Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 65

Devanagari script

प्रासादत्रितयं तस्मादस्मदर्थं निरूपय । येन त्रिकालमासाद्य गच्छामः संनिधिं द्विज

Transliteration

prāsādatritayaṃ tasmādasmadarthaṃ nirūpaya | yena trikālamāsādya gacchāmaḥ saṃnidhiṃ dvija

Translation

«فلذلك، أيها البرهمن، رتّب لنا ثلاثة معابد، لكي إذا قُصِدت في الأوقات الثلاثة (من النهار) نمنح حضورنا المقدّس، أيها المولودُ مرتين.»

Word by Word

• प्रासादत्रितयम्: a set of three palaces/temples
• प्रासादत्रितयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रासाद (प्रातिपदिक) + त्रितय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रासादानां त्रितयम्)

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; सर्वनाम

• अस्मदर्थम्: our purpose/for our sake
• अस्मदर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अस्माकम् अर्थः)

• निरूपय: explain/describe
• निरूपय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर्-√रूप् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सम्बन्ध/उपायवाचक

• त्रिकालम्: the three times (morning-noon-evening)
• त्रिकालम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः द्विगु/तत्पुरुषः (त्रयः कालाः)

• आसाद्य: having reached/attained
• आसाद्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√सद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययभावे), तुमुन्-समकक्ष; पूर्वकालिक क्रिया; अव्यय

• गच्छामः: we go
• गच्छामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• संनिधिम्: presence/proximity
• संनिधिम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• द्विज: O brahmin
• द्विज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Speaker

Bhāskarāḥ (the three Sun-manifestations)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a brāhmaṇa (dvija) addressed within the story

Visual Art Cues

Scene: A group of radiant divine figures address a brāhmaṇa architect-priest, gesturing toward a sacred precinct where three temple-towers are to be planned; the sky suggests the three sandhyā hues (dawn-gold, noon-white, dusk-red).

Characters & Entities

• Prāsāda (temple)
• Trikāla (three daily times)
• Saṃnidhi (divine presence)
• Dvija (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred presence is sustained through dharmic action—founding temples and maintaining regular worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Nāgara Khaṇḍa tīrtha where three Sun-forms are to be honored through a triad of shrines.

What ritualistic prescription is mentioned?

Establish three temples and perform/attend worship at the three daily times (trikāla).