Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

स दृष्ट्वा स्वाश्रमं ध्वस्तं पुलिन्दैर्बहुशो वृतम् । लकुटाश्मप्रहारैस्तु तां धेनुं जर्जरीकृताम्

sa dṛṣṭvā svāśramaṃ dhvastaṃ pulindairbahuśo vṛtam | lakuṭāśmaprahāraistu tāṃ dhenuṃ jarjarīkṛtām

فلما رأى أشرمه قد خُرِّب، وقد أحاط به كثير من البولِندة من كل جانب، رأى أيضًا تلك البقرة وقد نُهكت وضُرِبت بالعصيّ والحجارة حتى تهشّمت.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — ‘he’ (Rāma)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√dṛś दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having seen’
स्वाश्रमम्his hermitage
स्वाश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsva + āśrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘स्वस्य आश्रमम्’ (his own hermitage)
ध्वस्तम्destroyed
ध्वस्तम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhvasta (कृदन्त; √dhvaṃs ध्वंस् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त; विशेषण (destroyed)
पुलिन्दैःby Pulindas (tribesmen)
पुलिन्दैः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootpulinda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन — करण/कर्तृ-हेतु (by Pulindas)
बहुशःmany times/abundantly
बहुशः:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbahuśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — ‘बहुवारम्/अनेकधा’ (many times/abundantly)
वृतम्surrounded
वृतम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvṛta (कृदन्त; √vṛ वृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त; ‘आवृतम्/परिवृतम्’ (surrounded)
लकुटाश्मप्रहारैःwith blows of sticks and stones
लकुटाश्मप्रहारैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootlakuṭa + aśma + prahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन — तत्पुरुष (समाहार/निर्देश): ‘लकुटैः अश्मभिः कृताः प्रहाराः’ (blows with sticks and stones)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
ताम्that
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — ‘that’
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhenu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — कर्म (cow)
जर्जरीकृताम्battered/bruised
जर्जरीकृताम्:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootjarjarī + √kṛ कृ (धातु) (कृदन्त; णिच् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — क्त-प्रत्ययान्त causative: ‘जर्जरीकृता’ (made shattered/bruised)

Sūta

Type: kshetra

Scene: Rāma stands shocked at the ruined hermitage; many Pulindas encircle the area; the cow lies battered from clubs and stones; broken huts, scattered vessels, and disturbed sacrificial space convey desecration.

R
Rāma
P
Pulindas
C
cow (dhenu)
Ā
āśrama

FAQs

It condemns violence against sacred beings and places—harm to a cow and an āśrama is portrayed as a grave breach of dharma.

No tīrtha is named in this verse; it depicts an āśrama within the chapter’s tīrtha-centered narrative.

None directly; the verse functions as a moral and narrative prelude to later rites and consequences.