Adhyaya 67

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो रामो भ्रातृभिरन्वितः । फलानि कन्दमूलानि गृहीत्वाऽश्रमसम्मुखः

قال سوتا: وفي تلك الأثناء أقبل راما ومعه إخوته، يحمل ثمارًا وجذورًا، وتقدّم نحو واجهة الأشرم.

Verse 2

स दृष्ट्वा स्वाश्रमं ध्वस्तं पुलिन्दैर्बहुशो वृतम् । लकुटाश्मप्रहारैस्तु तां धेनुं जर्जरीकृताम्

فلما رأى أشرمه قد خُرِّب، وقد أحاط به كثير من البولِندة من كل جانب، رأى أيضًا تلك البقرة وقد نُهكت وضُرِبت بالعصيّ والحجارة حتى تهشّمت.

Verse 3

पप्रच्छ किमिदं सर्वं व्याकुलत्वमुपागतम् । आश्रमास्पदमाभीरैः पुलिन्दैश्च समावृतम्

وسأل: «ما هذا الاضطراب كلّه الذي قد حدث؟ ولماذا صار حَرَمُ الأشرم مُحتلًّا ومُحاطًا بالآبهيرا والبولِندة؟»

Verse 4

केनैषा मामिका धेनुः प्रहारैर्जर्जरीकृता । तापस्यस्तापसाः सर्वे कस्मादेते रुदन्ति च

من الذي ضرب بقرتي هذه ضرباً مبرحاً؟ ولماذا يبكي كل هؤلاء النساك والزاهدات؟

Verse 5

क्व स मेऽद्य पिता वृद्धो माता च सुतवत्सला । न मामद्य यथापूर्वं स्नेहाच्चायाति सम्मुखी

أين أبي العجوز وأمي الحنونة اليوم؟ ولماذا لا تأتي لاستقبالي بمودة كما كانت تفعل دائماً؟

Verse 6

अथ तस्य समाचख्युर्वृत्तांतं सर्वतापसाः । यथादृष्टं सुदुःखार्ता सहस्रार्जुनचेष्टितम्

حينئذ، أخبره جميع النساك، وقد أصابهم حزن عميق، بالقصة كاملة كما شهدوها بالضبط، وما فعله سهاسرارجونا.

Verse 7

ततस्ते भ्रातरः सर्वे वज्रपातोपमं वचः । श्रुत्वा दृष्ट्वा च तं शस्त्रैः खंडितं जनकं निजम्

عندئذ، أصيب جميع الإخوة بصدمة هائلة بعد سماع كلمات وقعت عليهم كالصاعقة، ورؤية والدهم مقطعاً بالأسلحة.

Verse 8

मातरं क्षतसर्वाङ्गीं प्राणशेषां व्यथान्विताम् । रुरुदुः शोकसन्तप्ता मुक्त्वा रामं महाबलम्

وعندما رأوا أمهم جريحة في كل أطرافها، تتشبث بالحياة بصعوبة وتتلوى من الألم، بكوا بحرقة وأسى، تاركين جانباً راما القوي.

Verse 9

रुदित्वाथ चिरं कालं विप्रलप्य मुहुर्मुहुः । अन्त्येष्टिं चक्रिरे तस्य वेदोक्तविधिना ततः

بعد البكاء لفترة طويلة والنحيب مرارًا وتكرارًا، قاموا بأداء طقوسه الأخيرة وفقًا للإجراءات المنصوص عليها في الفيداس.

Verse 10

अथ दाहावसाने ते कृत्वा गर्तां यथोचिताम् । मुक्त्वा रामं ददुस्तोयं पितुः पुत्रास्तिलान्वितम्

وعندما اكتمل حرق الجثة، صنعوا حفرة كما هو مناسب؛ وباستثناء راما، قدم الأبناء لوالدهم الماء المخلوط بذور السمسم.

Verse 11

अथान्यैस्तापसैः प्रोक्तो रामः शस्त्रभृतां वरः । न प्रयच्छसि कस्मात्त्वं प्रेतपित्रे जलांजलिम्

ثم خاطب الزهاد الآخرون راما، وهو الأفضل بين حملة السلاح: "لماذا لا تقدم قربان الماء لوالدك الراحل بين الأسلاف؟"

Verse 12

अथासौ बहुधा प्रो क्तस्तापसैर्जमदग्निजः । प्रहारान्गणयन्मातुः शितशस्त्रविनिर्मितान्

وهكذا بدأ ابن جاماداجني، الذي سأله الزهاد مرارًا وتكرارًا، في إحصاء الضربات التي لحقت بوالدته - الجروح التي أحدثتها الأسلحة الحادة.

Verse 13

ततस्तानब्रवीद्रामो विनिःश्वस्य मुनीश्वरान् । निषेधस्तोयदानस्य श्रूयतां यन्मया कृतः

ثم قال راما، وهو يتنهد بعمق، لهؤلاء الحكماء العظماء: "اسمعوا السبب الذي جعلني أمتنع عن تقديم قربان الماء".

