Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

वर्षाणामयुतं तावदहन्यहनि दारुणम् । तत्रासृक्कर्दमो जातः पर्वतश्चास्थि संभवः

Transliteration

varṣāṇāmayutaṃ tāvadahanyahani dāruṇam | tatrāsṛkkardamo jātaḥ parvataścāsthi saṃbhavaḥ

Translation

لمدة عشرة آلاف سنة، يومًا بعد يوم، استمر القتال الرهيب. هناك صار الوحل دمًا، وارتفع جبلٌ تكوَّن من العظام.

Word by Word

• वर्षाणाम्: of years
• वर्षाणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अयुतम्: ten thousand
• अयुतम्: Kala-adhikarana (Time extent/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संख्यावाचक (ten thousand)

• तावत्: for that long
• तावत्: Kala-adhikarana (Time extent/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: परिमाणवाचक-अव्यय (so much/for that long)

• अहनि: in the day
• अहनि: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘अहनि अहनि’ = प्रतिदिनम्

• अहनि: day after day
• अहनि: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पुनरुक्ति (each day)

• दारुणम्: terrible, fierce
• दारुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (युद्धम्/कालः) इत्यादेः विशेषण

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय

• असृक्-कर्दमः: mud of blood, bloody mire
• असृक्-कर्दमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असृक् + कर्दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘असृजः कर्दमः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• जातः: arose, was produced
• जातः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अभवत्’ इत्यर्थे

• पर्वतः: a mountain
• पर्वतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• अस्थि: of bone
• अस्थि: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्थि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘अस्थ्नः’ इत्यर्थे छन्दसि/प्रयोगे रूपान्तर

• संभवः: a heap/origin/formation
• संभवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम् + भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘सम्भव’ = उत्पत्ति/उद्भव

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: A grim landscape after ages of war: ground turned to blood-mire, heaps of bones forming a pale mountain; ravens circling; distant, exhausted survivors; an ominous stillness.

Characters & Entities

• Devas
• Dānavas (implied battlefield)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text starkly portrays the cost of adharma and wrath, highlighting the need for divine restoration and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse depicts the battlefield conditions that will later connect to the tīrtha’s sanctifying narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it uses vivid description to emphasize the severity and duration of the conflict.