Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 17

Devanagari script

तथाऽक्षयास्तु मे देव सृष्टिस्तव प्रसादतः । या कृता न करिष्यामि भूयो ऽन्यां पद्मसंभव

Transliteration

tathā'kṣayāstu me deva sṛṣṭistava prasādataḥ | yā kṛtā na kariṣyāmi bhūyo 'nyāṃ padmasaṃbhava

Translation

ليكنْ كذلك. أيها الإله—بنعمتِك فلتبقَ خَلْقَتي غيرَ فانية. ما قد خُلِقَ لن أُنشئَ بعده خَلْقًا آخر، يا مولودَ اللوتس (براهما).

Word by Word

• तथा: thus/so
• तथा: Manner (प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• अक्षया: imperishable
• अक्षया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: akṣaya (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सृष्टिः इति विशेष्य)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: Kriya (Wish/आशीः)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• देव: O god/lord
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• सृष्टिः: creation
• सृष्टिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: sṛṣṭi (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tvad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• प्रसादतः: from grace
• प्रसादतः: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: prasāda (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेत्वर्थे (ablative of cause)

• या: which
• या: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• कृता: made/created
• कृता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• करिष्यामि: I will do/make
• करिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भूयः: again/further
• भूयः: Time/Frequency (काल/आवृत्ति)
• Type: Indeclinable
• Root: bhūyas (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: repetition)

• अन्याम्: another
• अन्याम्: Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: anya (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सृष्टिम्/स्त्रीलिङ्ग-विशेष्य implied)

• पद्मसंभव: O lotus-born (Brahmā)
• पद्मसंभव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: padma + saṃbhava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (पद्मात् सम्भवः)

Speaker

Viśvāmitra (inferred from reply to Brahmā; vocative padma-saṃbhava)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brahmā (Padmasaṃbhava)

Visual Art Cues

Scene: Viśvāmitra, now composed, accepts Brahmā’s word and requests that his created arrangement remain imperishable by divine grace, vowing not to create another.

Characters & Entities

• Viśvāmitra
• Brahmā (Padma-saṃbhava)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma culminates in reconciliation: power yields to divine order while the fruit of effort is preserved through grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse concludes a cosmological dispute within the māhātmya narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a pledge to refrain from further creation.