Verse 14

अपराधं विना तातः क्षत्रियेण हतोमम । एकविंशतिः प्रहाराणां मातुरंगे स्थिता मम

«مع أنّه بلا ذنب، قُتِل أبي على يدِ كْشَتْرِيّا؛ وعلى جسدِ أمي بقيت لي إحدى وعشرون ضربةٌ يجب أن أُحاسَب عليها».

Verse 15

तस्मान्निःक्षत्रियामुर्वीं यद्यहं न करोमि वै । प्रहारसंख्यया विप्रास्तन्मे स्यात्सर्वपातकम्

«فلذلك، يا معشرَ البراهمة، إن لم أجعلِ الأرضَ حقًّا خاليةً من الكْشَتْرِيّا—بحسب عددِ تلك الضربات—فسيكون ذلك لي سقوطًا تامًّا في الإثم».

Verse 16

पितृमातृवधाज्जातं यत्कृतं तेन पाप्मना । क्षत्रियापसदेनात्र तथान्यदपि कुत्सितम्

«وكلُّ ما فُعِلَ هنا على يدِ ذلك الآثم—المولود من جريمة قتلِ الأبِ والأم—على يدِ ذلك الوضيع المنبوذ بين الكْشَتْرِيّا، وما سواه من أفعالٍ مُشينةٍ أيضًا…».

Verse 17

ततस्तस्यैव चान्येषां क्षत्रियाणां दुरात्मनाम् । रुधिरैः पूरयित्वेमां गर्तां पितृजलोचिताम् । तर्पयिष्यामि रक्तेन पितरं नाहमंभसा

«فلذلك، سأملأ هذه الحُفرة—التي تليق بتقدمةِ الماء للآباء—بدمِ ذلك الرجل نفسه وبدمِ كْشَتْرِيّا آخرين أشرار؛ وسأُرضي أبي بالدم، لا بالماء».

Verse 19

सूत उवाच । श्रुत्वा ते दारुणां तस्य प्रतिज्ञां तापसोत्तमाः । परं विस्मयमापन्ना नोचुः किंचित्ततः परम्

قال سوتا: «لمّا سمع أولئك النُّسّاكُ الأفاضل نذرَه المروّع، أُخذوا بأعظم الدهشة ولم يقولوا بعد ذلك شيئًا».

Verse 20

सर्वैस्तैः शबरैः सार्धं पुलिन्दैर्मेदकैस्तथा । बद्धगोधांगुलित्राणैर्वरबाणधनुर्धरैः

ومع جميع أولئك الشَّبَرة، وكذلك البولِندة والمِدَكة—رماةٌ مهرة يحملون أقواسًا وسهامًا فاخرة، وعلى أصابعهم واقياتٌ مشدودة من جلد الورل—

Verse 21

तथाऽर्जुनोऽपि तं श्रुत्वा समायातं भृगूत्तमम् । सैन्येन महता युक्तं प्रतिज्ञाधारिणं तथा

وكذلك أرجونا، لما سمع بقدوم أرفعِ من في سلالة بهṛغو—ثابتًا على نذره، مصحوبًا بجيشٍ عظيم—تهيّأ بما يليق.

Verse 22

ततस्तु सम्मुखो दृष्टो युद्धार्थं स विनिर्ययौ । सार्धं नानाविधैर्योधैः सर्वैर्देवासुरोपमैः

ثم لما رأى العدو قائمًا قبالته وجهًا لوجه، خرج إلى القتال، ومعه محاربون شتّى—جميعهم في بأسٍ يشبه بأس الآلهة والأسورا.

Verse 23

अथाभवन्महायुद्धं पुलिन्दानां द्विजोत्तमाः । हैहयाधिपतेर्योधैः सार्धं देवासुरोपमैः

ثم، يا خيرَ ذوي الولادتين، اندلعت حربٌ عظيمة—بين البولِندة ومحاربي سيدِ الهايهايا، مقاتلين في بأسٍ كَبأس الآلهة والأسورا.

Verse 24

ततस्ते हैहयाः सर्वे शरैराशीविषोपमैः । वध्यन्ते शबरैः संख्ये गर्जमानैर्मुहुर्मुहुः

ثم إن أولئك الهايهايا جميعًا صُرِعوا في المعركة على يد الشَّبَرة، بسهامٍ كالأفاعي السامّة، وهم يزأرون مرةً بعد مرة.

Verse 25

ब्रह्महत्यासमुत्थेन पातकेन ततश्च ते । जाता निस्तेजसः सर्वे प्रपतंति धरातले

ثمّ بسبب الإثم الناشئ عن «براهمَهَتْيا» (قتلُ البراهمن)، صاروا جميعًا منزوعي البهاء وسقطوا على وجه الأرض.

Verse 26

न कश्चित्पौरुषं तत्र संप्रदर्शयितुं क्षमः । पलायनपरा सर्वे वध्यन्ते निशितैः शरैः

هناك لم يستطع أحدٌ أن يُظهر بسالةً؛ إذ انصرف الجميع إلى الفرار وحده، فقُطِعوا بسِهامٍ حادّة.

