Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

पैशुन्यसूचकानां च यत्पापं शस्त्रकर्मणाम् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि

Transliteration

paiśunyasūcakānāṃ ca yatpāpaṃ śastrakarmaṇām | tena pāpena lipye'haṃ nāgacchāmi punaryadi

Translation

أيُّ إثمٍ للوشاةِ والمُخبرين، وأيُّ إثمٍ لمن يقتاتون من سلاحِ العنف—فليلتصق بي ذلك الإثم إن لم أعدْ مرةً أخرى.

Word by Word

• पैशुन्यसूचकानाम्: of the informers/slander-reporters
• पैशुन्यसूचकानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पैशुन्य-सूचक (प्रातिपदिक; पैशुन्य + सूचक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुषः (पैशुन्यं सूचयन्ति ये)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• यत्: whatever
• यत्: Viśeṣaṇa (Qualifier of pāpam)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• पापम्: sin
• पापम्: Karma/Pratijñā (Object/Correlative)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• शस्त्रकर्मणाम्: of acts involving weapons
• शस्त्रकर्मणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र-कर्मन् (प्रातिपदिक; शस्त्र + कर्मन्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; तत्पुरुषः (शस्त्रेण कर्म)

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• पापेन: by the sin
• पापेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• लिप्ये: I am tainted
• लिप्ये: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: लिप् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• आगच्छामि: I come
• आगच्छामि: Kriya (Verb)
• Type: Verb
• Root: आ-गम् (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तबोधक-अव्यय

Speaker

Nandinī

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At a ghat, the pilgrim vows with firm posture; behind, two cautionary tableaux: a whispering slanderer pointing (sūcaka) and a weapon-bearing mercenary; both fade as the pilgrim turns toward the shrine, choosing purified speech and non-violence.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma restrains both speech and force; slander and violence are treated as spiritually corrosive.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an ethical condemnation used to strengthen an oath.