Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

तत्स्थानं गालवोद्दिष्टं हर्षेण महतान्वितः । तत्राश्वत्थतरुं स्थाप्य पुत्रत्वे चाभिषेच्य च

tatsthānaṃ gālavoddiṣṭaṃ harṣeṇa mahatānvitaḥ | tatrāśvatthataruṃ sthāpya putratve cābhiṣecya ca

ولمّا بلغ الموضع الذي أشار إليه غالافا، وقد امتلأ فرحًا عظيمًا، غرس هناك شجرة الأشفَتّه (البيبال)، وأجرى لها طقس التتويج (أبهيشيكا) مُثبتًا إيّاها في منزلة الابن.

तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; (स्थानम् इति विशेषण)
स्थानम्place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
गालवोद्दिष्टम्indicated by Gālava
गालवोद्दिष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootगालव + उद्दिष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; षष्ठी-तत्पुरुष (गालवेन उद्दिष्टम्)
हर्षेणwith joy
हर्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
महताgreat
महता:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; (हर्षेण इति विशेषण—‘great joy’)
अन्वितःendowed; accompanied
अन्वितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्वि + इ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विदुरः इति कर्तृपदं गम्यते)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अश्वत्थतरुम्an aśvattha tree
अश्वत्थतरुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ + तरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (अश्वत्थः एव तरुः/अश्वत्थ-तरुः)
स्थाप्यhaving स्थापित/placed
स्थाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (Gerund) ल्यप्-प्रत्यय (absolutive)
पुत्रत्वेin the status of sonhood; as a son
पुत्रत्वे:
Adhikarana (State/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुत्रत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अभिषेच्यhaving consecrated/anointed
अभिषेच्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootअभि + सिच् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (Gerund) ल्यप्-प्रत्यय (absolutive)
and
:
Samuccaya (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Aśvattha-pratiṣṭhā-sthāna (within Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Scene: Vidura joyfully plants/installs an aśvattha; a small kalaśa pours water in abhiṣeka; attendants hold offerings; the tree is adorned with cloth/garlands; the atmosphere is festive yet sacred.

G
Gālava
A
Aśvattha (pipal tree)

FAQs

Nature can be ritually integrated into dharma; sanctifying a tree at a holy spot becomes a vehicle for merit and healing.

The place indicated by Gālava within the Hāṭakeśvara sacred region (kṣetra-context of Adhyāya 59).

Sthāpana (installation) of an aśvattha tree and abhiṣeka (consecration) granting it putratva (son-status).