Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22
Devanagari script
तन्मया विहितं सम्यक्स्नात्वा तत्र शुभावहे । सुकुण्डे कार्तिके मासि तेन जातोऽस्मि सद्द्विजः
Transliteration
tanmayā vihitaṃ samyaksnātvā tatra śubhāvahe | sukuṇḍe kārtike māsi tena jāto'smi saddvijaḥ
Translation
ذلك قد أتممتُه على الوجه القويم: اغتسلتُ هناك اغتسالًا صحيحًا في تلك البركة المباركة المُفِيضة للخير، في شهر كارتّيكا؛ وبهذا الفضل وُلدتُ دْوِجًا حقًّا، «ذو الميلادين».
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma/Pratipādya (contextual)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc. sg) — ‘that (act)’
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; तृतीया (Instrumental, singular)
विहितम्was prescribed/ordained
विहितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु) → विहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तम् (past passive participle); नपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा/द्वितीया — ‘was ordained/done’
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्ययम् (adverb)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
शुभावहेin the auspicious-bringing (place)
शुभावहे:
Viśeṣaṇa (of ‘tatra’ implied tīrtha/स्थान)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक) + आवह (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वह with ā)
Formनपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; सप्तमी (Locative, singular) — ‘in (that) auspicious-bringing (place)’; समासः—शुभम् आवहति इति उपपद-तत्पुरुषः
सुकुण्डेin the good/beautiful pond (Sukuṇḍa)
सुकुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + कुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्; एकवचनम्; सप्तमी (Locative, singular); समासः—सुन्दरं कुण्डम् इति कर्मधारयः
कार्तिकेin Kārtika
कार्तिके:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; एकवचनम्; सप्तमी (Locative, singular)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; एकवचनम्; सप्तमी (Locative, singular)
तेनby that; therefore
तेन:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंस/पुं; एकवचनम्; तृतीया (Instrumental, singular)
जातःborn; become
जातः:
Kriya (State/result)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तम् (past passive participle); पुंलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present); उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्
सद्-द्विजःa true Brāhmaṇa; good twice-born
सद्-द्विजः:
Pratipādya/Predicate nominative (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + द्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्; एकवचनम्; प्रथमा; समासः—सन् द्विजः इति कर्मधारयः; ‘सद्’ = सत्-शब्दस्य पदान्त-रूपम्
Speaker
Unnamed devotee/narrated voice within the māhātmya (first-person testimony)
Characters & Entities
K
Kārttika (month)B
Brahmakuṇḍa (holy pond)FAQs
Correct performance of tīrtha-bathing in Kārttika yields powerful puṇya shaping future birth and spiritual status.
The ‘holy pond’ (sukuṇḍa) in this chapter’s context is Brahmakuṇḍa.
Proper snāna (ritual bathing) at the kuṇḍa specifically in the month of Kārttika.