunction)

• यज्ञाः: sacrifices
• यज्ञाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• तीर्थानि: holy places
• तीर्थानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• केशव: O Keśava
• केशव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

Speaker

Gopīs

Characters & Entities

• Gopīs
• Kṛṣṇa (Keśava)
• Nabhas (Śrāvaṇa month)
• Devas
• Yajña
• Tīrthas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence sanctifies space and time; when Bhagavān is remembered or present, all sacredness converges there.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dvārakā-region lake-tīrtha (Gopī-sara/Gopracāra) recommended for disciplined bathing in Nabhas (Śrāvaṇa).

What ritualistic prescription is mentioned?

Niyamena snāna—ritually disciplined bathing—specifically during the month of Nabhas (Śrāvaṇa).