Verse 27

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा हैहयाधिपतिः क्रुधा । स्वचापं वाञ्छयामास सज्यं कर्तुं त्वरान्वितः । शक्नोति नारोपयितुं सुयत्नमपि चाश्रितः

فلما رأى جيشه منكسرًا، غضب سيدُ الهايهايا، وأسرع يريد أن يُوتر قوسه؛ غير أنّه، مع شدة الجهد، لم يستطع أن يضع السهم عليه.

Verse 28

ततश्चाकर्षयामास खङ्गं कोशात्सुनिर्मलम् । आक्रष्टुं न च शक्रोति वैलक्ष्यं परमं गतः

ثم حاول أن يستلَّ سيفه الطاهر من غمده، فلم يقدر على إخراجه، ووقع في خزيٍ بالغ.

Verse 29

गदया निर्जितो रौद्रो रावणो लोकरावणः । यया साप्यपतद्धस्तात्तत्क्षणात्पृथिवीतले

وبتلك الهراوة قُهِر رافَنا الشديدُ البأس، رُعبُ العوالم؛ ثم إنّ الهراوة نفسها انزلقت من يده وسقطت في الحال على الأرض.

Verse 30

नर्मदायाः प्रवाहो यैः सहस्राख्यैः करैः शुभैः । विधृतस्तेन ते सर्वे बभूवुः कम्पविह्वलाः

أولئك الذين بأيدٍ مباركة—تُعَدُّ كأنها «ألف»—حبسوا جريان نهر نَرْمَدَا، صاروا جميعًا يرتجفون مضطربين.

Verse 31

न शस्त्रं शेकुरुद्धर्तुं दैवयोगात्कथंचन । दिव्यास्त्राणां तथा सर्वे मन्त्रा विस्मृतिमागताः

وبحكم تقلبات القدر لم يقدروا على رفع أسلحتهم بأي وجه؛ وكذلك انمحت من ذاكرتهم جميعًا المانترا الخاصة بالأسلحة الإلهية.

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे रामः संप्राप्तः क्रोधमूर्छितः । तीक्ष्णं परशुमुद्यम्य ततस्तं प्राह निष्ठुरम्

وفي تلك اللحظة أقبل راما، وقد غشيه الغضب حتى كاد يذهله. رفع فأسه الحاد، ثم خاطبه بكلام قاسٍ.

Verse 33

हैहयाधिपते पाप यैः करैर्जनको मम । त्वया विनिहतस्तान्मे शीघ्रं दर्शय सांप्रतम्

«يا سيد الهايهايا الآثم! أرِني حالًا تلك الأيدي نفسها التي قتلتَ بها أبي جنكة.»

Verse 34

ब्रह्मतेजोहतः सोऽपि प्रोक्तस्तेन सुनिष्ठुरम् । नोवाच चोत्तरं किंचिदालेख्ये लिखितो यथा

ومع أنه خوطب بغلظة، فإنه—وقد صُرِعَ بوهج البراهمن—لم يُجِبْ بشيء، كأنه صورة مرسومة على جدار.

Verse 35

ततो भुजवनं तस्य रामः शस्त्रभृतां वरः । मुहुर्मुहुर्विनिर्भर्त्स्य प्रचकर्त शनैःशनैः

ثم قام راما، سيد حملة السلاح، بتوبيخه مرارًا وتكرارًا وبدأ ببطء في قطع "غابة" أذرعه.

Verse 36

ततश्छित्त्वा शिरस्तस्य कुठारेण भृगूद्वहः । जग्राह रुधिरं यत्नात्प्रहारेभ्यः स्वयं द्विजाः

ثم قطع سليل بهريجو رأسه بالفأس؛ وقام ذلك المولود مرتين بجمع الدم بعناية من الجروح التي سببتها الضربات.

Verse 37

पूरयित्वा महाकुम्भाञ्छबरेभ्यो ददौ ततः । म्लेच्छेभ्यो लुब्धकेभ्यश्च ततः प्रोवाच सादरम्

وبعد أن ملأ جرارًا كبيرة، أعطاها للشابارا، وكذلك للمليتشا والصيادين؛ ثم تحدث إليهم باحترام.

Verse 38

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे गर्ता मे भ्रातृभिः कृता । पितृसंतर्पणार्थाय सलिलेन परिप्लुता

"في حقل هاتاكيشوارا المقدس، توجد حفرة صنعها لي إخوتي، مملوءة بالماء لغرض إرضاء الأسلاف."

Verse 39

प्रक्षिपध्वं द्रुतं गत्वा तस्यां रक्तमिदं महत् । पापस्यास्य सपत्नस्य ममादेशादसंशयम्

"اذهبوا بسرعة وألقوا هذه الكمية الكبيرة من الدم في تلك الحفرة - دم هذا العدو الآثم - بأمري، بلا شك."

Verse 40

येन तातं निजं भक्त्या तर्पयित्वा विधानतः । ऋणस्य मुक्तिर्भवति येन मे पैतृकस्यच

بهذا، من أرضى أباه بعبادةٍ وخشوعٍ وفق السنّة الصحيحة نال الخلاص من الدَّين؛ وكذلك ينال الخلاص من التزامي الموروث تجاه الأسلاف.