Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 84›Shloka 14
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

विष्णुरुवाच । एषा मे भगिनी देव जाताऽश्ववदना किल । तव प्रसादात्सद्वक्त्रा भूयादेतन्ममेप्सितम्

Transliteration

viṣṇuruvāca | eṣā me bhaginī deva jātā'śvavadanā kila | tava prasādātsadvaktrā bhūyādetanmamepsitam

Translation

وقال فيشنو: «يا إلهي، إن هذه أختي قد وُلِدت حقًّا بوجهٍ كوجه الفرس. فبفضلك، لتصرْ حسنةَ الوجه؛ فهذا مُرادي».

Word by Word
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
एषाthis (she)
एषा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; enclitic genitive ‘my’
भगिनीsister
भगिनी:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative
जातāborn
जातā:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘born/has become’
अश्ववदनाhorse-faced
अश्ववदना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; bahuvrīhi: ‘having a horse-face’
किलindeed, it is said
किल:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/श्रुत्यर्थक निपात (particle: indeed/it is said)
तवof you, your
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular
प्रसादात्from (your) grace
प्रसादात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; ablative singular
सद्वक्त्राwith a fair face
सद्वक्त्रा:
Karta-sāmānādhikaraṇya (Predicate adjective/समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + वक्त्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; karmadhāraya: ‘good/beautiful-faced’
भूयात्may (she) become
भूयात्:
Kriya (Wish/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘may she become’
एतत्this
एतत्:
Karma/Predicate (Complement)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here as subject-complement ‘this’
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; genitive singular
ईप्सितम्desired (boon)
ईप्सितम्:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇya (Predicate/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootआप्/ईप्स् (धातु) → ईप्सित (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘desired (thing)’
Speaker

Viṣṇu

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, holding or accompanied by the Śārṅga bow, petitions Brahmā for his sister’s transformation from a horse-faced birth to a fair-faced auspicious form; the sister stands modestly to the side, veiled or downcast.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
B
Brahmā
S
Subhadrā (implied as Viṣṇu’s sister)

FAQs

Compassionate prayer seeks another’s welfare, and divine grace is invoked for auspicious transformation.

No tīrtha-name appears in this verse; it forms part of a broader tīrtha-glorification chapter.

None here; it is a boon-request dialogue that precedes the worship injunctions.

←Previous Verse
Next Verse→